Belga

Alberto Fujimori krijgt gratie: portret van een autoritaire president

Op kerstavond verleende de Peruaanse president Pedro Pablo Kuczynski gratie aan oud-president Alberto Fujimori. Die beslissing veroorzaakte heel wat onrust bij de Peruaanse bevolking, met rellen tot gevolg. Maar wie is Alberto Fujimori precies? Een kort portret.

Fujimori is de zoon van Japanse immigranten. Van 1990 tot 2000 was hij president van Peru voor de partij Cambio 90. Zijn presidentschap viel vooral op door zijn strijd tegen de maoïstische guerrillabeweging het Lichtend Pad.

(Lees verder onder de foto.)

Het resultaat van een autobom, vermoedelijk van Het Lichtend Pad. Belga

Strijd tegen Lichtend Pad

Nadat hij in 1990 democratisch verkozen was, ontbond Fujimori in 1992 het parlement. Hij werd zelf dictator en zijn doodseskader Grupo Colina kreeg vrij spel. Die groep heeft verschillende keren de mensenrechten geschonden tijdens hun zoektocht naar leden van het Lichtend Pad. De bekendste voorvallen zijn het bloedbad van Barrios Altos en de moorden van La Cantuta.

Barrios Altos is een arme wijk in de Peruaanse hoofdstad Lima. Op 3 november 1991 hielden de buurtbewoners een barbecue om geld in te zamelen voor herstellingen aan de gebouwen. Op dat moment werden ze aangevallen door de Grupo Colina, die op zoek was naar aanhangers van het Lichtend Pad. De groep doodde 15 buurtbewoners, onder wie een kind van 8 jaar.

Het andere voorval vond plaats in La Cantuta, een van de universiteiten in Lima. In de vroege ochtend van 18 juli 1992 viel de Grupo Colina er binnen op zoek naar studenten die het Lichtend Pad steunden. Ze namen 9 studenten een een professor mee en schoten hen dood.

In september 1992 werd de leider van het Lichtend Pad opgepakt. Hij is veroordeeld tot levenslang. Er was geen echte opvolger, waardoor de beweging snel afbrokkelde.

(Lees verder onder de foto.)

Familieleden van de slachtoffers van Barrios Altos en La Cantuta houden een wake bij het Justitiepaleis op de avond voor de bekendmaking van het vonnis over Fujimori.

Omkoping en telefoontaps

Om zijn macht te vergroten, gebruikte Fujimori onder andere omkoping en telefoontaps. Zijn rechterhand, Vladimiro Montesinos, zorgde ervoor dat de telefoons van verschillende politici, journalisten en zakenlui afgeluisterd werden. De afluisterapparatuur en de werknemers die de telefoons afluisterden werden betaald met overheidsgeld.

Montesinos kwam in een slecht daglicht, toen de Peruaanse televisie in september 2000 een opname uitzond van Montesinos die een congreslid omkocht. Zo probeerde hij de stemming te beïnvloeden. Montesinos had nog ongeveer duizend andere video's waarin hij belangrijke mensen omkocht. Die opnames hield hij bij om eventueel te gebruiken voor chantage.

Vlucht en terugkeer

Toen dat allemaal boven water kwam, vluchtte Fujimori in 2000 naar Japan. Hij heeft zowel de Peruaanse als de Japanse nationaliteit. Vanuit Japan verzond hij een fax om af te treden als president. Peru vroeg regelmatig de uitlevering van Fujimori, zodat hij berecht zou worden voor het schenden van mensenrechten, het illegaal afluisteren van telefoons en omkoping. Japan weigerde hem uit te leveren.

Fujimori plande een politieke comeback bij de verkiezingen in 2006. Daarom reisde hij in november 2005 naar Chili. Daar werd hij opgepakt en in 2007 werd hij uiteindelijk ook uitgeleverd aan Peru. Datzelfde jaar nog kreeg hij een gevangenisstraf van 6 jaar voor omkoping en machtsmisbruik. In 2009 kwam daarbij een gevangenisstraf van 25 jaar voor schending van de mensenrechten. Op dat moment was hij al 70 jaar. 

(Lees verder onder de foto.)

Gratie

Enkele dagen geleden, op kerstavond kreeg Fujimori gratie van de huidige president Kuczynski vanwege zijn slechte gezondheid. Vandaag ligt Fujimori nog steeds in het ziekenhuis met hartritmestoornissen. De gratie voor de oud-president heeft al tot grote protesten geleid in Peru. Een deel van het volk vermoedt dat Kuczynski een deal gesloten heeft om zijn eigen afzetting te voorkomen.

De dochter van Alberto Fujimori, Keiko, zit ook in de politiek. Zij was presidentskandidaat bij de verkiezingen van 2016, die ze maar heel nipt verloor van Kuczynski. Keiko Fujimoro wordt ook genoemd in een groot omkoopschandaal in Zuid-Amerika.