Dit verandert er allemaal op 1 januari 2018

De start van een nieuw jaar betekent ook een hele waslijst aan nieuwe regels die ingaan. Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen: van de beurstaks over de flexi-jobs tot de lage-emissiezone in Brussel.

1. FINANCIËN

De beurstaks stijgt opnieuw

 De beurstaks op aandelen en obligaties gaat vanaf Nieuwjaar opnieuw omhoog. De taks op aandelen stijgt van 0,27 naar 0,35 procent, die op obligaties wordt 0,12 in plaats van 0,09 procent. De verhoging kadert in de plannen van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) om de overheidsfinanciën te saneren.

Belastingvrij spaarplafond gehalveerd

Vanaf Nieuwjaar daalt de fiscale vrijstelling van rente op de spaarboekjes. De interesten op de spaarboekjes zullen dan niet meer vrijgesteld zijn van belastingen tot 1.880 euro per persoon, maar tot 940 euro, bijna een halvering dus. De regering-Michel wil daarmee het begrotingstekort onder controle houden.  

Tarief vennootschapsbelasting daalt

Vanaf Nieuwjaar betalen bedrijven in ons land nog 29 procent vennootschapsbelasting, in plaats van 33 procent. Dat is beslist in het Zomerakkoord. Kleine en middelgrote ondernemingen krijgen een extra korting. Bedrijven met minder dan vijftig werknemers, een omzet onder de 9 miljoen euro en een balanstotaal minder dan 4,5 miljoen euro betalen vanaf 2018 20 procent op de eerste schijf van 100.000 euro. De aanvullende crisisbijdrage daalt van 3 naar 2 procent.

Video player inladen ...

Hinderpremie fiscaal vrijgesteld voor zelfstandigen en KMO’s

De zogenoemde hinderpremie voor zelfstandigen en kmo's die hinder ondervinden van werken, wordt vanaf 2018 fiscaal vrijgesteld. Het betreft zowel compensatievergoedingen die worden toegekend op basis van de bestaande wet van 3 december 2005, als vergoedingen die worden toegekend op basis van de nieuwe gewestelijke regelgeving.  

Lagere belastingen op pc's, laptops en gsm's voor werknemers

Wie een laptop, pc, gsm of tablet krijgt van zijn of haar werkgever, zal daar vanaf Nieuwjaar minder belastingen op moeten betalen. Dat is een gevolg van een modernisering en verduidelijking van het systeem van belastbare voordelen, dat op 1 januari ingaat. Volgens minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) worden de bedragen beter afgestemd op de realiteit.

Suikertaks wordt verhoogd

De suikertaks, de taks op frisdranken en andere suikerhoudende dranken, wordt verhoogd. De accijsverhoging geldt ook voor sommige dranken waar geen suiker in zit, zoals light-dranken. Dat staat in het Zomerakkoord van de regering. De verhoging van de taks moet jaarlijks 75 miljoen euro extra in het laatje brengen, bovenop de huidige opbrengst van 40 miljoen.

2. PENSIOENEN

Vervroegd pensioen opnieuw wat strenger

Vervroegd op pensioen gaan wordt vanaf 1 januari 2018 opnieuw wat strenger geregeld. Voortaan zal de werknemer 63 jaar moeten zijn en 41 loopbaanjaren op de teller moeten hebben. Dit jaar was dat nog 62,5 jaar en 41 loopbaanjaren. Er blijven wel nog uitzonderingen voor mensen met langere loopbanen.

Minimumpensioen bij volledige loopbaan omhoog

Op 1 januari 2018 zien mensen met een minimumpensioen die een volledige loopbaan van 45 jaar achter de rug hebben, hun pensioen met 0,7 procent stijgen. Voor een alleenstaande komt het minimumpensioen dan te liggen op 1.220,92 euro per maand, zo blijkt uit gegevens van minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR).

Video player inladen ...

3. WERK

40 tot 45 euro meer loon door taxshift

De taxshift stuwt de lonen van alle werknemers in België vanaf 1 januari 1,5 procent tot 3 procent hoger. Per maand betekent dat een extra 40 à 45 euro, berekende HR-bedrijf SD Worx. Een getrouwde werknemer zonder personen ten laste met een brutoloon van 2.000 euro per maand, houdt vanaf 1 januari 1.567,78 euro over, of 45,27 euro meer dan nu. Bij een brutoloon van 3.000 euro gaat het om 1.919,67 euro netto of 46,20 euro per maand meer.

Bedrijven kunnen makkelijker winstpremie uitkeren

Bedrijven kunnen voortaan meer fiscaal aantrekkelijke winstpremies uitkeren aan hun personeel. De mogelijkheden gaan een pak verder dan de bestaande bonussystemen (cao-90) om werknemers te belonen. De winstpremie kan worden uitgekeerd zonder dat bedrijven eerst een administratieve mallemolen moeten doorlopen of het fiat moeten krijgen van de vakbonden. De bedragen liggen ook zowat vijf keer hoger dan het plafond uit de cao-90. Bedrijven zullen tot 30 procent van de loonmassa mogen besteden aan winstpremies.

Werkzoekenden kunnen via wijk-werken tijdelijk werkervaring opdoen

Vanaf 1 januari gaat het systeem van wijk-werken van start. Het gaat om een stelsel waarin werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt tijdelijk werkervaring kunnen opdoen in een laagdrempelige werkomgeving dicht bij huis. Het systeem werd uitgewerkt door Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) en vervangt het bestaande PWA-stelsel.  

Systeem van flexi-jobs uitgebreid van horeca naar handel

 De flexi-jobs die al sinds 2015 bestaan in de horeca, worden vanaf 1 januari 2018 uitgebreid naar de detailhandel (bvb. bijvoorbeeld warenhuizen, bakkers, slagers en kappers). Daarnaast zullen ook gepensioneerden flexi-jobs kunnen uitvoeren. Wie in het systeem wil stappen, moet gedurende drie kwartalen minstens vier vijfde gewerkt hebben bij een andere werkgever. Zelfstandigen kunnen er geen gebruik van maken.

VDAB houdt ook rekening met competenties bij jobaanbiedingen

 De VDAB houdt voortaan ook rekening met de competenties van de werkzoekende, en niet langer enkel met het vorige beroep. Werkzoekenden zullen zo meer aanbiedingen ontvangen die bij hun profiel aansluiten, maakt Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) zich sterk. Daarnaast zal wie een gepaste job weigert vanaf 1 januari ook makkelijker bestraft kunnen worden.

Ook werkgevers kunnen re-integratietraject opstarten voor wie meer dan twee jaar ziek is

 Werknemers kunnen de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer al langer vragen om een re-integratietraject op te starten als ze al langer dan twee jaar arbeidsongeschikt zijn. Vanaf 1 januari kunnen ook werkgevers die vraag stellen. In dat traject moet nagegaan worden of de werknemer via aangepast werk wel opnieuw aan de slag kan. Volgens cijfers van het ACV gaat het om tienduizenden werknemers die vanaf januari opgeroepen kunnen worden.  

Zieke zelfstandigen hebben na twee weken recht op uitkering

Zelfstandigen die ziek vallen hebben vanaf 1 januari al na twee weken recht op een uitkering van hun ziekenfonds. Voorlopig hebben zelfstandigen en meewerkende echtgenoten pas na één maand recht op zo'n uitkering. Na een zogenaamde carensperiode van twee weken heeft een zelfstandige voortaan recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

4. ENERGIE

E-peil voor nieuwbouw wordt verlaagd naar E40

Nieuwbouwwoningen waarvoor vanaf 1 januari in Vlaanderen een aanvraag ingediend wordt, moeten een E-peil hebben van 40 of lager. Voordien was dat E50. Het E-peil geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is. Het behalen ven het E-peil is een van de EPB-eisen (energieprestatie en binnenklimaat) voor een nieuw gebouw.  

Energielabel verplicht voor kachels

Het voor koelkasten of wasmachines al langer verplichte energielabel
wordt op 1 januari ook ingevoerd voor kachels, zoals hout- en
pelletkachels. Dan treedt een Europese verordening in werking. Het label
geeft aan hoe energie-efficiënt een kachel is.

Elektriciteitsprijs daalt door verlaagde energieheffing

 De Vlaamse energieheffing (ook Turteltaks genoemd) daalt voor een gemiddeld Vlaams gezin in 2018 tot 9 euro per jaar. Een gezin met een gemiddeld verbruik zal voortaan 4 euro meer moeten betalen aan groenestroombijdrage. Daarnaast blijft er een beperkte energieheffing bestaan. Die zal niet langer 100 euro per gezin bedragen, maar 5 euro.  Samen met een lichte daling van de distributienettarieven zal dit leiden tot lagere elektriciteitsprijzen, verwacht energieregulator Vreg.

Video player inladen ...

5. MOBILITEIT & LEEFMILIEU

Kilometerheffing: meer tolwegen, hogere tarieven en variabele boetes

 Vanaf 1 januari breiden Vlaanderen en Wallonië hun betalende tolwegennet uit waarop de kilometerheffing voor de vrachtwagens van meer dan 3,5 ton van toepassing is. De tarieven per kilometer zullen in Wallonië stijgen voor alle vrachtwagencategorieën, in Brussel en Vlaanderen enkel voor de categorie Euro 5. Voorts verandert ook het boetesysteem, met vanaf 1 januari een variabel tarief afhankelijk van de ernst van de overtreding.

Luchtvaartmaatschappijen controleren identiteit passagiers aan gate

De luchtvaartmaatschappijen actief op Belgische luchthavens moeten vanaf 1 januari een "conformiteitscheck" uitvoeren. Dat betekent dat ze aan de gate, net voordat passagiers op het vliegtuig stappen, de identiteitspapieren van elke passagier vergelijken met zijn boarding pass.  

Omgevingsvergunning vervangt stedenbouwkundige en milieuvergunning

 De nieuwe omgevingsvergunning vervangt vanaf 1 januari in heel Vlaanderen de stedenbouwkundige vergunning en de milieuvergunning. In een handvol gemeenten is de nieuwe procedure al van kracht, maar op 1 januari volgt de rest van Vlaanderen.

Ook fietsvergoeding voor gebruikers van speedpedelecs

Gebruikers van speedpedelecs, snelle elektrische fietsen, hebben voortaan recht op een fietsvergoeding van maximaal 0,23 euro/km voor woon-werkverkeer. Die fietsvergoeding bestond al langer voor gewone fietsen, maar vanaf aanslagjaar 2018 wordt dat dus ook, voor inkomsten 2017 en met terugwerkende kracht dus, uitgebreid naar speedpedelec-gebruikers.

"De Vlaamse Waterweg" enige waterwegbeheerder in Vlaanderen

Vanaf 1 januari 2018 worden de Vlaamse bevaarbare waterwegen beheerd door één enkele speler: De Vlaamse Waterweg nv. Die is ontstaan uit de fusie van de voormalige beheerders nv De Scheepvaart en Waterwegen en Zeekanaal.  

7. VARIA

Katholieke dopelingen krijgen "christelijke identiteitskaart"

Elke katholieke dopeling krijgt vanaf 1 januari een "christelijke identiteitskaart". Het is voor de ouders een tastbare herinnering aan het doopsel. Op deze "Identiteitskaart van een christen" is ook voldoende ruimte voorzien om later de eerste communie, het vormsel en het huwelijk in te vullen.

Nieuwe verlofregeling voor Vlaamse ambtenaren

Vanaf 1 januari gaat een nieuwe verlofregeling in voor zowat 27.000 Vlaamse ambtenaren. Ze zullen niet langer onbeperkt vakantiedagen mogen opsparen en enkele verschillen tussen statutairen en contractuelen worden weggewerkt.  

Honorarium artsen stijgt, maar artsenbezoek niet duurder

 Het honorarium van een huisarts of specialist wordt op 1 januari 1,68 procent duurder. Maar omdat het remgeld, het deel dat de patiënt uit eigen zak betaalt, niet stijgt, wordt de raadpleging niet duurder. De overige erelonen van artsen gaan 1,5 procent de hoogte in, met uitzondering van de honoraria van medische beeldvorming en klinische biologie. Daar is er 1,25 procent indexatie.

Grondruil tussen Nederland en België

 België en Nederland ruilen op 1 januari twee onbewoonde schiereilandjes in de Maas. Het gaat pas om de tweede grenscorrectie tussen ons land en Nederland in 175 jaar. De Belgische en de Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken hebben eind 2016 een verdrag ondertekend, dat bepaalt dat ter hoogte van Wezet (aan Belgische zijde) en Eijsden-Margraten en Maastricht (Nederland) stukken Belgisch grondgebied naar Nederland verhuizen, en omgekeerd.

Geen medische voorwaarden meer voor geslachtsregistratie transgenders

 Vanaf 1 januari moet een transgender persoon niet langer voldoen aan bepaalde medische voorwaarden om het geslacht en de voornaam officieel te laten aanpassen in het bevolkingsregister. Tot nu toe moest wie van geslacht wou veranderen zich laten steriliseren en een zware geslachtsverandering ondergaan. Dat strookt niet meer met de mensenrechten en is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Provincies gekortwiekt

 Vanaf 1 januari mogen de Vlaamse provincies geen persoonsgebonden bevoegdheden meer uitoefenen. Jeugd, cultuur, sport, gelijke kansen en welzijn gaan naar de lokale besturen of het Vlaamse niveau, enkel de grondgebonden bevoegdheden blijven bij de provincies.  

Proximus stopt telegramdienst

 Na meer dan 170 jaar stopt telecombedrijf Proximus definitief met de dienst voor verzending en ontvangst van telegrammen. Het telegram moest plaats ruimen voor modernere en goedkopere communicatiemiddelen.  

Radiolandschap wordt hertekend

Vlaanderen krijgt vanaf 1 januari een nieuw radiolandschap. 103 erkende lokale radiostations kunnen vanaf die dag de ether in. Ze hebben volgens het decreet een jaar de tijd om te beginnen uitzenden. De erkende lokale radiostations kunnen voortaan een groter luisterpubliek aanspreken. Ze zullen volgens de Vlaamse Cultuur- en Mediaminister Sven Gatz (Open VLD) ook economisch leefbaarder zijn. 

Gentse studentenkoten krijgen kwaliteitslabel

De stad Gent gaat vanaf januari 2018 studentenwoningen proactief controleren op woonkwaliteit en veiligheid. De koten krijgen dan een groen, blauw of rood label, dat ook op de website Kotatgent (kot.gent.be) zal worden gepubliceerd.

8. BRUSSEL

  • Vanaf 1 januari geldt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een lage-emissiezone. De meest vervuilende dieselwagens zullen er in 2018 niet meer mogen rijden.
  • Eigenaars van Brusselse katten zijn vanaf 1 januari verplicht hun huisdier te steriliseren voor het zes maanden oud is. Enige uitzondering voor deze nieuwe wetgeving zijn de erkende kwekers voor voortplantingsdoeleinden.
  • Voor de inwoners van het Brussels gewest geldt vanaf 1 januari een nieuwe wetgeving rond de woninghuur. Die bevoegdheid zit sinds de zesde staatshervorming bij de gewesten.
  • In het Brussels gewest kan de sociale inspectie vanaf 1 januari anonieme praktijktests en "mystery calls" uitvoeren om discriminatie in bedrijven op te sporen.
  • De waterintercommunale Vivaqua en afvalwaterbeheerder Hydrobru fuseren op 1 januari en gaan samen voort onder de naam Vivaqua.