Meest recent

    Nieuwjaarke zoete, ons varken heeft vier voeten!

    Louis van Dievel, schrijver en journalist, kijkt elke week met een guitige blik naar de kleine en grote actualiteit. Deze week zelfs twee keer, getriggerd door zijn deurbel. Vandaag wordt immers "Nieuwjaarke zoete" gezongen. Normaal gebeurt dat op 31 december, maar omdat er volgens de traditie niet op een zondag gezongen wordt, gaan de kinderen vandaag al her en der op pad.

    opinie
    Louis van Dievel
    Louis van Dievel is schrijver en journalist. Hij was journalist bij VRT NWS.

    Ik dacht nog: zou er hier, in mijn nieuwe dorp Voortkapel, in de diepe Kempen, ook nieuwjaar gezongen worden? Want dat is een traditie die welhaast willekeurig over de kaart van Vlaanderen verspreid ligt.

    En wanneer dan? Op zaterdag of zondag? En wat zingen ze? Hoe uitgebreid is de liederenschat? Het antwoord liet niet lang op zich wachten. Vanaf half tien ging mijn deurbel ongeveer om de vijf minuten en 's middags was ik al helemaal door mijn kleingeld heen en waren ook de chocolaatjes en koeken bijna op. Alleen het repertoire viel wat tegen, vond ik.

    Ik hoor het u al zeggen: nu volgt een verhaal over vroeger, en daar hebt u gelijk in.

    Zak

    Lang geleden, toen de dieren nog spraken, naaide moeder Van Dievel op de avond van 30 december keukenhanddoeken aan elkaar en met extra-sterk garen ook nog eens een lint eraan. Want de zak moest stevig zijn, er moest veel in kunnen.

    Snoep, appelsienen, kleingeld (in die tijd halve franken en kwartjes). En dan gingen wij, vijf of zes van de negen Van Dievelkes op tocht. Zonder ouders uiteraard, dat is iets van de moderne tijd. Er was ook amper verkeer in de straatjes van mijn jeugd, dat moet ik er bij zeggen. Kinderen liepen geen gevaar. 

    Vampier van Muizen

    Wij sloegen geen enkel huis over: eerst de Notelaarstraat, dan de Kerselaarstraat, dan de Pruimelaarstraat en een stuk van de Zwarte Leeuwstraat en de Bruinbeekstraat. De Pruimelaarstraat, die kent u misschien, de straat van Staf Van Eyken, de beruchte Vampier van Muizen, een jaar ouder dan ik. Ook hij ging met zijn vrienden ("slechte vrienden", uiteraard) Nieuwjaar zingen.

    De gekregen appelsienen gooiden ze weg, ze aten koeken tot ze er misselijk van werden en van het samengelegde kleingeld gingen ze in de buurtwinkel van Schellemans sigaretten kopen. Wij - brave kinderen - hadden daar stiekem bewondering voor.

    Verschillende versies

    Overal belden wij aan. En zongen uit volle borst het klassieke: "Oudjaar Nieuwjaar, twee koeken is een paar, ik wens u een zalig Nieuwjaar!"; Of de variant: Nieuwjaarke zoete, ons varken heeft vier voeten, vier voeten en een staart, is dat gene Nieuwjaar waard." Of nog: "Een luiske en een vlooike, die dansten op een strooike, paar paar onpaar, ik wens u een zalig Nieuwjaar!" Plus dan nog wat minder propere versies, die ik voor mezelf zal houden.

    Voor wie doof bleef voor ons gezang en zijn deur stug gesloten liet, hadden wij een kort en krachtig afscheid: "Hoog huis, laag huis, er zit een gierige pin in huis!" Dat zou ze leren.

    Tegen de middag was onze zak al helemaal vol. Thuis werd de buit op de keukentafel uitgekieperd en verdeeld. De centen gingen in onze spaarpot en van de koeken aten wij een week later nog.

    Stamboom

    In de namiddag gingen we weer op pad, wat verder nu, bij familie, tot helemaal aan de Berlaarbaan. Het was ons van tevoren ingeprent. Als iemand ons vroeg: "Van wie zijt gij er eentje?", dan luidde het antwoord (in mijn geval): "Ik ben Lowieke van de Nante van de Sander van de Nante van de Groothoeve." En dan wist iedereen wie je was. Een mens had nog een stamboom, toen. 

    O jee. Ik spreek van intussen meer dan een halve eeuw geleden. Ik ben veel vergeten. Maar niet het Nieuwjaar zingen van toen. En daarom krijg ik er nog altijd een warm hart van.