Nobelprijswinnares Shirin Ebadi: "Het begin van een grote beweging in Iran"

De internationaal bekroonde Iraanse juriste en mensenrechtenactiviste denkt dat het protest in haar land het begin kan vormen van grote veranderingen. Ebadi kreeg in 2003 de Nobelprijs voor de Vrede.

In een interview met de Italiaanse krant La Repubblica zegt Shirin Ebadi dat "de betogingen in Iran slechts het begin zijn van een grote beweging die veel verder kan gaan dan de protestbeweging van 2009. Het zou me niet verbazen mocht dit iets heel groot gaan worden", zegt ze hoopvol.

Het gaat om de belangrijkste protestgolf sinds die tegen de betwiste herverkiezing van de radicale president Mahmoud Ahmadinejad in 2009. Die protesten werden echter met geweld onderdrukt.

De wortels van het ongenoegen zijn dezelfde als toen, denkt Ebadi. "Iran zit in een diepe economische crisis, de corruptie tiert er op alle niveau's en het opheffen van een groot deel van de economische sancties door de internationale gemeenschap hebben niet de verwachte verbetering gebracht die de gewone Iraniër had verwacht".

Tegelijk heeft Iran erg hoge militaire uitgaven en de kloof tussen arm en rijk is de voorbije jaren steeds groter geworden. Vooral de jongeren voelen zich het slachtoffer door het gebrek aan werk en vooruitzichten en de verstikkende censuur. Hoe ver die protestbeweging dan kan gaan, daarover laat Ebadi zich niet uit.

Ebadi: van rechter tot dissidente

Shirin Ebadi was rechter tot de islamitische revolutie van 1979. Toen vonden de nieuwe machthebbers dan vrouwen te emotioneel waren om als rechter op te treden. Ebadi keerde terug naar de universiteit en wierp er zich op als verdedigster van de mensenrechten.

Ze belandde een paar keer in de gevangenis, maar dat weerhield er haar niet van om op te komen voor de rechten van vrouwen en minderheden. Zo veroordeelde ze scherp de terechtstellingen van homoseksuelen, ook als die minderjarig zijn. Ebadi wierp zich ook op als verdedigster van baha'i, een religieuze minderheidsgroep die in Iran begonnen is en zich van daaruit over de rest van de wereld verspreid heeft. Ze zegt ook dat Iran het recht heeft om de schendingen van de rechten van de Palestijnen aan te kaarten, maar dat andere landen evenzeer dat soort misdrijven in Iran zelf mogen veroordelen.

In 2003 kreeg Ebadi de Nobelprijs voor de Vrede, tot groot ongenoegen van het Iraanse fundamentalistische regime. Ebadi woont nu in ballingschap in Londen.