Meest recent

    Een storm aan de kust voor Oostende in 1971.

    Springtij: als de maan en zon samen aan het water trekken

    Aan de kust is men op het ergste voorbereid aangezien er een hevige storm verwacht wordt, in combinatie met erg hoog water, springtij. Springtij komt voor wanneer de maan en de zon op een lijn staan ten opzichte van de aarde, en de zwaartekracht van de beide lichamen dus samen aan de watermassa op aarde trekt. 

    De getijden op aarde worden veroorzaakt door de maan en in mindere mate door de zon. Die "proberen" de watermassa op aarde naar zich toe te trekken, wat resulteert in een "waterberg", een hoge waterstand. Omdat de aarde ondertussen rondraait, verplaatst ze zich onder die hoge waterstand door. Gemiddeld passeert de hoge waterstand om de 12 uur en 25 minuten, zodat het ongeveer twee keer per dag hoogwater is en twee keer laagwater.

    Als zon en maan op een lijn staan ten opzichte van de aarde, is het hoogwater hoger dan gemiddeld, en het laagwater lager. Dat noemt men springtij.

    Een springtij komt bij ons voor enige tijd - zo'n twee etmalen - na nieuwe maan (new moon), als de zon en de maan aan dezelfde kant van de aarde op een lijn staan, of enige tijd na volle maan (full moon), als ze aan tegenovergestelde kanten van de aarde staan. Het komt dus twee keer maand voor. 

    Het tegenovergestelde komt dan weer voor enige tijd na het eerste kwartier van de maan, en na het derde kwartier. De maan en de zon maken dan een rechte hoek ten opzichte van de aarde, en de zwaartekracht van beide hemellichamen werkt elkaar dan tegen. Daardoor zijn de getijdebewegingen minder groot, en is het hoogwater minder hoog dan anders. Dat noemen we dan dood tij (neap tide). Ook dit gebeurt twee keer per maand. 

    De gele pijltjes duiden de middelpuntvliedende kracht aan, de rode pijltjes de aantrekking door de zwaartekracht van de maan. De som van beide wordt weergegeven door de "getijdenbult" in de watermassa. (Illustratie: Jip26/Wikimedia).

    Volle maan

    Vroeg vanmorgen is het net volle maan geweest, en dus wordt het aan de kust nog niet echt springtij, maar de invloed is toch al duidelijk merkbaar. Om 1.29 uur in de nacht van dinsdag op woensdag wordt in Oostende een hoogwater verwacht van 4,75 meter boven Tweede Algemene Waterpassing (TAW), de "nulwaarde" die overeenkomt met het gemiddelde laagwaterpeil in Oostende. 

    Woensdagmiddag wordt een hoogwater van 4,93 mTAW verwacht, en in de nacht naar donderdag is het pas echt springtij met een hoogwaterpeil van 4,75 mTAW, gevolgd door een van 4,95 mTAW donderdagmiddag. Daarna nemen de hoogwaterpeilen opnieuw af, tot rond de 4 meter. 

    Het hoge waterpeil valt nu ook nog samen met een flinke storm boven de Noordzee, en ook dat kan het waterpeil de hoogte in jagen. Dat is vooral het geval met een noordwesterstorm, en daar is nu gelukig geen sprake van. We hebben te maken met winden uit het zuidwesten. Ook die kunnen het water nog opjagen, dus uitkijken blijft de boodschap.