Felle discussie in Frankrijk: antisemitische pamfletten van Céline heruitgeven of niet?

Mogen de anti-joodse pamfletten van auteur Louis-Ferdinand Céline worden heruitgegeven of niet? Voor- en tegenstanders laten zich horen, tot nazi-jager Serge Klarsfeld en de Franse premier Edouard Philippe toe.

Louis-Ferdinand Céline is bekend van zijn roman “Voyage au bout de la nuit”. Maar tussen 1936 en 1941 publiceerde hij rabiate antisemitische pamfletten die zelfs actief oproepen tot de uitroeiing van de joden. Ook in krantenstukken spreidde Céline zijn jodenhaat tentoon. Na de Tweede  Wereldoorlog werd hij veroordeeld in Frankrijk, maar kreeg daarna amnestie.  

Verboden zijn de pamfletten niet in Frankrijk, maar sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog zijn ze nooit heruitgegeven. Op het internet of in sommige boekhandels zijn de boeken nog wel te krijgen. De weduwe van Céline, intussen 105 jaar oud, heeft onlangs ingestemd met een nieuwe editie. Uitgeverij Gallimard is dat van plan, later dit jaar.

Eerste minister heeft geen bezwaar

De Franse premier Edouard Philippe vindt dat een heruitgave moet kunnen, “mits een zorgvuldige begeleiding van de uitgave”. Dat doet denken aan de historisch geannoteerde heruitgave van Hitlers “Mein Kampf” vorig jaar in Duitsland. Er staat trouwens ook een dergelijke Franse uitgave van Hitler op stapel in maart.

De uitgever van Céline, Antoine Gallimard, verdedigt zich: “Het boek is er nog niet eens; dit is echt een intentieproces. Men moet de uitgever niet in de richting van de zelfcensuur duwen”. Gallimard wil "Bagatelles pour un massacre", "L'école des cadavres" en "Les beaux draps", alles samen meer dan 1000 bladzijden, in mei van dit jaar op de markt brengen, “met als bedoeling ze te kaderen en in een context te plaatsen”. Daarvoor zal Célinekenner Régis Tettamanzi zorgen. Maar de critici zijn niet overtuigd. 

Serge Klarsfeld, zelf als joods kind ontsnapt aan de naziterreur en al een leven lang bezig met de Holocaust, wil niet van de publicatie van het "verwerpelijke boek" horen, zelfs niet met voetnoten, en dreigt met een rechtszaak. Vier historici sommen in een opiniestuk in Nouvel Obs allerlei redenen op om Céline niet opnieuw uit te geven. Maar er zijn ook experts die er geen graten in zien.