Meest recent

    Verzacht (klassieke) muziek de kippenzeden? "Buikgevoel en boerenwijsheid"

    Kippen die naar klassieke muziek luisteren, leggen die betere eieren? In Italië zijn eieren te koop van kippen die konden genieten van muziek op de achtergrond. Heeft dat eigenlijk wel effect? Alle pogingen tot onderzoek ten spijt, dat blijkt tot op heden amper wetenschappelijk onderbouwd. "Noem het veeleer buikgevoel en boerenwijsheid."

    Afgelopen weekend postte Dirk Verhofstadt, liberaal denker (en broer van) een opmerkelijke foto op Facebook vanuit Italië. Een doosje met kippeneieren, gekocht bij een plaatselijke boer. Met als speciale vermelding: Create con musica classica e in libertà, vrij vertaald als gelegd met klassieke muziek en in vrijheid.

    "Waw. Eieren die gelegd zijn tijdens het spelen van klassieke muziek. Cosí fan tutte of de Walkuren van Wagner?", verbaast hij zich. "Ik ga aan de producent vragen wat ze spelen en hou jullie op de hoogte. Misschien is het wel de Koningin van de Nacht uit de Toverfluit van Mozart, al vrees ik dat dit stresskippen en klutseieren oplevert."

    En herinnert u zich nog de met een Prix Europa bekroonde aflevering van "Goed Volk" van vorig jaar, over de vier oudere alleenstaande broers in Frans-Vlaanderen? Zij lieten via een transistorradio in de bomen hun kippen luisteren naar France Musique.  "Want kippen houden van de radio."

    Dieren en muziek: experimenten en anekdotes

    Het effect van (klassieke) muziek op mensen, daar is al wel eens onderzoek naar verricht. Bekend is een studie uit 1993 over het "Mozart-effect": scholieren uit het middelbaar scoorden beter op een test na het beluisteren van een pianosonate van Mozart dan wanneer ze dat niet gedaan hadden. Wat vertaald werd als: "Naar Mozart luisteren maakt je slimmer". Toch enige kanttekeningen daarbij, zoals: het effect was slechts kortstondig en er zijn nooit vervolgonderzoeken uitgevoerd. Volgens andere (kleinschalige) onderzoeken kan (klassieke) muziek je helpen ontspannen, zou het je concentratie verbeteren, je geheugen verscherpen, je slaapkwaliteit verhogen en het "gelukshormoon" dopamine doen toenemen.

    (Klassieke) muziek en dieren dan? Alle pogingen tot onderzoek ten spijt, dat effect blijkt tot op heden amper wetenschappelijk onderbouwd. Het blijft bij niet-herhaalde testen en anekdotische verhalen. Zoals een Brits experiment uit 2002 dat stelde dat honden in asielen rustiger zouden zijn als ze klassieke muziek of heavy metal beluisterden. Terecht kan worden opgemerkt welke rol de muziekvoorkeur (en -vooroordelen) van de onderzoekers speelde in hun interpretaties van het gedrag van de dieren.

    In 2001 bracht een ander Brits onderzoek aan de University of Leicester naar buiten dat koeien die muziek te horen kregen, een hogere concentratie aan het ontspanningshormoon oxytocine vertoonden, wat de melkproductie beïnvloedt. Het was dan nog niet eens eender welke muziek: het moest "zachte" muziek zijn: Beethovens Pastorale bleek een hit, net als "Bridge over troubled water" van Simon & Garfunkel. Maar ook de resultaten van dit onderzoek konden nooit worden bevestigd.

    Welke radiozender horen kippen het liefst?

    "Bij mijn weten is nog nooit officieel onderzocht welk effect muziek heeft op kippen of andere dieren in de veeteelt", zegt ook Johan Zoons. Hij is directeur van het Proefbedrijf Pluimveehouderij, de onderzoekseenheid voor pluimvee van de provincie Antwerpen. De 33.000 kippen in de 12 afzonderlijke stallen daar krijgen wel muziek te horen, maar om een andere reden dan "betere eieren".

    "De kippen zitten bij elkaar in heel grote groepen. Om problemen met pikorde te vermijden (dat de dieren elkaar verwonden om zo te bepalen wie "de baas" is, nvr), spelen we muziek. We denken dat dat misschien kan helpen om hen rustiger te houden, dat ze vriendelijk blijven voor elkaar. Officieel weten we niet of dat écht zo is, we gaan er maar van uit. Noem het meer buikgevoel en boerenwijsheid."

    Welke muziek krijgen de kippen te horen? "Gewoon radio, en dat hangt af van de dierenverzorgers die op dat moment werken, volgens hun smaak en voorkeur. Dat kan gaan van StuBru over Radio 2 naar MNM. Welke zender de kippen verkiezen, daar hebben we nog geen feedback over gehoord. En of ze trouwens écht naar die muziek luisteren, wie zal het zeggen."  

    En de eieren van Dirk Verhofstadt?

    In "Nieuwe feiten" op Radio 1 vertelde Verhofstadt vanmiddag dat hij contact gehad heeft met de producent. "Ze hebben mij verteld dat ze voor de kippen Bach, Mozart en Beethoven draaien, maar dan wel de zachte stukken. Of het effect heeft op de smaak, geen idee, ik proefde alleszins niet echt een verschil."