AFP or licensors

Catalaanse separatisten sluiten akkoord over nieuwe regeringscoalitie

De twee grootste separatistische partijen van Catalonië hebben een akkoord bereikt over een nieuwe regerings­coalitie. Dat melden Spaanse media, op basis van bronnen dicht bij de onderhandelingen, en het wordt bevestigd door één van de twee partijen, de links-republikeinse partij ERC. Maar die ontkent wel dat er ook een akkoord is over de kandidatuur van Carles Puigdemont als nieuwe minister-president. En er zijn nog meer problemen die opgelost moeten worden, voor er een nieuwe regering kan komen.

Het akkoord is gesloten in Brussel, omdat Puigdemont nog altijd in ons land verblijft. Als hij terugkeert naar Spanje, kan hij onmiddellijk worden opgepakt. De twee partijen die onderhandelden, zijn JuntsxCat, een kartel onder leiding van Puigdemont, en de links-republikeinse ERC onder leiding van Marta Rovira. Maar ERC ontkent dus dat er ook een akkoord is over de kandidatuur van Puigdemont.

Videoconferentie

De aanstelling van de minister-president gebeurt via een stemming in het parlement. Elke presidentskandidaat moet daarvoor zijn kandidatuur voorstellen. Puigdemont, die in Spanje een arrestatie riskeert, zou dat oplossen door vanuit Brussel via een videoconferentie te spreken of door zijn tekst door iemand anders te laten voorlezen.

Maar er is onduidelijkheid over of dat kan. In de statuten van het regionale parlement staat er niets over, omdat dat probleem zich simpelweg nog nooit heeft voorgedaan. Puigdemont en zijn partij grijpen die onduidelijkheid aan om te stellen dat het kan. Maar het risico bestaat dat dat meteen wordt aangevochten voor het gerecht. Bovendien heeft ERC, de andere coalitie­partner, ook zelf een kandidaat voor de post: Oriol Junqueras. Alleen zit die nog in Madrid in de gevangenis. Hij probeert nog altijd om op tijd voor de stemming vrij te komen, of zich anders te laten overplaatsen naar Catalonië, om zo via penitentiair verlof de zittingen van het parlement te kunnen bijwonen.

Derde partij

De kleine, links-radicale en separatistische partij CUP is niet betrokken bij dit coalitieakkoord. Haar vier zetels zijn noodzakelijk voor een separatistische meerderheid in het Catalaanse parlement. De CUP mag dus in elk geval niet tegen een separatistische coalitie stemmen in het parlement, maar dat lijkt ook onwaarschijnlijk. Ze zal wel proberen haar gewicht zoveel mogelijk te verzilveren door te eisen dat de nieuwe regering verder gaat in de richting van onafhankelijkheid. Anderzijds heeft ze bij de verkiezingen van afgelopen december wel meer dan de helft van haar zetels verloren, wat haar positie natuurlijk ook verzwakt.

Regeringsleden in de gevangenis

Een ander belangrijk probleem is dat acht kandidaat-regeringsleden nog altijd in Brussel of in de gevangenis zitten. Dat zijn niet de minsten. Het gaat om Puigdemont zelf, zijn voormalige viceminister-president Junqueras en vijf andere voormalige ministers. En daarnaast is nog Jordi Sànchez verkozen, de leider van een belangrijke Catalaanse separatistische vereniging. Ook hij zit in de gevangenis. Zonder die acht hebben de Catalaanse separatisten geen meerderheid in het parlement. Zij moeten zich dus voor de hele legislatuur laten vervangen, of er moet een andere oplossing komen die maakt dat ze toch hun stem kunnen uitbrengen en eventueel lid kunnen worden van een regering.

Blijft nog één groot vraagteken over. Wat gaat het kartel rond het linkse Podemos doen? Zij hebben zich nooit tot een van de twee grote "blokken" willen bekennen die zich voor de verkiezingen aftekenden - het separatistische blok versus de partijen die tegen onafhankelijkheid zijn. Maar ze hebben wel acht zetels veroverd in het parlement. Hun stem kan dus van doorslaggevend belang zijn.