Gokken is een miljardenbusiness in ons land

Volgens een Britse studie gaat 5,3 miljard Belgisch gokgeld naar private spelers op de markt. Uiteraard vloeit een gedeelte als winst terug naar de winnaars. Toch is het een indrukwekkend omzetcijfer, dat veel zegt over de impact van de gokindustrie. Want deze omzet komt alleen van handelaars en bedrijven met een vergunning. Daarnaast zijn er nog heel wat illegale kantoren en sites. Jannie Haek, topman van de Nationale Loterij, sprak eerder al van een wildgroei en Far West toestanden.  

Het fameuze cijfer komt uit een studie van Gambling Compliances, een internationale organisatie die de meeste legale gokhandelaars groepeert.  Ons land werkt met vergunningen uitgereikt door de kansspelcommissie om gokactiviteiten te mogen aanbieden. De commissie onderscheidt verschillende types. Zo zijn er 9 erkende casino's, 180 speelautomatenhallen en enkele duizenden bingotoestellen, die laatste vooral in cafés. Daarnaast zijn er ettelijke erkende organisatoren van weddenschappen zoals bookmakers, wedkantoren, krantenwinkels en renverenigingen. Voor het organiseren van belspelletjes in de media bestaat er ook een aparte licentie. Maar die worden in Vlaanderen niet meer aangeboden, wel in Wallonië.

De vergunninghouders moeten een aantal voorwaarden naleven, anders kunnen ze hun licentie kwijtraken. Zo is de toegang tot een casino beperkt tot geregistreerde spelers vanaf 21 jaar. Dezelfde voorwaarden gelden voor speelautomatenhallen. Cafés met een vergunning kunnen tot maximum 2 bingotoestellen plaatsen en het gebruik is alleen mogelijk vanaf 18 jaar met een elektronische identiteitskaart. Die leeftijd geldt ook voor het gokken via alle erkende wedkantoren en sites.

Strafbaar

Omdat kansspelen onder de strafwet vallen kunnen niet alleen de aanbieders of organisatoren van weddenschappen vervolgd worden bij inbreuken, ook de spelers die niet aan de voorwaarden voldoen riskeren geldboetes.

Maar het probleem waaiert natuurlijk nog veel verder uit want de discussie gaat ook over de illegale sites, waar massaal op gegokt wordt. Enerzijds ontsnappen zij aan controle. Anderzijds heeft de kansspelcommissie zelf toch een zwarte lijst geïnventariseerd. De 102 kansspelsites, die op de lijst staan, zijn geblokkeerd voor gebruik vanuit België. Uiteraard zijn dat verre van alle sites en vloeit er ook nog heel wat gokgeld rechtstreeks naar het buitenland. De kansspelcommissie concentreert zich voor het samenstellen van die zwarte lijst op sites die bewust trachten een publiek aan te spreken in ons land, bijvoorbeeld door haar producten ook in het Nederlands aan te bieden.

Buitenlandse gokkantoren, zoals Ladbrokes en Unibet, kunnen ook een vergunning krijgen in ons land, maar wel op voorwaarde dat ze hier een server hebben. Zo is de domeinnaam .be verplicht. Op die manier oefent de Belgische toezichthouder controle uit op de geldstromen met die buitenlandse operatoren en vermijdt ze dat de opbrengsten van die kantoren rechtstreeks naar het buitenland, lees de belastingparadijzen, verdwijnen. Vraag is alleen in hoeverre dit dweilen is met de kraan open.

Nationale Loterij botst met privé gokmarkt

De Nationale Loterij zelf draait een omzet van 1,2 miljard. Die komt nog bovenop de 5,3 milard van de privé operatoren. Naast loterijspelen (Lotto, Euromillions, allerlei krasbiljetten) biedt de Nationale Loterij zelf ook weddenschappen aan. Denk maar aan de sportweddenschappen via Scoore. Daarvoor heeft de Nationale Loterij ook een vergunning bij de kansspelcommissie. Voor de loterijspelen heeft ze via een beheersovereenkomst een monopolie gekregen van de overheid. 

Topman Jannie Haek gaat frontaal in de aanval tegen die kansspelcommissie. Hij verwijt haar een veel te laks beleid, omdat zowat iedereen een vergunning kan krijgen en de toegangsvoorwaarden voor de gebruikers nauwelijks gecontroleerd worden. Voorts laakt hij de regering, omdat de wet op de kansspelen nog altijd geen uitvoeringsbesluiten heeft, wat een sluitende reglementering sowieso haast onmogelijk maakt. Opvallend,  de kansspelcommissie erkent die kritiek en bevestigt dat ze in haar coltroletaak alleen de geldende regels kan toepassen.  Haek schuwt de harde woorden niet. Hij noemt België onder andere de Far West van het online gokken.

Voorts wijst de Nationale Loterij op het verschil in zogezegde return voor de samenleving. Zelf is de Loterij gebonden aan haar beheersovereenkomst met de overheid. Die bepaalt dat ze in ruil voor een monopoliepositie in de loterijspelen jaarlijks 320 miljoen in de federale staatskas moet storten. Dat zijn de monopolierechten (135 miljoen) en de verplichte subsidies aan sociale, culturele en sportieve initiatieven (185 miljoen). Voor alle duidelijkheid, het gaat niet over de sponsorcontracten. Daarover beslist de Nationale Loterij in eigen beheer. Volgens de studie van Gambling Compliance betalen de private operatoren slechts 120 miljoen belastingen, die naar de Gewesten gaan. De Nationale Loterij spreekt voor haar activiteiten dan ook graag over herinvesteren. Zelf heeft de Loterij immers becijferd dat voor elke 3,9 euro er 1 euro terugvloeit naar de gemeenschap, terwijl dat voor de private markt slechts 1 euro is per 40 euro die daar uitgegeven wordt.

Meer nieuws