Moord in executiestijl komt kersvers EU-voorzitter Bulgarije bijzonder slecht uit

Vandaag wordt de openingsplechtigheid gehouden voor het Bulgaarse EU-voorzitterschap. Bulgarije, geboekstaafd als het armste en meest corrupte land van de EU, wil het voorzitterschap dolgraag aangrijpen om zijn blazoen op te poetsen. Het komt het land dus wel bijzonder slecht uit dat uitgerekend deze week een zakenman op straat werd vermoord, in ware executiestijl.

Met het oog op het EU-voorzitterschap kreeg Sofia een opknapbeurt. Maar daar dreigen de functionarissen die er deze week aankomen weinig van te zien te krijgen. Toen de eerste delegaties arriveerden, bleef een dikke winterse mist urenlang hangen boven de Bulgaarse hoofdstad.

Het zou een metafoor kunnen zijn.

Bulgarije, het armste land van de EU, probeert zijn blazoen op te poetsen, maar blijft gebukt gaan onder corruptie, criminaliteit en ongelijkheid.

AFP or licensors

Bulgarije trad in 2007 samen met Roemenië toe tot de EU. Omdat er in beide landen op het gebied van rechtsstaat en de strijd tegen corruptie nog wel wat werk aan de winkel was, werden ze min of meer onder curatele gesteld. In voortgangsrapporten maakt de Commissie een balans op van wat er intussen is gebeurd en nog moet gebeuren.

In het rapport dat de Commissie kort voor nieuwjaar publiceerde, luidde de conclusie dat de algemene toestand in Bulgarije verbeterd is. "Het totaalbeeld begint meer te lijken op de toestand in sommige andere lidstaten", klonk het. Met name in de strijd tegen de georganiseerde misdaad zou Bulgarije voortgang hebben gemaakt. "De georganiseerde misdaad wordt minder zichtbaar aanwezig en bedreigt de stabiliteit van de samenleving in mindere mate dan vroeger."

Moord bij klaarlichte dag in de straten van Sofia

Het komt de Bulgaarse regering dus echt niet uit dat uitgerekend deze week, nu het land als kersverse EU-voorzitter in de belangstelling staat, een zakenman in executiestijl op straat is vermoord.

De 49-jarige Petar Hristov werd bij klaarlichte dag doodgeschoten toen hij in zijn auto wilde stappen. Hristov was niet zomaar een zakenman. Hij leidde een zuivelbedrijf en was ook actief in de bouw- en vastgoedsector en in het toerisme. Volgens Bulgaarse media stond hij dicht bij de regering van premier Bojko Borisov en was hij een van de belangrijkste geldschieters van de regeringspartij GERB.

Westelijke Balkan

De moord -en de manier waarop- komt de conservatieve en pro-Europese GERB en haar rechtse coalitiepartners zeer slecht uit. Zij willen de rest van Europa juist dolgraag laten zien dat Bulgarije een land is dat zijn zaken op orde heeft en dat een rol kan spelen in Europa, met name in de Balkan.

Sofia kondigde al aan dat het als EU-voorzitter vooral de aandacht wil vestigen op de landen in de westelijke Balkan, die kandidaat zijn om tot de EU toe te treden. Bulgarije zegt dat het zijn recente ervaring als kandidaat-lidstaat en zijn geografische nabijheid ten dienste wil stellen van het integratieproces van de regio.

Ook het vluchtelingenbeleid is een thema dat Sofia naar voren wil schuiven. De rechtse regering zit op de lijn van de Visegrad-groep en is zeer anti-migratie. Bulgarije is ook al meermaals door de EU op de vingers getikt voor zijn discriminatie van de Turkse en vooral de Roma-minderheid in het land.

Doorbraak zit er niet aan te komen

Of Bulgarije echt iets op de agenda zal kunnen zetten, is maar zeer de vraag. Niet alleen is het roterende voorzitterschap van de EU door de functie van permanent EU-voorzitter Donald Tusk veel minder belangrijk geworden. Ook is de EU momenteel vleugellam doordat zwaargewicht Duitsland nog altijd geen regering heeft.

"Een echte doorbraak zit er dus niet meteen aan te komen", zei oud-correspondent in Bulgarije Jan van Harten op de Nederlandse NOS-radio. "Cynisch gezegd: het enige wat het wellicht brengt, is dat Sofia het afgelopen halfjaar is opgeknapt om het een beetje toonbaar te maken aan de Europese regeringsleiders en delegaties. Hopelijk is dat een beetje goed gedaan, zodat de Bulgaren daar over een halfjaar nog van kunnen genieten. Maar verder denk ik niet dat de mensen veel vruchten zullen plukken van het EU-voorzitterschap."

Brussel kan nu eindelijk zien hoe slecht het eraan toe gaat in Bulgarije

Net als de regering is de Bulgaarse bevolking overigens wel blij met dat voorzitterschap, meent hij, zij het om andere redenen. Doordat het land nu in de aandacht komt, hopen de Bulgaren dat de rest van Europa nu juist kan zien dat er problemen zijn die de regering liever niet toont.

"Brussel kan nu misschien eindelijk zien hoe slecht het eraan toegaat in Bulgarije, en inzien dat er meer druk moet worden uitgeoefend op de Bulgaarse regering, het parlement en de politiek."