Emilio Morenatti

VN-secretaris-generaal: "Hoe leiden we migratie in goede banen en nemen we angsten weg?"

De secretaris-generaal van de Verenidgde Naties kruipt zelden in zijn pen om een opinietekst te schrijven. Nu doet Antonio Guterres dat wel over een nieuw "Global Compact" voor Migratie. Hoe wil hij migratie aanpakken en tegelijk de vele angsten bij bijvoorbeeld Europese kiezers wegnemen?

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Het beheren van migratiestromen is één van de belangrijkste uitdagingen voor internationale samenwerking van onze tijd. Migratie leidt tot economische groei, vermindert ongelijkheden en verbindt diverse samenlevingen.

Het is echter ook een bron van politieke spanningen en menselijke tragedies. De meerderheid van de migranten leeft en werkt legaal. Maar een wanhopige minderheid zet zijn leven op het spel om naar landen te trekken waar ze geconfronteerd worden met wantrouwen en misbruik. 

De demografische druk en de impact van klimaatverandering op kwetsbare samenlevingen zal de komende jaren waarschijnlijk leiden tot meer migratie.

Als internationale gemeenschap staan we voor een keuze.

Willen we migratie als een bron van voorspoed en internationale solidariteit zien, of als een bijwoord van onmenselijkheid en sociale spanning? 

Global Compact voor Migratie

Dit jaar zullen regeringen binnen de Verenigde Naties onderhandelen over een Global Compact voor Migratie. Dit zal de eerste overkoepelende internationale overeenkomst in haar soort zijn. Het zal geen formeel verdrag zijn. Het zal evenmin bindende verplichtingen aan staten opleggen.

Maar het is wel een ongeziene kans voor leiders om de verderfelijke mythes rond migranten tegen te gaan, en een gemeenschappelijke visie uit te werken over hoe we ervoor kunnen zorgen dat migratie werkt voor al onze naties.

Dit is een dringende opgave.

We hebben gezien wat er gebeurt wanneer grootschalige migratie plaats vindt zonder doeltreffende mechanismen om deze in goede banen te leiden. De wereld was geschokt door recente videobeelden van migranten die als slaven verkocht werden. 

Hoe grimmig deze beelden ook zijn, het echte schandaal is dat duizenden migranten elk jaar hetzelfde lot ondergaan, ongedocumenteerd.

Vele anderen zitten gevangen in mensonwaardige en onzekere jobs die hoe dan ook al aan slavernij grenzen. Er zitten vandaag bijna zes miljoen migranten gevangen in dwangarbeid, vaak in ontwikkelde economieën.

Hoe kunnen we deze onrechtvaardigheden beeïndigen en voorkomen dat ze zich nog voordoen in de toekomst?

Bij het uitstippelen van een duidelijke politieke koers over de toekomst van migratie, geloof ik dat drie fundamentele overwegingen de discussies over het Global Compact voor Migratiemoeten vormgeven.

AFP or licensors

Eén

De eerste overweging is het erkennen en versterken van de voordelen van migratie, iets wat maar al te vaak verloren gaat in het publieke debat.

Migranten leveren enorme bijdragen aan zowel hun gastland als hun land van herkomst. Ze nemen banen aan die lokale werknemers niet kunnen invullen, en stimuleren daardoor economische activiteit. Velen zijn innovatoren en ondernemers. Bijna de helft van alle migranten zijn vrouwen, op zoek naar een beter leven en werkgelegenheid.

Migranten leveren ook een belangrijke bijdrage aan internationale ontwikkeling door geld naar hun land van oorsprong te sturen. Het geld dat ze vorig jaar overmaakten, bedroeg bijna $ 600 miljard, drie keer zoveel als alle ontwikkelingshulp samen.

De fundamentele uitdaging is om de voordelen van deze georganiseerde, productieve vorm van migratie te maximaliseren en tegelijk de misbruiken en vooroordelen die het leven van een minderheid van migranten tot een hel maken, uit te roeien.

Twee

Ten tweede moeten staten de rechtsstaat versterken, die de manier waarop zij migranten beheren en beschermen bepaalt - in het voordeel van hun economieën, hun samenlevingen en de migranten zelf.

Overheden die grote belemmeringen opwerpen ten aanzien van migratie - of de arbeidsmogelijkheden van migranten ernstig beperken – zorgen voor onnodige economische zelfbeschadiging, aangezien die belemmeringen een ordelijke, legale manier om tegemoet te komen aan hun eigen arbeidsbehoefte tegengaan.

Erger nog, ze moedigen illegale migratie onopzettelijk aan. Aspirant-migranten die wettelijke toegangswegen worden ontzegd, vallen onvermijdelijk terug op onrechtmatige methoden. Dit plaatst hen niet alleen in kwetsbare posities, maar ondermijnt ook het gezag van de overheden. 

De beste manier om een einde te maken aan het stigma van illegaliteit en misbruik rond migranten is het invoeren van legale migratieroutes zodat de migranten niet langer de neiging hebben om de regels te overtreden. 

 De discussie over dit pact is een ongeziene kans voor leiders om de verderfelijke mythes rond migranten tegen te gaan, en een gemeenschappelijke visie uit te werken.

Tegelijkertijd kunnen de overheden beter tegemoetkomen aan de behoeften aan buitenlandse arbeid voor hun arbeidsmarkten.

Staten moeten ook nauwer samenwerken om de voordelen van migratie te delen. Zo kunnen ze samenwerken om significante tekortkomingen in vaardigheden in het ene land in te vullen met gekwalificeerde migranten uit een ander land.

Drie

Ten derde en ten slotte hebben we meer internationale samenwerking nodig om kwetsbare migranten en vluchtelingen te beschermen, en moeten we de integriteit van het beschermingsstelsel voor vluchtelingen herstellen in overeenstemming met het internationale recht.

Het lot van de duizenden die sterven in gedoemde pogingen om zeeën en woestijnen over te steken, is niet enkel een menselijke tragedie. Het geeft ook de ernst van het falende beleid weer: namelijk dat ongereguleerde massabewegingen in vaak wanhopige omstandigheden het gevoel voeden dat grenzen worden bedreigd en dat regeringen de situatie niet onder controle hebben.

Dit leidt op zijn beurt tot draconische grenscontroles die onze collectieve waarden ondermijnen en die de tragedies die we al te vaak hebben gezien in de afgelopen jaren voortzetten.

We moeten onze basisverplichtingen vervullen om de levens en mensenrechten van deze migranten te vrijwaren, en het huidige falen van het bestaande systeem te voorkomen. We moeten dringend actie ondernemen om hulp te bieden aan diegenen die momenteel vastzitten in transitkampen, die een risico op slavernij lopen, of die geconfronteerd worden met situaties van acuut geweld, zowel in Noord-Afrika als in Centraal-Amerika.

We moeten ambitieuze internationale actie overwegen om diegenen die nergens naar toe kunnen, te hervestigen. We moeten ook stappen nemen - via ontwikkelingshulp, klimaatmitigerende maatregelenen conflictpreventie – om zulke grote ongereguleerde bewegingen van mensen in de toekomst te voorkomen. Migratie zou geen synoniem mogen zijn voor lijden.

We moeten streven naar een wereld waarin we de bijdrage van migratie aan de welvaart, ontwikkeling en internationale eenheid kunnen vieren. Het bereiken van deze doelstelling ligt in onze collectieve macht. Het Global Compact voor Migratie van dit jaar kan een mijlpaal zijn op de weg naar betere migratie voor iedereen.

----

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.