Video player inladen ...

Regering wil ook bouw nieuwe kerncentrale laten onderzoeken

Is een nieuwe kerncentrale in de toekomst mogelijk en wat zou ze kosten? Dit verrassende nieuwe scenario wil de federale regering laten onderzoeken in de discussie over het energiepact.  Maar de kans dat er echt een nieuwe kerncentrale komt en dat ze betaalbaar zal zijn, is zo goed als onbestaande. De discussie hierover zal nog behoorlijk pittig worden.

Midden december legden onze vier energieministers Marie Christine Marghem (MR), Bart Tommelein (Open VLD), Jean-Luc Crucke (MR) en Céline Fremault (CDh) hun visietekst over de energietoekomst van ons land neer. De tekst vormt de basis van het energiepact, waarin onze overheden het energiebeleid van de komende decennia vastleggen.

In de visietekst bevestigden de vier ministers de kernuitstap: alle kerncentrales in 2025 dicht. Ze zullen worden vervangen door gasgestookte elektriciteitscentrales en hernieuwbare energie uit onder meer wind en zon. Maar de grootste meerderheidspartij N-VA (die dus geen energieminister levert) is het niet eens met die kernuitstap.

N-VA wil onze twee jongste en grootste kerncentrales (Doel 4 en Tihange 3) toch nog tien jaar langer open houden, tot 2035. N-VA vreest namelijk dat bij een totale kernuitstap de stroom te peperduur zal worden, of dat er misschien zelfs niet genoeg stroom zal zijn.

Nieuwe kerncentrale bouwen tegen 2040?

Daarom besliste premier Michel om de kosten van de kernuitstap te laten uitrekenen. Energie-econoom Johan Albrecht en het Federaal planbureau moeten tegen eind deze maand de kostprijs van drie verschillende scenario’s berekenen.

Wat kost een totale kernuitstap? Wat als we toch twee kerncentrales open houden? En nu dus een verrassend nieuw scenario: wat als we toch een nieuwe kerncentrale zouden bouwen in 2040? Voor alle duidelijkheid: dat scenario komt er niet op vraag van N-VA. Die willen geen nieuwe kerncentrale, maar er wel twee tien jaar langer open houden. Maar de federale regering wil gewoon alle opties onderzoeken.

Nieuwe kerncentrales kampen met ernstige problemen

Al was het maar om duidelijk te maken dat een nieuwe kerncentrale geen optie is. Vermoedelijk zal die veel te duur zijn én technisch niet haalbaar. Want de berichten vanop de huidige nucleaire bouwwerven klinken niet bepaald geruststellend.

Op dit moment worden er in West-Europa twee nieuwe kerncentrales van de zogenaamde derde generatie gebouwd: een in Olkiluoto in Finland en een in Flamanville in Frankrijk. Maar beide projecten worden geplaagd door een bijna eindeloze ketting van technische problemen, constructiefouten en almaar scherpere veiligheidseisen (onder meer na de kernramp in Fukushima). Dat heeft de kostprijs van de twee kerncentrales doen exploderen.

De Franse kerncentrale werd oorspronkelijk geschat op 3,3 miljard euro, maar kost nu al meer dan tien miljard euro. De Finse schommelde rond dezelfde prijs: ongeveer 3,5 miljard euro. In 2012 was die al gestegen tot bijna 9 miljard euro. Sinds 6 jaar communiceert het consortium achter de kerncentrale van Olkiluoto zelfs niet meer over de kostprijs: die is vermoedelijk nog erger ontspoord dan in Frankrijk.

Ook de afwerking van de kerncentrales blijft oeverloos lang aanslepen. De Finse kernreactor zou op vier jaar klaar zijn, stelde men in 2005. Intussen zijn we 2018. En nog altijd is de kernreactor van Olkiluoto niet opgeleverd. Dertien jaar na de eerste steenlegging heeft hij nog geen sikkepit stroom geproduceerd: hij is gewoon nog niet klaar. De uitbater hoopt nu dat de reactor in 2019 zal draaien.

In Flamanville is het al even erg: bouw gestart in 2007, oplevering voorzien in 2010. We zijn nu 2018. Maar liefst acht jaar later. Maar er is licht aan het eind van de tunnel. Dit jaar zou Flamanville nu toch op het elektriciteitsnet kunnen worden gekoppeld, elf jaar na de eerste spadesteek.

Vierde generatie reactoren bestaat niet

Te duur, te groot, te veel technische problemen: de derde generatie kernreactoren is in West-Europa al ten dode opgeschreven, nog voor er nog maar eentje het licht heeft gezien. Toch willen de Britten er ook nog een in Hinkley Point.

Maar hij zal wel gesubsidieerd moeten worden: hij mag zijn stroom ruim twee keer zo duur verkopen als de huidige marktprijs. De overheid past de tekorten bij. Gewoon omdat Hinkley Point te kostelijk is geworden.

Blijft over: de vierde generatie kernreactoren. Kleiner dan de mastodonten van de derde generatie, flexibeler ook, en minder gevaarlijk omdat ze minder schadelijk radioactief afval produceren. Alleen: die vierde  generatie bestaat nog niet. Ze ligt ter nauwernood op de tekentafel. Ze verder ontwikkelen kost handenvol geld. Prototypes bouwen duurt maar liefst dertig jaar. En vooraleer ze echt commercieel kunnen worden uitgebaat, zitten we al makkelijk een halve eeuw verder.  In 2068 dus, niet in 2040.

Nieuwe kerncentrales: een doodlopende straat?

Het lijkt er dus op dat de piste van de nieuwe kerncentrale nu al kan worden afgeschreven. Volgens Kristof Calvo van oppositiepartij Groen zal het alleen maar aantonen dat N-VA haar ambitie om tot 2065 voort te gaan met kernenergie best kan opbergen wegens peperduur en technisch onhaalbaar.

Maar eigenlijk heeft N-VA die piste al lang heeft verlaten. N-VA heeft nooit gevraagd om de kostprijs van een nieuwe kerncentrale uit te rekenen. N-VA wil gewoon weten wat een totale kernuitstap ons zal kosten. En ook wat het langer open houden van twee kerncentrales ons zal kosten. Als zou blijken dat dat een pak goedkoper is, kan de discussie over de kernuitstap nog behoorlijk pittig worden.