Leraren gaan vaker deeltijds aan het werk na langdurige ziekte

In 2016 is het gemiddeld aantal ziektedagen in het onderwijs gestegen tot 18,89 dagen. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport “Ziekteverzuim van het Vlaamse onderwijspersoneel”. De meeste ziektegevallen waren het gevolg van griep, en die sloeg begin 2016 hard toe. Wie langdurig ziek is, kampt vooral met psychosociale aandoeningen zoals stress, depressie of burn-out. Opvallend bij die laatste groep is dat meer leraars deeltijds aan het werk gaan na hun ziekte.

In 2016 nam het onderwijspersoneel gemiddeld ruim twee dagen ziektedagen meer op dan in 2015 (18,89 tegenover 16,35). Opvallend: vooral directieleden zijn vaak ziek. Algemeen is er sprake van een stijging in alle leeftijdscategorieën. Het hoogste ziektepercentage ligt bij de groep tussen 56 en 65 jaar, een groep die geleidelijk groter wordt. Dat heeft te maken met de natuurlijke leeftijdspiramide in het onderwijs, “maar”, zegt minister van Onderwijs Crevits, “er moet ook langer gewerkt worden door een verschuiving van de pensioendatum en het uitdoven van  een aantal verlofstelsels.”  

De categorie van 56- tot 65-jarigen is ook verantwoordelijk voor een
nieuwe trend: zij zijn de grootste groep leraren die gebruikmaken van de
mogelijkheid om na langdurige ziekte deeltijds weer aan de slag te
gaan. Zij waren in 2016 met 2.100, dat is 8% meer dan in 2015. De
meesten van hen – ruim 75% - gaan na maximaal 6 maanden opnieuw voltijds
werken. Dat leraren na een langdurige ziekte – al dan niet
tijdelijk – deeltijds terugkeren, vindt minister van Onderwijs Hilde
Crevits (CD&V) een goede zaak: “Vooral voor henzelf. Ze kunnen dan
tenminste weer aan het werk, hetzij voor de klas hetzij als coach voor
jonge leerkrachten.  Gezien hun ervaring is dat een goede zaak voor ons
onderwijs.”  

Griep maakt meeste zieken

De top 5 van de ziektegevallen zijn griep (ruim 13%), psychosociale aandoeningen (8%), gevolgd door problemen met maag en darmen, rug, en neus, keel en oor. Als we kijken naar het aantal ‘dagen’ dat iemand ziek is, zijn psychosociale aandoeningen zoals stress, depressie en burn-out de grote boosdoener. In 2016 eisten psychosociale aandoeningen ruim 36% van de ziektedagen op. 

Maar wees gerust: de meeste leerkrachten waren ook in 2016 gezond en wel. Vier op de tien waren geen enkele dag ziek. Traditioneel scoort de jongste groep (-26 jaar) het best met bijna zes op de tien die nooit ziek waren. Bij de oudste groep (56-65 jaar) was ook bijna 44% geen enkele dag ziek.

West-Vlamingen minst ziek, Limburgers meest

West-Vlaanderen heeft het laagste gemiddelde aantal ziektedagen, zowel bij vrouwen (18,79) als bij mannen (13,74). Limburg heeft het hoogste gemiddelde, bij vrouwen (23,41) en bij mannen (18,79). Een verklaring daarvoor is er (nog) niet. Dat wordt onderzocht. De cijfers voor de andere provincies zijn: Antwerpen (mannen 14,80, vrouwen 20,45; Vlaams-Brabant mannen 14,03, vrouwen 19,67; Oost-Vlaanderen mannen 14,57, vrouwen 19,50). 

In de marge van de studie wijst minister van Onderwijs Crevits nog eens op het probleem van vervangleerkrachten: “Scholen hebben recht op een vervangleerkracht vanaf een ziekteverlof van tien werkdagen. We stellen vast dat heel wat ziektedagen niet worden vervangen, hierdoor moeten scholen vaak op zoek naar noodoplossingen of alternatieven voor de lessen die niet kunnen doorgaan. Daarom is het ook van belang dat er lokale vervangingspools komen zodat de kwaliteit van het onderwijs voor de leerlingen gegarandeerd wordt.”