Video player inladen ...

Gemakkelijker huiszoekingen bij mensen zonder papieren? "We zijn geen stempelrechters"

De politie moet mensen zonder papieren gemakkelijker kunnen oppakken via huiszoekingen. Dat staat in een wetsontwerp van de regering dat vandaag behandeld wordt in de commissie Binnenlandse Zaken. Dat houdt ook in dat de politie ook gemakkelijker kan binnenvallen bij vrijwilligers die onderdak bieden aan mensen die uitgewezen zijn. Maar de onderzoeksrechters zijn bezorgd: "Een onderzoeksrechter is geen stempelrechter."

Waar gaat het over? Mensen zonder geldige papieren, konden tot nu toe alleen opgepakt worden op een publieke plaats. Als ze ergens woonden, kon het ook in de woning, maar enkel mét hun toestemming. De politie had dus geen bevoegdheid om zomaar een huiszoeking uit te voeren. 

De regering (minister van Justitie Koen Geens (CD&V), staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) en minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA)) wil dat nu veranderen. Voortaan zou een huiszoeking bij mensen zonder papieren moeten kunnen, als een onderzoeksrechter daar het bevel voor geeft. Méér nog: ook bij vrijwilligers die mensen zonder papieren opvangen, zouden zo'n huiszoekingen mogelijk zijn.

De ene onderzoeksrechter doet dat al makkelijker dan de andere, maar de kans bestaat wel degelijk dat zulke bevelen worden uitgeschreven.  

Onderzoeksrechters: "Wij zijn geen stempelrechters"

Maar de onderzoeksrechters zijn bezorgd dat er te lichtzinnig omgesprongen zal worden met de maatregel. "Een huiszoeking is heel privacy-invasief. A man's home is his castle, niemand mag daar binnen. De uitzondering daarop zijn de onderzoeksrechters, die dat normaal doen in een gerechtelijk onderzoek. Dat gebeurt voor ernstige misdrijven waar de politie dan op zoek gaat naar bewijsmateriaal. Onderzoeksrechters machtigen dan niet alleen een huiszoekingsbevel, maar zien ook toe op de uitvoering en de gevolgen", vertelt Philippe Van Linthout van de vereniging voor onderzoeksrechters aan VRT NWS. 

"Maar wat er hier van ons gevraagd wordt, is: "Zou u het als onderzoeksrechter zien zitten om in het kader van een administratieve maatregel uw stempel op een papier te drukken om toe te laten dat de politie een huiszoeking uitvoert. Dat in zaken waar u verder geen controle over heeft, waar u niet meegaat, waar u de gevolgen niet ziet, waar u niet weet wat er gebeurt. We gaan hier niet op zoek naar bewijsmateriaal, maar naar een persoon."

Hij benadrukt ook dat dat gebeurt in het kader van de vreemdelingenproblematiek. "Het misdrijf is dan dat men illegaal in ons land verblijft, een "misdrijf" waar hoogstens drie maanden cel op staat."

De zorg van het Burgerplatform

Sinds september vangen enkele honderden gezinnen elke dag zo'n 300 migranten op. Het Burgerplatform dat in het Brusselse Maximiliaanpark actief is, heeft zijn leden gevraagd om Kamerleden massaal aan te schrijven met de vraag de tekst niet goed te keuren.

Verschillende organisaties als La Ligue des droits de l'Homme, Ciré en CNCD-11.11.11 hebben hun steun al betuigd aan de gezinnen. "Onderzoeksrechters worden zo de rechterhand van de Dienst Vreemdelingenzaken, iemand die aan de lopende band op vraag huiszoekingsbevelen aflevert", zo vrezen de organisaties. 

Maar dat vindt de meerderheid niet juist. "Gezinnen hoeven zich geen zorgen te maken, er is nergens sprake van om solidariteit te criminaliseren", zegt Olivier Chastel, MR voorzitter. Wordt vervolgd, in de commissie Binnenlandse Zaken.