Meest recent

    Steppezebra's in Tanzania Reporters

    Beoordeel een zebra niet op zijn strepen

    Kunnen we steppezebra's onderverdelen op basis van hun strepenpatroon? DNA-onderzoek aan de Universiteit van Kopenhagen laat vermoeden dat er geen 6 ondersoorten zijn, zoals tot nu toe werd gedacht, maar 9. Ze zijn genetisch verschillend, en opmerkelijk, volgens de onderzoekers speelt de manier waarop zwart en wit vorm krijgen, geen rol van betekenis. Toch niet op dat vlak.

    De steppezebra of gewone zebra (Equus quagga) is de meest voorkomende zebrasoort en komt voor in de graslanden, steppes en savannes van zuidelijk en oostelijk Afrika. Hun leefgebied is vrij versnipperd, van Zuid-Soedan en het zuiden van Ethiopië, ten oosten van de Nijl, tot het zuiden van Angola, het noorden van Namibië en het noorden van Zuid-Afrika. De steppezebra staat op de Rode Lijst van de IUCN in de categorie Near Threatened, "Gevoelig".

    Tot nu zijn er 6 bekende ondersoorten van de steppezebra. De opdeling is gebaseerd op fysieke criteria zoals schedelgrootte en de aan- of afwezigheid van manen, maar ook op het strepenpatroon, de manier waarop de zwarte en witte strepen elkaar afwisselen.  Onderzoek aan de Universiteit van Kopenhagen, Denemarken, zet dat laatste criterium nu op de helling. "Er is maar weinig bewijs dat verschillen in het strepenpatroon "evolutionair iets betekenen", zegt evolutionair bioloog Rasmus Heller aan BBC.

    "Geen 6, maar 9 ondersoorten"

    Heller analyseerde het DNA van 59 steppezebra's uit verschillende delen van het Afrikaanse continent. Daaruit concludeerde hij dat er geen 6, maar 9 ondersoorten zijn. En het zwart-witte strepenpatroon bleek geen rol van betekenis te spelen, toch niet op dat vlak. "We kunnen stellen dat het strepenpatroon amper informatie bevat over de geschiedenis van de steppezebra en hoe de verschillende soorten zich tot elkaar verhouden", zegt Heller.

    Die informatie is belangrijk om te weten welke maatregelen we moeten nemen om de dieren te beschermen. "We hebben nu een veel beter idee over welke populaties meer kwetsbaar zijn, vatbaar voor het verlies van genetische diversiteit. Met andere woorden, we weten nu beter welke populaties we extra in de gaten moeten houden."

    Steppezebra"s komen nog wel frequent voor -in het wild zouden er een 500.000-tal leven- maar sommige soorten, vooral in Oeganda en Tanzania, nemen de laatste jaren wel sterk af in aantal. "De twee Oegandese populaties hebben een uitgesproken lage genetische diversiteit en staan relatief apart van de rest", zegt Heller. Om de diversiteit van de steppezebra te bewaren, moeten we corridors tussen verschillende leefgebieden aanleggen, zodat de zebra's zich kunnen verspreiden. 

    UItgestorven

    Een van de zes tot nu bekende ondersoorten, de quagga (Equus quagga quagga) is al uitgestorven. Het dier kwam ooit in groten getale voor in Zuid-Afrika, maar verdween zo'n 100 jaar geleden van onze planeet. De belangrijkste oorzaak was de jacht, maar volgens de onderzoekers speelde de isolatie van andere soorten ook een rol.

    "De quagga is waarschijnlijk uitgestorven omdat er geen corridors waren in zijn leefgebied, waarbinnen hij zich kon verplaatsen van het ene naar het andere land", zegt Casper-Emil Tingskov Pedersen, eveneens evolutionair bioloog aan de Universiteit van Kopenhangen en mede-auteur van de studie.

    De zes bekende soorten steppezebra's

    • Quagga (Equus quagga quagga) (uitgestorven)
    • Burchellzebra (Equus quagga burchellii)
    • Grantzebra (Equus quagga boehmi)
    • Selouszebra (Equus quagga borensis)
    • Chapmanzebra (Equus quagga chapmani)
    • Crawshays zebra (Equus quagga crawshayi)  

    Meer lezen?