Nieuwe afkoopwet goedgekeurd in de commissie Justitie

De Kamercommissie Justitie heeft de zogenoemde afkoopwet in een eerste lezing goedgekeurd. Die wet regelt het akkoord dat het Openbaar Ministerie kan sluiten met een verdachte om een straf af te kopen. In de aangepaste wet is de toestemming van een rechter nodig voor er een minnelijke schikking afgesloten kan worden.

Op 2 juni 2016 werd de wet op de verruimde minnelijke schikking, de zogenoemde afkoopwet, vernietigd door het Grondwettelijk Hof. De wet was in strijd met de grondwet en moest dus aangepast worden. In mei vorig jaar beslisten de parketten wel al om niet op die nieuwe wet te wachten en de regeling van de minnelijke schikking weer toe te passen. Maar vandaag is de nieuwe wet ook effectief goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie. Er moet nog wel een tweede lezing van de wet komen, maar over de grote principes zijn meerderheid en oppositie het eens geraakt.

Rechterlijke controle

In de nieuwe wet moet een rechter beoordelen of het bedrag van de afkoopsom in verhouding is met het misdrijf. De rechter mag zich niet uitspreken over de opportuniteit van de minnelijke schikking. Hij mag dus alleen maar weigeren wanneer hij de afkoopsom te laag vindt. 

Openbaar

De discussie over het precieze bedrag van de minnelijke schikking moet bovendien in een openbare zitting gebeuren. Het gebrek aan transparantie was onder de oude regeling een kritiek, omdat buiten de betrokken partijen niemand echt een zicht had op het afgesproken bedrag.

Klassenjustitie?

Een vaak gehoord argument tegen de minnelijke schikking is dat het klassenjustitie in de hand werkt. Rijke verdachten kunnen hun straf afkopen, terwijl andere verdachten wel de cel in moeten, klinkt het dan. Om dat argument min of meer te counteren, had Stefaan Van Hecke (Groen) een amendement ingediend. “Zet een limiet op het bedrag van de fraude. Zo zou bijvoorbeeld alle fraude van meer dan een miljoen euro uitgesloten kunnen worden van een minnelijke schikking”, zegt Van Hecke. Maar dat amendement is niet aangenomen.