Meest recent

    ImageGlobe

    Roken in het journaal of in de apotheek: "Het waren 20 jaar geleden écht andere tijden"

    Opvallende archiefbeelden in "Van algemeen nut" op Eén: in 1991 rookte apothekersassistente Greet gewoon nog op de werkvloer. Niet enkel in de winkel, voor de klanten, maar ook tijdens het bereiden van pillen. Op televisie was roken de normaalste zaak van de wereld. Het zijn taferelen die we ons nu nauwelijks kunnen voorstellen. "De fysieke en mentale ruimte van rokers is in 20 jaar tijd spectaculair ingeperkt, zodra het negatieve effect op onze gezondheid bewezen was", zegt trendwatcher Nathalie Bekx.

    Twee pakjes of 38 tot 40 sigaretten per dag: zoveel rookte apothekeres Greet Van Camp gemiddeld in 1991. Quasi altijd en overal had ze een sigaret bij de hand: tijdens het strijken, maar ook op de werkvloer, in haar geval een apotheek. "Smeerlapperij in een steriele omgeving", zo becommentarieerde "Van algemeen nut"-presentator Steven Van Herreweghe de beelden. "Het lijkt raar, maar vroeger werd er óveral gerookt, zelfs in ziekenhuizen of bij de dokter", reageert ze. "Bijna iedereen rookte toen. Dat waren écht andere tijden."

    In de jaren 70 en 80 maakten bekende sporters als Eddy Merckx zelfs reclame voor sigaretten.  Dokters op televisie beweerden dat "matig gebruik van sigaretten, tot 6 per dag" absoluut geen schadelijk effect had op onze gezondheid.  Begin jaren 90 kwam er een kentering: Greet Van Camp werd een van de eerste mensen die tijdens een televisieprogramma leerden hoe ze konden stoppen met roken. De openbare omroep zond toen een zesdelige cursus "stoppen met roken" uit. Met succes: want intussen heeft Greet al bijna 27 jaar geen sigaret meer aangeraakt.  

    "Niet meer de regel maar de uitzondering"

    "Het lijken beelden uit een andere tijd, want in ruim 20 jaar tijd is er enorm veel veranderd", vertelt trendwatcher Nathalie Bekx. "De kentering is er gekomen eens de bewijzen op tafel lagen, dat roken wel degelijk je gezondheid schaadt. En niet enkel die van jezelf, ook die van passieve rokers in je omgeving, zoals je kinderen. Vergeet niet dat de tabakslobby lang weerwerk heeft geboden: met leuke reclamecampagnes met bekende gezichten. Sigaretten waren lang alomtegenwoordig in de media, en roken op televisie bepaalt mee de beeldvorming daarover. Het leek onschuldig, tot het tegendeel bewezen was."

    Rokers krijgen nu minder krediet dan vroeger: we weten allemaal dat het ongezond is, en dat de negatieve gevolgen aanzienlijk zijn.

    Het aantal rokers neemt al jarenlang stelselmatig af, en dat is volgens Bekx geen toeval. "Je bent als roker niet langer de regel, maar de uitzondering. En je wordt ook aangekeken op dat gedrag: we leven in een samenleving waarin we verantwoordelijk worden geacht voor onze eigen gezondheid, sinds we weten dat ons gedrag en onze gewoontes daar een impact op hebben", legt Bekx uit. "Campagnes als die van Kom op tegen Kanker duwen ons allemaal met de neus op de feiten."

    "Je merkt dat rokers daardoor steeds minder mentale en fysieke ruimte krijgen: roken is op meer en meer plekken verboden. En in bepaalde landen kunnen rokers die bijvoorbeeld longkanker krijgen niét meer rekenen op hun ziekteverzekering. Zo'n vaart loopt het in België niet, maar je merkt wel dat rokers met gezondheidsklachten in de publieke opinie steeds minder krediet krijgen."

    Bekijk: van rokende journaalankers tot een vrouw die op televisie stopt met roken