Kevin Feytons

Vogeltelweekend kan klaarheid scheppen over het lot van de merel

Dit weekend telt Vlaanderen weer tuinvogels en daarbij is het vooral uitkijken naar de merel. Na de uitbraak van het usutu-virus lijkt het merelbestand gedecimeerd. Een massale telling zal duidelijk maken hoe erg het gesteld is met een van onze populairste vogels.

Naar verwachting zullen dit weekend zo’n twintigduizend mensen weer vogels tellen in de tuin. Het principe is simpel: noteer het aantal van de verschillende soorten die zich op diverse momenten te goed doen aan de voedertafel. Alleen het hoogste aantal telt. Belangrijk is ook dat wie geen of weinig vogels telt, die informatie doorstuurt. “Een massale telling als het vogeltelweekend levert een massa nuttige informatie op over tuinvogels in Vlaanderen", zegt Gerald Driessens, vogelexpert van Natuurpunt.

Witte merel

Veel aandacht is er voor de resultaten van de merel want die maakt barre tijden mee. Sinds 2016 is op grote schaal het usutu-virus uitgebroken. Merels zijn het voornaamste slachtoffer van dit door muggen doorgegeven virus en een remedie is er nog niet. Het usutu-virus is in 1959 ontdekt in Afrika en de eerste Europese uitbraak vond in 2001 plaats in Oostenrijk. Daarna verspreidde het zich snel en ondertussen werd het al vastgesteld in onder andere Spanje, Italië, Kroatië, Hongarije, Oostenrijk, Zwitserland, Tsjechië, Duitsland, Nederland en België.  

De merel maakt barre tijden mee.

Aanvankelijk was de provincie Antwerpen zwaar getroffen. Maar vorig jaar heeft het virus ook in West- en Oost-Vlaanderen een slachting onder de merels aangericht. De jongste weken leek het beter te gaan omdat meer merels zijn gespot, maar dat zijn vooral vogels uit het noorden die naar hier zijn getrokken. Het is nog niet duidelijk wat de precieze gevolgen zij van het usutu-virus. Maar de alarmkreten kunnen bevestigd worden na het komende massale telweekend. Voor Natuurpunt wordt het dan duidelijk of de Vlaamse merel, een witte merel is geworden.

Huismus

Natuurpunt roept daarom iedereen op om tijdens het weekend van 26 en 27 januari minstens een halfuur post te vatten in of vlak bij de tuin om er de vogels te tellen. Het is het 15e vogeltelweekend en vorig jaar was een recordeditie met 26.086 tellers. Samen telden ze 508.636 vogels. Al sinds 2014 is de huismus de meest getelde tuinvogel. Op 2 stond de merel en op 3 de kauw. Natuurpunt verwacht dat er dit jaar meer vinken zullen geteld worden.

Nieuw en al een tijdje opgemerkt zijn noordelijke lijsterachtigen die door de grote kou in Scandinavië naar hier zijn afgezakt. "Per soort noteer je het aantal verschillende vogels dat je tijdens jouw telling zag. Vermijd dezelfde vogel dubbel te tellen", wil Gerald Driessens, vogelexpert van Natuurpunt nog meegeven. “De aantallen en soorten voeren ze dan na hun telling in op www.vogelweekend.be. Op die website vinden deelnemers ook tips om vogels te herkennen en te tellen."

Vogelparadijs

Daarnaast is het telweekend ook een ideale gelegenheid om mensen in contact te brengen met de natuur in hun eigen tuin. "Deelnemers staan er vaak versteld van welke prachtige vogels in hun tuin opduiken", weet Driessens. Tegelijk is het de ideale gelegenheid om het belang van voederen en een vogelvriendelijke tuin duidelijk te maken.

"Er is weinig natuur in Vlaanderen en vogels vinden daarom moeilijk het voedsel dat ze nodig hebben om een winter te overleven", zegt Driessens. “Vogels die weten waar ze terechtkunnen, moeten minder lang rondfladderen op zoek naar voedsel en maken een grotere kans om het te halen wanneer de koude plots aanbreekt."