Video player inladen ...

De taliban, terug van nooit weggeweest in Afghanistan

De laatste jaren heeft vooral IS met bloedige terreur het nieuws gehaald. Maar ook die andere moslimextremistische terreurgroep, de taliban, is nog lang niet van het toneel verdwenen. Precies een week na de aanslag op een hotel is de Afghaanse hoofdstad Kaboel opnieuw getroffen door een dodelijke aanslag. Ook ditmaal hebben de taliban de aanslag opgeëist.

Dat de taliban al voor de tweede keer in precies een week tijd een zware aanslag opeisen, lijkt opmerkelijk. Maar dat de extremistische beweging nog altijd sterk staat in Afghanistan, is dat niet.

Taliban steeds groter geworden

Sinds de Amerikaanse troepen het land hebben verlaten, zijn de taliban bezig aan een gestage opmars. Het gebied dat ze in handen hebben, is het grootste sinds 2001, het jaar waarin een einde werd gemaakt aan hun schrikbewind.

(Op de kaart is het groene gebied onder controle van de taliban)  

Tegelijk zegt zo'n kaart ook niet alles. De taliban staan vooral sterk in landelijk -minder interessant- gebied. In het "nuttige Afghanistan", het gebied met de grote bevolkingscentra en de strategische wegen die hen onderling verbinden, maken ze veel minder "vorderingen". Integendeel. Ze zijn door het Afghaanse leger, met hulp van de Amerikanen in het defensief gedrongen, en slagen er niet in om de grotere steden in te nemen.   

Aanslagen in plaats van terreinwinst

Doordat ze er maar niet in slagen stedelijk gebied in te nemen, zoeken de taliban andere manieren om hun aanwezigheid duidelijk te maken.  

Dat doen ze door steeds meer willekeurige aanslagen.

Dat de Amerikaanse luchtmacht de voorbije maanden zijn luchtaanvallen opvoerde, werkte het aantal aanslagen ook al in de hand. Veel aanslagen -offensieven op veiligheidsposten, maar ook stadscentra, vooral de diplomatieke wijken- zijn voor de taliban "wraakacties".   

Vorig jaar was een erg bloedig jaar, en dit nog maar jonge jaar dient zich ook al dramatisch aan.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Maar het zijn niet alleen de taliban die terreur zaaien in Afghanistan. Nu IS bijna volledig verslagen is in Syrië en Bagdad, is Afghanistan een van haar nieuwe actieterreinen geworden. De terreurbeweging nestelde zich op verschillende plaatsen in het land, vooral in het oosten, rond Jalalabad.  

Afghanistan als actieterrein van IS

Veel IS-aanhangers in Afghanistan zijn trouwens oud-taliban die zich hebben afgescheurd. Eind vorige maand nog richtten ze met een dubbele aanslag een ravage aan in Kaboel.

De taliban, nog altijd verreweg de sterkte fractie, en IS wringen om de meeste invloed te verwerven in Afghanistan. Beide zijn moslimextremistische organisaties, en soennitisch.

Maar voor het overige hebben ze weinig gemeen. Zo zaait IS globaal terreur, terwijl de taliban nationalisten zijn die slechts gericht zijn op Afghanistan (en het noorden van Pakistan).    

Strijd tegen de centrale overheid

Maar waar ze beide op uit zijn, is op het doen wankelen van de regering in Kaboel. IS past daarvoor in Afghanistan dezelfde strategie toe als in Irak en Syrië: soennieten en sjiieten tegen elkaar opzetten. De doelwitten van IS in Afghanistan zijn ook voornamelijk sjiitisch. Door de recente toename van het aantal aanslagen heeft de sjiitische minderheid steeds meer kritiek op de regering in Kaboel, die ze laksheid verwijt.

Het bestuur van president Ashraf Ghani staat hoe dan ook zeer zwak. Het is corrupt en heeft geen antwoord op de slechtere veiligheidssituatie en de werkloosheid.

Regering en taliban bevinden zich al geruime tijd in een patstelling. Geen van de partijen is sterk genoeg om het laken definitief naar zich toe te trekken.

Toestand alleen maar complexer geworden

Tegelijk is het conflict in Afghanistan niet alleen dat van de taliban tegen de centrale overheid. Volgens een rapport van de VN-missie is de toestand in het land er sinds 2014 alleen maar complexer op geworden. Naast en binnen de taliban, en recenter dus ook IS, zijn er nog schimmige krijgsheren die vechten om land en drugs.