Meest recent

    Usutu-virus leidt tot historisch dieptepunt van aantal merels in Vlaanderen

    De merels in Vlaanderen krijgen forse klappen. Dat blijkt uit de resultaten van het jaarlijkse Vogeltelweekend van Natuurpunt. Het usutu-virus van vorige zomer heeft ervoor gezorgd dat het aantal merels gezakt is tot een historisch dieptepunt. De koolmees is de nieuwe winnaar.

    De koolmees strandde in 2017 nog op de vijfde plaats van meest getelde vogelsoorten, maar klom dit jaar rechtstreeks naar de eerste plaats. De huismus, de vorige winnaar, zakt één plaatsje en de kauw blijft net als vorig jaar op de derde plaats staan.

    “Vooral de mezen hebben het dit jaar goed gedaan”, zegt vogelexpert Gerald Driessens van Natuurpunt. “Overal zie je kool- en pimpelmezen. Dat is vooral te wijten aan een beter broedseizoen. 2016 was een regelrecht rampjaar. Door de natte zomer toen hebben de mezen nauwelijks jongen kunnen grootbrengen.”

    Merel krijgt klappen

    Minder goed nieuws voor de merels. Zoals gevreesd heeft het usutu-virus ervoor gezorgd dat hun aantallen fors gedaald zijn. “Tot twee jaar geleden zagen we de merels nog in 90 procent van de tuinen. Dit jaar was het nog maar het geval in  76 procent van de tuinen, die terugval is enorm”, zegt Driessens. De merel zakt in 1 klap van de tweede naar de achtste plaats. 

    In West-Vlaanderen, de enige provincie waar het usutu-virus nog niet is uitgebroken, heeft het aantal merels wel standgehouden. “We zien heel duidelijk de verschillen tussen de zones waar het virus is uitgebroken en waar niet.”

    Natuurpunt verwacht dat het aantal merels zelfs nog enkele jaren zal blijven achteruitgaan. “We hopen dat merels heel snel een soort resistentie tegen het virus ontwikkelen, maar het is niet duidelijk of dat gaat gebeuren”, zegt Driessens.

    Het usutu-virus sloeg vooral hard toe in Vlaams-Brabant en Antwerpen. De merels die daar geteld zijn, zijn volgens Driessens waarschijnlijk vogels uit het noorden die hier overwinteren. “We vrezen dan ook dat het aantal merels dat binnenkort de zang afsteekt bijzonder laag zal zijn.”

    Ook huismussen verliezen terrein

    Een andere verliezer is de huismus. Hun aantallen zijn nog steeds groot, maar ze zijn steeds minder verspreid over Vlaanderen. Volgens Driessens waren ze in 2012 ze nog in meer dan 60 procent van onze tuinen aanwezig, nu is dat nog in amper 46 procent van de tuinen het geval.

    "We zien dat de huismus het moeilijk blijft hebben om broedplaatsen te vinden.” Enkel in Limburg en West-Vlaanderen blijft de huismus op nummer 1 staan. In de andere provincies is het vogeltje overal minder vaak gezien.

    Afgelopen weekend hebben meer dan 29.000 mensen de vogels in hun tuin geteld. Natuurpunt spreekt van een recordeditie. In totaal werden er meer dan 536.000 vogels geteld.

    Top 10 meest getelde vogels in Vlaanderen

    (Tussen haakjes de ranking van 2016)
     
    1. Koolmees (5)
    2. Huismus (1)
    3. Kauw (3)
    4. Vink (4)
    5. Pimpelmees (8)
    6. Houtduif (6)
    7. Turkse tortel (7)
    8. Merel (2)
    9. Ekster (10)
    10. Spreeuw (9)
    Koolmees (Foto: Natuurpunt)