© Syda Productions - creative.belgaimage.be

Hod Lipson: "We zijn in staat om robots te ontwikkelen die zelf leren"

De Amerikaanse professor Hod Lipson is al heel zijn leven geboeid door robots en artificiële intelligentie (AI). Twee domeinen die meer en meer samengaan. Hij ontwikkelt robots die in staat zijn om uit hun fouten te leren. Hoe lang nog vooraleer zij het van ons overnemen?

Terminator of C-3PO? Hoe zal de robot in de toekomst eruit zien? Zal het een machine zijn die ons helpt, of een robot die de wereld en ons zal vernietigen? Als het van professor Hod Lipson afhangt, zal het vooral het eerste zijn. Want als er ooit robots met slechte bedoelingen komen, dan zal het eerder aan ons, de mens, liggen.  

Lipson is professor robotica en AI aan de Amerikaanse Columbia University en doctoreerde aan de vermaarde Massachusetts Institute of Technology. Hij was vorige week even in het land voor een lezing waar we hem konden strikken voor een interview.

Video player inladen ...

Lipson: "Het onderzoek naar artificiële intelligentie (AI) en robotica evolueert heel snel. Het zijn vooral de ontwikkelingen in de AI die verbazen. Maar als we naar de componenten kijken, die ervoor moeten zorgen dat een robot soepel beweegt, beseffen we dat er nog heel wat werk aan de winkel is."  

We zijn slimmer dan dat we denken

Hoe komt het dat de robots nog altijd heel stroef bewegen? Volgens Lipson liggen daar net de belangrijkste uitdagingen. Het is niet de software die hem zorgen baart, maar de hardware die beter kan. Het doel moet zijn om een robot te hebben die even soepel beweegt als een mens, zonder dat die erover moet nadenken. Of denk maar aan een eekhoorn die van de ene boom naar de andere springt. "Dit zijn handelingen die we amper kunnen begrijpen. Wat heel belangrijk is, is de controle over elke spier om de sprong te kunnen maken", aldus Lipson.

En een computer kent bijvoorbeeld het verschil niet tussen een hond en een kat, iets wat een kind van twee al kan

"Wij beseffen ook niet hoe slim we zijn", zegt Lipson. "We denken dat iemand slim is als hij of zij goed kan schaken, maar dat kan een computer zelfs beter dan ons. We stappen zonder daarbij stil te staan, maar voor een robot is dat heel complex. En een computer kent bijvoorbeeld het verschil niet tussen een hond en een kat, iets wat een kind van twee al kan."

Video player inladen ...

Robots kunnen zelf leren

Volgens Lipson zit de sleutel bij robots, die zelf uit hun fouten leren. Wij zijn al langer in staat om robots te ontwikkelen die bepaalde handelingen kunnen uitvoeren. Denk maar aan de fabrieksrobot die een wagen in een recordtijd in elkaar steekt, maar robots die zelf leren zijn moeilijker om te ontwikkelen.

Maar hoe kunnen robots leren? Een kind leert bepaalde handelingen omdat het anderen die ziet doen. Hod Lipson: "Wij geven de robots feedback. In plaats van ze te programmeren om één taak uit te voeren, krijgen ze positieve en negatieve feedback. Zo weten ze dat ze goed of slecht bezig zijn."

Lipson voegt eraan toe dat de ontwikkelingen rond machine learning de laatste jaren enorme vooruitgang hebben geboekt. Die machine learing zorgt er net voor dat robots zelf kunnen leren.

Video player inladen ...

Een voorbeeld hiervan: Hoe leer je een robot stappen? Je kan een robot programmeren om te leren stappen, maar het is beter om diezelfde robot te belonen om, stappend, van punt A naar punt B te gaan. Je zal zien dat de robot het op termijn zelf zal kunnen doen.

Waar staan we over 10 jaar?

"We zien dat de AI meer en meer in staat is om creatieve beslissingen te nemen, maar de hardware hapert nog." We zijn met andere woorden nog niet in staat om onderdelen te ontwikkelen die een soepele beweging mogelijk maken", zegt Lipson.

Video player inladen ...

Toch is hij ervan overtuigd dat robots op termijn een vorm van bewustzijn zullen  hebben.  Dat zal eerder binnen 100 jaar zijn. Op korte termijn ziet hij veel evoluties in andere domeinen van de AI.  

Zullen die robots ons op termijn helpen? Of zullen ze ons vernietigen? "Ik denk dat de vraag die we ons moeten stellen de volgende is: Wat zal de mens aan zijn medemens doen met een robot?"

Lipson, die zich optimistisch is over de vooruitgang, zegt dat AI en robotica zeer krachtige technologieën zijn die de mens ten goede zullen komen. Het is evenwel een krachtige technologie. "We moeten oppassen bij wie die terecht zal komen", aldus Lipson.

We zullen die singulariteit ook pas bereiken als de AI in staat is om zelf AI te genereren. Dan zullen we er zijn.

Wanneer zal de singulariteit plaatsvinden?

Een thematiek die heel wat wetenschappers beroert is de singulariteit. Volgens de Amerikaanse uitvinder en ondernemer Ray Kurzweil, zal AI tegen 2045 een keerpunt bereiken. Het zal dan in staat zijn om de maatschappij volledig te veranderen door zichzelf constant te verbeteren. Met andere woorden: de AI zal het dan overnemen van de mens.

Video player inladen ...

Volgens Lipson zal het zo'n vaart niet lopen. We moeten kijken naar verschillende aspecten van AI. Zo is er een aantal domeinen waarbij AI sterker is dan de mens. Kijk maar naar het schaakspel,  of het spel Go, waarbij een AI - getraind door Google-dochter Deepmind - makkelijk won van de Zuid-Koreaanse wereldkampioen Lee Sedol.  

Lipson: "We zullen die singulariteit ook pas bereiken als de AI in staat is om zelf AI te genereren. Dan zullen we er zijn."  

Hij verwacht dat het nog minstens 100 jaar kan duren eer we robots zullen zien rondlopen zoals onszelf. Robots die in staat zijn om menselijke gevoelens te uiten.