Meest recent

    AFP or licensors

    Het Britse parlement verkruimelt

    Is het verantwoord om in tijden van bezuinigingen en van een onzekere brexittoekomst miljarden uit te geven aan de restauratie van een middeleeuws-victoriaans architecturaal meesterwerk? Daarover stemt het Britse parlement vandaag.

    analyse
    Ivan Ollevier
    Ivan Ollevier is journalist bij VRT NWS. Hij volgt al jaren de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Groot-Brittannië.

    Akelig stil

    Wanneer je het verkeer wegdenkt (toegegeven: niet makkelijk), klinkt het akelig stil rond het Britse parlementsgebouw. Big Ben slaat nu al ettelijke maanden niet meer het kwartier, het halfuur en het uur. De toren waarin de klok hangt, de Elizabethtoren, staat in de steigers en het geluid en trillingen van de zwaarste klok ter wereld zouden een gevaar vormen voor de gezondheid van de arbeiders die de toren restaureren.

    (Lees voort onder de foto.)

    AFP and licensors

    Waanzin

    De toren is maar een klein onderdeel van het in oorsprong 11e-eeuwse complex van het paleis van Westminster. In oktober 1834 brandde het gebouw af (ooit de schilderijen gezien die Turner maakte van de brand? Ze zijn onvergetelijk).

    Het nep-gotische complex dat de architecten Sir Charles Barry en Augustus Pugin daarna optrokken, is een bedwelmend bouwkundig meesterwerk, volgens sommigen de uitdrukking van de waanzin waaraan Barry op het einde van zijn leven ten prooi zou vallen (de man overleed in 1852 in het beruchte Londense gesticht Bedlam).

    (Lees voort onder de foto.)

    AFP or licensors

    Schatkamer van de democratie

    Zeven jaar geleden nam de toen al hoogbejaarde Lord Stoddart of Swindon me mee op een korte rondleiding door een heel klein deel van het reusachtige gebouw. Het was een magische ervaring om door de gangen te lopen waar ooit Disraeli, Gladstone en Churchill hadden rondgehangen, door het gebouw dat je zonder overdrijving de schatkamer van de Britse democratie kan noemen. Maar als je voorbij het klatergoud kijkt, zie je wat er allemaal mis mee is.

    Urine en uitwerpselen

    De stenen verkruimelen. De loodgieterij lekt. De riolen houden het niet meer. Op de dag van het brexitreferendum, 23 juni 2016, stond een van de kelderverdiepingen centimetersdiep onder de urine en uitwerpselen. In 2017 was er tweehonderd keer een probleem met de toiletten.

    Roest tast het ijzerwerk aan. De ventilatie spuit verontreinigde lucht de vergaderruimtes en kantoren binnen. Duizenden elektriciteitskabels liggen gevaarlijk dicht tegen verwarmingsbuizen (in 2017 brak er zeven keer brand uit. Sindsdien patrouilleert er dag en nacht, de klok rond, een ploeg brandweerlieden door de gangen en de kelders.

    Water sijpelt binnen in de waardevolle historische bibliotheek van de Lords. De muren zinken weg in de oevers van de Theems. Het ooit zo wonderlijke paleis van Westminster hangt bij wijze van spreken met touwtjes en spuug aan elkaar. Het is het gevolg van jarenlange verwaarlozing en schraperige doe-het-zelfrestauraties. 

    (Lees voort onder de foto.)

    Tussen vijf en zeven miljard pond

    Een grondige restauratie zou tussen de vijf en de zeven miljard pond (zes en acht miljard euro) kunnen kosten en veertig jaar duren. Dat is de duurste optie. Dan zouden de parlementsleden tijdens de duur van de restauratie het gebouw niet hoeven te verlaten en zou het paleis kunnen blijven functioneren als zetel van de parlementaire democratie.

    De meest efficiënte en goedkoopste optie zou zijn om het gebouw volledig te ontruimen en een ander tijdelijk onderkomen te zoeken. De vergaderingen zouden dan kunnen plaatsvinden in het spuuglelijke Queen Elizabeth II-centrum op een steenworp daarvandaan, of de Central Methodist Hall. 

    (Lees voort onder de foto.)

    Ruzie

    Maar het Britse parlement zou het Britse parlement niet zijn als over die opties niet hevig geruzied zou worden. Traditionalisten binnen de Conservatieve Partij willen het liefst in het paleis blijven. Die gaan zelfs zover te beweren dat de lamentabele staat van de gebouwen schromelijk overdreven wordt.

    Anderen, vooral de Schotse nationalisten, vinden dan weer dat het parlement beter een permanent onderkomen zoekt buiten Londen, en dat het tijd wordt dat de parlementsleden voortaan elektronisch stemmen.

    Nog anderen menen dat de plenaire vergaderzaal beter up-to-date wordt gemaakt, zodat er eindelijk plaats is om alle 650 parlementsleden een zitje te geven. Nu is er maar plaats voor 426, zodat meer dan 200 leden vaak rechtop moeten blijven staan. Dat was een excentriek idee van Winston Churchill, die om een of andere onverklaarbare reden vond dat niet alle parlementsleden recht hadden op een zitplaats.

    Bezuinigingen

    Maar er is meer: is het verantwoord om miljarden vrij te maken voor de restauratie van een middeleeuws-victoriaans paleis in tijden van stringente bezuinigingen? Zullen de parlementsleden niet het verwijt te horen krijgen dat ze een fortuin willen uitgeven aan hun eigen werkomgeving, terwijl de nationale gezondheidszorg en het onderwijs een crisis doormaken?

    Partijpolitiek

    En er is nog een puur partijpolitieke kant aan de zaak: de stemming is verondersteld om vrij te zijn. Dat betekent dat de partijen niet verwachten dat hun parlementsleden zich aan de richtlijnen van het partijbestuur houden en zelf vrijelijk hun positie kunnen bepalen.

    In dat geval wordt het uitkijken naar hoe de Conservatieve parlementsleden zullen stemmen: zullen ze als één blok voor of tegen stemmen? Of zal dat in verdeelde slagorde gebeuren, een symptoom van de verdeeldheid binnen de Conservatieve Partij die nu al een halfjaar lang het regeringswerk nagenoeg onmogelijk maakt?