Foto: US Navy

Vuurt een magnetisch superkanon een bewapeningswedloop tussen Amerika en China aan?

De marines van beide landen experimenteren met een "railgun", een nieuwe technologie waarmee projectielen tegen een hoge snelheid tot 160 kilometer ver weg geschoten kunnen worden.

Iets meer dan een eeuw geleden leidde de "dreadnought" -een nieuw type gepantserd slagschip met zware kanonnen- tot een wapenwedloop tussen de grote mogendheden. Nadien volgden nieuwe ontwikkelingen zoals tanks, vliegtuigen, raketten en atoomwapens dezelfde richting. Wie ze niet had, telde militair niet meer mee. 

In de resem nieuwe bewapeningstechnologieën experimenteren de US Navy en de Chinese marine nu met "railguns", een superkanon dat via een elektromagnetisch veld projectielen met een snelheid van zeven keer die van het geluid afschiet.

Beter nog: die projectielen zouden tot 160 kilometer ver kunnen worden afgeschoten. Concreet zouden zowel schepen of doelwitten op de grond, maar ook vliegtuigen en inkomende raketten kunnen worden vernietigd. Bovendien zou een railgun goedkoop te maken zijn, maar het nadeel is dat er erg veel energie nodig is om die te gebruiken.

"Gamechanger" op militair vlak?

Vanochtend tweette Jonathan Holslag, professor Internationale Politiek aan de VUB en China-kenner, een foto van een Chinees fregat dat mogelijk met een dergelijk wapen is uitgerust.  

In "De wereld vandaag" op Radio 1 zei Holslag vanavond dat vooral de VS en China veel interesse hebben voor dergelijke technologieën en ook voor onbemande oorlogvoering onder water. De VS ligt voor, maar China hoopt om bij te benen. Die twee landen hebben zowel technologisch als financieel de middelen om dat soort nieuwe wapens te ontwikkelen. In mindere mate doen ook Rusland, India en Iran dat en in Europa werkt ook het Britse bedrijf BAE aan dat soort tuigen.

De ontwikkeling van de magnetische railgun en andere wapensystemen zijn de voorbije jaren in een stroomversnelling terechtgekomen. Waar anti-scheepsraketten tot voor kort 800 kilometer per uur vlogen, is dat nu gemakkelijk 4.000 kilometer per uur. Dat maakt de reactietijd op een aanval natuurlijk erg korter en dus gevaarlijker. Omgekeerd kan een railgun ook gebruikt worden om schepen te beveiligen tegen inkomende raketten.

Wat met machtsevenwicht op zee?

De Verenigde Staten bezitten sinds 1945 een sterk machtsmonopolie op zee. Controle over de zee is strategisch erg belangrijk, want de meeste handelsroutes gaan over water. De VS steunen daarbij op een tiental vliegdekschepen, beveiligd door andere marineschepen zoals destroyers en fregatten.

China wil als groot continentaal land ook zijn invloed projecteren op zee, maar dat land is geografisch ingesloten door eilandstaten zoals Japan, Taiwan, de Filipijnen, Maleisië en Indonesië. Allen bondgenoten van de VS en zo blijft de Stille Oceaan dus een "Amerikaans meer". Ook de Chinese "kolonisering" van eilandjes in de Zuid-Chinese Zee verandert daar niet veel aan.

Dat Peking uitkijkt naar nieuwe wapentechnologie is dus niet zo vreemd, maar de VS ligt alsnog voorop. Rusland stapt in de nieuwe wapenrace, net als Iran overigens. India bouwt in snel tempo een marine uit om de Indische Oceaan te beheersen.  Die wapenwedloop hoeft overigens niet noodzakelijk te escaleren in nieuwe oorlogen, wel gaat het om het bestendigen of wijzigen van machtsverhoudingen.