Museum verwijdert schilderij van naakte nimfen "om debat op te wekken"

De Manchester Art Gallery heeft een schilderij van naakte nimfen verwijderd. Naar eigen zeggen wil het museum daarmee een debat opwekken over de weergave en interpretatie van kunst.

Het is een van de beroemdste werken van de zogenoemde prerafaëlieten: "Hylas en de nimfen" van John William Waterhouse uit 1897. Tot voor kort was het te zien in de Manchester Art Gallery in het Verenigd Koninkrijk, maar die heeft het afgelopen vrijdag verwijderd.

Het schilderij toont een groep naakte meisjes die een schone jongeling een vijver (en zijn ondergang) inlokken. Door het weg te halen wil het museum naar eigen zeggen het debat opwekken over de weergave en interpretatie van kunst. Is het een Victoriaanse erotische fantasie die in het hedendaagse klimaat niet langer door de beugel kan? Of hangt het terecht aan een museummuur?

"In pursuit of beauty"

"Hylas en de nimfen" had een plek in de zaal "In pursuit of beauty" ("Op zoek naar schoonheid"). Die verzamelt hoofdzakelijk schilderijen uit de late 19e eeuw waarop veel naakte vrouwen zijn te zien.

Volgens curator Clare Gannaway is die naam een verkeerde keuze. Ze meent dat de schilderijen in die zaal vooral een reflectie zijn van mannen die vrouwenlichamen viseerden en dat ze het vrouwenlichaam louter al een passieve decoratie of femme fatale voorstellen.

"Ik voel me persoonlijk beschaamd dat we dit nog niet eerder hebben aangepakt", vertelt ze aan The Guardian. "Onze aandacht lag elders. Collectief hebben we nagelaten deze ruimte te bekijken en er grondig over na te denken. We willen er nu iets mee doen omdat we het zo lang zijn vergeten."

Post-its

Op de plek waar "Hylas en de nimfen" hing, heeft de Manchester Art Gallery een bericht voor de bezoekers geplaatst dat hen aanmoedigt hun mening te geven door die op post-its te schrijven en aan de muur te hangen.

De reacties zijn gemengd. Sommigen vrezen dat het schilderij nooit zal terugkeren, een angst Gannaway tegenspreekt. "Dit gaat niet over censuur. We denken dat het ooit terugkeert, maar dan hopelijk in een andere context. Het gaat niet over dit ene schilderij, maar over de context van de galerij."

Het initiatief van de Manchester Art Gallery roept herinneringen op aan de commotie eind vorig jaar over "Thérèse dreaming" van de Franse kunstenaar Balthus uit 1938.

Dat schilderij hangt in het Metropolitan Museum in New York en toont een jong meisje dat haar been optrekt waardoor haar onderbroek is te zien. Tegenstanders van het werk lanceerden een petitie om het te verwijderen omdat het voyeurisme en pedofilie zou promoten. Het museum liet het echter hangen.