Video player inladen ...

Het proces Holleeder: een tirannieke psychopaat die alles en iedereen onder controle wilde houden

Vandaag begint in Nederland het proces-Holleeder. Willem Holleeder staat terecht voor zes moorden (liquidaties), twee moordpogingen en lidmaatschap van een criminele organisatie. Het is een van de grootste criminele processen in Nederland dat minstens tot in het najaar zal duren. 

1. Ontvoering van biermagnaat Heineken, moord, prostitutie- en gokindustrie, drugshandel, afpersing...

Willem Holleeder, bijgenaamd De Neus, geniet de bedenkelijke reputatie een van de grootste criminelen van Nederland te zijn. Holleeder was in 1983 betrokken bij de ontvoering van biermagnaat Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer. In ruil voor hun vrijlating werd 35 miljoen gulden (+/- 16 miljoen euro) losgeld betaald. 

Holleeder vluchtte met mededader en schoonbroer Cor Van Hout naar Parijs. Ze werden daar later gearresteerd en uitgewezen. Holleeder kreeg in 1987 voor de ontvoering elf jaar gevangenisstraf. 

Een aanzienlijk deel van het losgeld (zo’n 8 miljoen gulden of omgerekend 3,6 miljoen euro) is nooit gerecupereerd. Volgens zijn zus, Sonja Holleeder, zou een groot deel van het losgeld (erg lucratief) geïnvesteerd zijn in prostitutie- en gokpanden aan de walletjes in Amsterdam.  

Hoe dan ook, Holleeder kwam in 1992 vrij en vierde zijn vrijlating in het Amsterdamse Marriott hotel, waarbij hij via de rode loper binnentrad op de tonen van het reclamedeuntje Heerlijk Helder Heineken. 

(lees verder onder de foto)

De man begeeft zich snel opnieuw op het criminele pad en houdt zich bezig met drugshandel, witwassen en afpersing. De Nederlandse justitie slaagt er lange tijd niet in voldoende bewijzen te vinden tegen hem. 

Dat lukt in 2007 wel. Willem Holleeder wordt opnieuw veroordeeld tot negen jaar cel wegens afpersing (o.a. van Willem Endstra, een vastgoedmagnaat die ook wel de bankier van de onderwereld genoemd werd. Endstra zou later ook geliquideerd worden.). 

Na vijf jaar komt Holleeder voorwaardelijk vrij.  Maar de man schendt zijn voorwaarden wanneer hij de bekende misdaadjournalist  Peter R. De Vries thuis bedreigt. Holleeder wordt op 13 december 2014 opnieuw gearresteerd. 

Hij verblijft sindsdien in de Extra Beveiligde Inrichting in Vucht. Ondanks de bijzonder strenge bewaking slaagde hij er volgens het Openbaar Ministerie in om in zijn cel een moordaanslag te organiseren op zijn zussen en journalist Peter R. De Vries. De zussen en een ex hebben immers belastende verklaringen afgelegd tegen hem en Peter R. De Vries zou hen daarbij geholpen hebben. Daarom moeten ze geliquideerd worden. Willem Holleeder ontkent.

Ondanks een niet onaanzienlijke lijst van criminaliteit heeft Willem Holleeder ook een reputatie als ‘knuffelcrimineel’. De man schreef columns voor het weekblad Nieuwe Revu en was o.a. te gast in College Tour, een bekend programma van de NOS, waar hij praatte over zijn criminele carrière alsof het een vak als een ander is.  

Willem Holleeder staat vanaf vandaag terecht voor zes moorden, twee moordpogingen en lidmaatschap van een criminele organisatie.  Holleeder wordt onder andere beschuldigd van de moord op zijn partner in crime en ook brother in law, mede-Heinekenontvoerder Cor van Hout.  Verder ook de moord op vastgoedhandelaar Willem Endstra, botenhandelaar Robert ter Haak, crimineel John Mieremet, hasjhandelaar Kees Houtman en criminele kroegbaas Thomas van der Bijl.

Na het grote liquidatieproces ‘Passage’ (dat ging over liquidaties in de Nederlandse onderwereld) dat vorig jaar na tien jaar werd afgesloten en waarbij het dossier Holleeder afgesplitst werd, is dit het meest omvangrijke strafproces ooit in Nederland. 

2. Zussen getuigen tegen hun broer: "Onze stap naar Justitie is zelfmoord"

Merkwaardig is dat het dossier mee gebaseerd is op de verklaringen van zijn zussen Astrid en Sonja en de ex van Willem Holleeder, Sandra Den Hartog. Deze getuigenissen gebeurden in een eerste fase in het diepste geheim. De zussen beseften zeer goed het risico dat ze hiermee namen. Ze omschreven hun stap naar Justitie als ‘zelfmoord’ maar tegelijk zeiden ze geen keuze te hebben. Astrid Holleeder schreef hierover een bestseller (meer dan een half miljoen exemplaren verkocht) onder de veelzeggende titel ‘Judas’. 

Met opnameapparatuur verstopt in haar bh voerde ze onder regie van het Openbaar Ministerie verschillende gesprekken met haar broer waarbij ze trachtte zo veel mogelijk info los te krijgen. De passages in haar boek hierover lezen als een bloedstollende thriller. 

Het beeld van Willem Holleeder dat daaruit naar voor komt is er een van een tirannieke psychopaat die alles en iedereen onder controle wil houden  en mensen die hem in de weg lopen zonder meer liquideert.  

Gegeven de inzet van het geding én de haast iconische proporties die de hoofdfiguur aanneemt, is het proces Vandros zoals het genoemd wordt, erg belangrijk. Het is ook fascinerend omdat het zich afspeelt in de onderwereld maar ook de verwevenheid tussen onder- en bovenwereld pijnlijk duidelijk aantoont. Denk bij dat laatste aan het witwassen van geld, corruptie bij de politie, dubieuze vastgoedpraktijken…. kortom, georganiseerde misdaad.

De man riskeert een levenslange gevangenisstraf.  

Het beeld Van Holleeder is er een van een tirannieke psychopaat die alles en iedereen onder controle wil houden  

3. Het proces in "de Bunker": een bijzondere locatie

Het proces start op maandag 5 februari. Er zijn nu al vijfenzestig zittingsdagen gepland en ook na de zomervakantie zijn er nog zittingen. 

Het proces vindt plaats in, letterlijk, de Bunker, een speciale zwaar beveiligde rechtszaal in Amsterdam. Het is een voormalig kantoorgebouw waar sinds 1997 vaak zittingen gehouden worden van belangrijke zaken en verdachten, zoals het proces tegen de Hofstadgroep (terrorisme), Mohammed Bouyeri (moordenaar Theo Van Gogh), de Hells Angels (motorbende), het grote liquidatieproces Passage en ook eerder al Willem Holleeder. 

Aan de vooravond van dat proces (in 2007) werd het gebouw beschadigd door explosies. Bij de start zelf ontdekte men een niet ontplofte antitankgranaat. Als men spreekt over een explosieve zaak, weet u dus wat u zich daarbij moet voorstellen. 

4. Vijf advocaten passeerden al de revue

Holleeder en zijn advocaten is haast een hoofdstuk apart. De man had de voorbije jaren al vijf advocaten die een na een (al dan niet gedwongen) opstapten.  

Holleeder wordt er ook van beschuldigd zijn advocaten te manipuleren. O.a. de Bekende Nederlander Bram Moszkowicz moest om die reden de verdediging neerleggen. Bram Moszkowicz liet op zijn kantoor Holleeder vastgoedmakelaar Willem Endstra bedreigen met een machinegeweer. Het leverde Moszkowicz de bijnaam ‘maffiamaatje’ op. 

Hoogleraar en gerenommeerd strafpleiter Stijn Franken nam over, maar moest de handdoek in de ring gooien omdat hij eerder ook al advocaat was van Sandra den Hartog (de ex Van Holleeder die nu dus tegen zijn cliënt getuigde). De deontologie laat niet toe dat een advocaat zich tegen een oud- cliënt keert. Eerder werd Franken verweten ‘postbode van penoze’ te zijn (zoals De Telegraaf kopte). Franken zou als advocaat Holleeder bezocht hebben en hem geheime informatie hebben gegeven over het moordcomplot tegen Peter R. De Vries. Advocaat Franken ontkent dat ten stelligste en spreekt over totaal valse beschuldigingen.   

Sander Janssen en Robert Malewicz, twee jonge advocaten, hebben sinds ruim een jaar het erg omvangrijke dossier overgenomen van Stijn Franken. Zij hebben een uitstekende reputatie als strafpleiters. Zij verschijnen bovendien niet te pas en te onpas in allerlei populaire televisieprogramma’s, in Nederland omschreven als de categorie advotainment.  

In het Algemeen Dagblad zei Janssen over dit proces: 'Het heeft geen zin te denken in winst en verlies. Ik zie een gapend gat tussen het beeld dat in praatprogramma's, artikelen en boeken is geschetst en wat in de dossiers is ingebracht. In dat gat doen wij ons werk.' 

Hoe dat werk concreet gestalte zal krijgen kunnen we vanaf nu, maandenlang, volgen. Of het door sommige media geromantiseerde beeld van de topcrimineel Holleeder overeind zal blijven, valt te betwijfelen.