Janet Yellen verlaat de Federal Reserve en laat de VS-economie in volle bloei achter

Janet Yellen geeft morgen de scepter bij het Amerikaanse systeem van centrale banken door aan Jerome Powell. Yellen was samen met haar voorganger Ben Bernanke het gezicht achter een gedurfde strategie om de VS-economie uit het moeras van de bankencrisis te halen.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

In zijn State of the Union benadrukte president Trump deze week hoe goed de Amerikaanse economie het doet. Dat is ook zo, al zeven jaar zelfs daalt de werkloosheid gestaag, is de groei stabiel, is de inflatie op koers en staan de beurzen op recordhoogten. Toch blijft het de vraag in hoeverre dat het gevolg is van het beleid van een president is. In een open en grotendeels private economie zoals die van de VS is groei eerder het gevolg van de impact van ondernemers en hun werknemers.

Als er dan toch overheid mee gemoeid is, zal het dan wel eerder het ingrijpen van de centrale bank Federal Reserve zijn, eerder dan politieke instellingen zoals het Witte Huis of het Congres. Toch wou president Donald Trump de ambstermijn van de huidige Fed-topvrouw Janet Yellen niet verlengen. Yellen leidt de Fed sinds 2014 en het is zeer uitzonderlijk dat een eerste ambtstermijn aan de top van de Fed niet verlengd wordt.

Yellen is echter Democrate en was in 2014 voorgedragen door president Barack Obama. Toch is het vooral haar verdediging van de Frank-Dodd-wet uit 2010 die president Trump niet bevalt. Die wet -die de banken een strikte regulering oplegt om een herhaling van de crisis van 2007 te voorkomen- beperkt volgens Trump en de Republikeinen in het Congres de slagkracht van de Amerikaanse banken.

AP

In het oog van de bankenstorm

Janet Yellen behaalde haar doctoraat in Yale onder toezicht van James Tobin (van de Tobin-taks) en de latere Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz. Die laatste kreeg overigens zijn Nobelprijs Economie in 2001 samen met Michael Spence en George Akerloff, de echtgenoot van Janet Yellen.

Yellen was economisch adviseur van president Bill Clinton (1994-2001) en werkt sinds 1999 voor de Federal Reserve, het systeem van regionaal georganiseerde centrale banken in de VS. Ze werd topvrouw van de regionale Federal Reserve Bank of San Francisco en werd tussen 2010 en 2014 vice-voorzitter van de Fed onder Ben Bernanke. Op voordracht van Obama werd Yellen in 2014 de eerste vrouw aan de top van de Federal Reserve. Ze werd zo een van de meest invloedrijke vrouwen ter wereld.

Daarvoor werkte Yellen in tandem met haar voorganger Bernanke om de "Great Recession" -het gevolg van de bankencrisis van 2007- te bedwingen door de intrestvoeten zo goed als naar nul procent te brengen en via "quantitative easing" (QE) massaal geld in de economie te pompen door grote maandelijke aankopen van obligaties. Het werkte: vanaf 2011 klom de VS-economie vanuit een diep dal naar hoge groei. De Fed stopte met die QE-aankopen en in december 2015 kon Yellen voor het eerst sinds 2006 de rentevoeten optrekken, zij het erg voorzichtig.

Anders dan haar voorgangers die zich eerder richtten op inflatie en stabiele prijzen, legde Yellen vooral de nadruk op het stimuleren van de werkgelegenheid. Van haar mentor Tobin had Yellen onthouden dat ze oog moest hebben voor de impact van economische beslissingen op het leven van gewone mensen. Onder Yellen is de werkloosheid in de VS gedaald tot het laagste niveau in 17 jaar en ook het aantal volwaardige banen staat op een hoogtepunt.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Nieuwe topman Powell steunde Yellen

Vanaf zaterdag ligt het lot van de Fed -en bij uitbreiding de wereldeconomie- dus in handen van de Republikein Jerome Powell, eerder advocaat, viceminister van Financiën onder president George Bush Jr., zakenbankier op Wall Street en gewezen medewerker van het private equityfonds Carlyle.

Powell zit sinds 2012 in het bestuur van de Federal Reserve en heeft daar in bijna alle stemmingen het beleid van Janet Yellen gesteund. Met zijn voordracht van Powell heeft Trump een compromiskandidaat naar voor geschoven die in de Senaat de steun kreeg van Republikeinen en Democraten.

Zo wil Powell net als Yellen de rente slechts voorzichtig optrekken, waar veel conservatieve Republikeinen dat veel sneller willen doen. Verwacht wordt dat Powell dus het beleid van Yellen in grote trekken zal voortzetten. Hij zal in haar kantoor alleszins een erg bloeiende economie aantreffen.