Wat als... Nederland versneld de gastoevoer aan België stopzet?

Nederland gaat alles in het werk stellen om "zo snel mogelijk" zijn gaswinning te verlagen naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Er zijn engagementen met België aangegaan om die afbouw - en de bijhorende dalende leveringsvolumes aan België - in goede banen te leiden, maar een bruuske versnelling van die afbouw zou geen goed nieuws zijn.   

De gaswinning in Groningen levert zoveel nadelige effecten op voor de plaatselijke inwoners dat de Nederlandse regering het advies overneemt van het Staatstoezicht op de Mijnen om "zo snel mogelijk" de gaswinning te verlagen tot 12 miljard m³ per jaar. Dat komt bijna neer op een halvering, want vorig jaar was de gaswinning in Noord-Nederland nog goed voor 21,6 miljard m³.

Nederland wil zo snel mogelijk afbouwen naar de drempel van 12 miljard kuub

Hoe dat kan gebeuren, en op welke termijn dat haalbaar is, moet de Nederlandse overheid in de komende weken en maanden bekijken. Dan kan ook duidelijk worden of er een eventuele impact is voor België. Er is momenteel al een afbouwscenario vastgelegd dat begint in 2024 en eindigt in 2030. Die timing werd afgeklopt in 2012, en er is in België sindsdien lang en diep nagedacht over die omschakeling.

Het Nederlandse gas is immers "arm" of laagcalorisch gas, en de Belgische consumenten die daar nu gebruik van maken, moeten worden voorbereid op het gebruik van "rijk" of hoogcalorisch gas dat de plaats van het Nederlandse gas zal innemen. Als Nederland sneller de gaskraan dichtdraait, hebben we dan een probleem? Vijf vragen en antwoorden.

Nog geen signalen ontvangen van een versnelde afbouw

Zal Nederland de kraan vroeger dichtdraaien?

Bij de federatie voor netbeheerders, Synergrid, en bij Fluxys, dat verantwoordelijk is voor de infrastructuur, klinkt het dat het probleem "momenteel niet aan de orde is."

Bérénice Crabs van Synergrid geeft wel toe dat "we met veel aandacht de debatten in het Nederlandse parlement volgen". Maar: "Zelf hebben we nog geen signalen (van een versnelde afbouw van de Nederlandse toevoer, nvdr.) ontvangen."

Rudy Van Beurden, woordvoerder van Fluxys, zegt dat "alles erop wijst dat Nederland zijn engagementen zal nakomen." Het dossier zit bij de FOD Economie en bij Energieminister Marie-Christine Marghem, en zij zou gisteren nog van haar Nederlandse partners bevestiging in die zin hebben gekregen. "Alle indicaties zijn ernaar dat de timing zal worden nageleefd."

Nederland zit overigens vast aan contracten die al gesloten zijn met België, en kan daar niet zomaar aan morrelen. Het verhaal gaat ook breder dan uitvoer naar België: ook in Noord-Frankrijk en Duitsland wordt nu nog arm Nederlands gas gebruikt. Ook zij zitten mee in dit politieke verhaal.

Als het toch zou veranderen, dan is er een probleem

Wat als?

Momenteel is het nog vroeg om te speculeren, maar gevraagd naar een "wat als?"-scenario zegt Crabs dat er wel degelijk een probleem kan optreden. "We kunnen dat proces niet zomaar versnellen. De oefening die we gemaakt hebben, heeft heel wat overleg gevraagd. Dus dat er dan geen probleem is, zou ik niet zeggen. We moeten het dossier dan in de diepte herbekijken."  

Van Beurden geeft mee dat Fluxys sowieso goed zit met de timing voor infrastructuurwerken. Meer nog, de maatschappij zit zelfs voor op het tijdsschema. Fluxys moet hier en daar werken doen, en in bijvoorbeeld Overijse zijn die al begonnen. "De werken daar zijn bezig. Die gaan vooruit zoals gepland. We hopen dat de Nederlanders eruit raken, maar de indicaties zijn niet van die aard om paniekvoetbal te gaan spelen", zegt Van Beurden.

Wie moet precies omschakelen?

Momenteel wordt Nederlands gas geleverd aan 1,6 miljoen Belgische particulieren, vooral gewone huishoudens en kmo's: 1 miljoen in Vlaanderen, 500.000 in Brussel en 100.000 in Wallonië. Voor elk van hen moet er dus een omschakeling gebeuren. Het gaat vooral om huishoudens in Antwerpen, Vlaams-Brabant, Brussel, de westrand van Limburg en Waals-Brabant.   

Wat moet u zelf doen?

Voor die gebruikers heeft de overheid een informatiecampagne opgestart. Alles wat u als consument moet weten, is te lezen op www.gasverandert.be. Betrokken consumenten krijgen ook een brief thuis. Toestellen die op gas werken, moeten worden nagekeken en eventueel worden bijgeregeld. Maar meestal is er geen probleem, want eind jaren 70 werd een wettelijke norm vastgelegd die dubbel gebruik (op arm en rijk gas) verplicht. Enkel bij heel oude toestellen kan er dus een probleem optreden.

Fluxys zit qua infrastructuurwerken voor op schema

Wat gaan de maatschappijen doen?

De leidingen zelf moeten niet worden aangepast. Het gas moet wel worden geleverd op een andere druk. Dat kan op verschillende manieren: op huisniveau (een technicus die langskomt bij de mensen thuis) of op straatniveau, via een cabine.  Maar alles moet goed getimed worden om zone per zone om te schakelen, zegt Crabs.  

Hier en daar moeten er wel werken gebeuren. Zo gaat Fluxys enkele werken uitvoeren. Er komt onder meer een leiding van Overijse naar het Brussels Gewest. Overigens geeft Van Beurden nog mee dat er eventueel stikstof kan worden geïnjecteerd in rijk gas om er arm gas van te maken, mochten er problemen zijn. Maar ook dat heeft zijn prijs uiteraard.