VS wil niet meer, maar wel kleinere kernwapens om Rusland in bedwang te houden

Volgens het Pentagon bestaat het huidige kernarsenaal uit veel te grote kernwapens die niet echt bruikbaar zijn en dus ook niet volstaan als afschrikkingsmiddel. Kleinere kernbommen zouden dat probleem kunnen oplossen.

Een Amerikaanse onderzeeër vuurt een Trident II-raket met nucleaire capaciteit af. AP1989

De huidige kernarsenalen dateren grotendeels nog uit de Koude Oorlog en bestaan uit kernbommen met een enorme verwoestingskracht die andere grote kernmachten moesten verzekeren van totale vernietiging als ze het zouden wagen de Verenigde Staten aan te vallen. "Mutually Assured Destruction" of gegarandeerde wederzijdse vernietiging (MAD) heette dat.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie ziet daar geen heil meer in. In een document, de "Nuclear Postured Review" stelt het Pentagon dat de huidige kernbommen "veel te groot zijn om echt te gebruiken en dus niet langer een geloofwaardige afschrikkingskracht hebben".

Of anders: niemand gelooft dat de VS die ook echt zou inzetten. Dat is een probleem omdat Rusland werkt aan kleinere kernkoppen, die in een scenario van een beperkt conflict in Europa zouden kunnen ingezet worden, waardoor de VS en de NAVO gedwongen zouden worden om ofwel terug te slaan met erg zware kernwapens -met massale vergelding tot gevolg- ofwel niets te doen. Het doet wat denken aan het veiligheidsdilemma toen de Sovjet-Unie in de jaren 80 middellange afstandsraketten zoals de SS-20 opstelde en de NAVO daarop reageerde met gelijkaardige Pershing II-tuigen, ook voor de middellange afstand.

"Kleine" kernkoppen zijn erg relatief

Daarom stelt het VS-leger voor om ook kleinere en meer geloofwaardige kernwapens te ontwikkelen om die dreiging het hoofd te bieden. Dat zou vrij snel kunnen gebeuren. Op iets langere termijn wil het Pentagon een kruisraket met nucleaire capaciteit ontwikkelen die vanop onderzeeërs zou kunnen worden afgevuurd. Zes jaar geleden had de regering-Obama dat soort raketten uit de vaart genomen.

Volgens Defensie gaat het om een modernisering van het kernwapenarsenaal en niet om een uitbreiding. De VS zullen zich dus houden aan het New START-verdrag uit 2011 waarbij Amerika en Rusland beloofden hun kerarsenalen verder af te bouwen. Overigens worden in het rapport ook kernwapens aanbevolen om Noord-Korea en China te ontraden om die wapens in Azië in te zetten.

Ontwapeningsgroepen vrezen dat de kleinere kernwapens een nieuwe bewapeningswedloop zullen ontketenen en de kans op een nucleaire oorlog net groter zullen maken, te meer daar het onderscheid tussen grote conventionele explosieven en kleine kernwapens alsmaar kleiner wordt.

Overigens die "kleine" kernwapens nog altijd een kracht van 20 kiloton hebben, ongeveer de omvang van de bom die in 1945 de Japanse stad Nagasaki verwoestte, waarbij meer dan 70.000 mensen gedood werden.

Wie heeft hoeveel kernwapens?

Officieel zijn er wereldwijd negen kernmogendheden. Volgens een telling van de Britse omroep BBC zit 90% van alle kernwapens in twee landen: Rusland met 7.000 kernkoppen en de Verenigde Staten met 6.800 kernkoppen.

Een tweede kopgroep bestaat uit Frankrijk (300 stuks), China (270) en Groot-Brittannië (215). Daarna volgen Pakistan (140), India (130), Israël (geschat op 80) en Noord-Korea (schatting van 20).