De maan en Mars zijn van iedereen, zegt het Ruimterecht

Elon Musk mag zijn “Falcon Heavy” de ruimte insturen en de raket daar rondjes laten draaien rond de maan en Mars, maar hij mag niet alles in de ruimte. Er is ook nog het Ruimterecht. Aan de KULeuven wordt dat zelfs als vak gedoceerd, Walter Thiebaut is er professor Ruimterecht.

In “De Wereld Vandaag” gaf professor Thiebaut een kleine initiatiecursus Ruimterecht. “Dat is een nieuwe tak van het internationaal recht, dat werd ontwikkeld na de lancering van de eerste Spoetnik in 1957. Er zijn sindsdien een vijftal verdragen getekend, plus een aantal akkoorden tussen de ruimteagentschappen. Die gaan dan bijvoorbeeld over de relaties tussen astronauten of over het ruimtestation ISS.”

Er is wel een klein probleempje met de ruimte, ze is van niemand. “Geen enkele staat kan zich de ruimte toe-eigenen. Ze wordt beschouwd als een “province of mankind”, ze is van belang voor de mensheid als geheel. Iedere staat mag daar onderzoek gaan doen. Je kunt het vergelijken met de rechtspraak rond internationale wateren. De inspiratie voor het Ruimterecht komt trouwens gedeeltelijk uit het Diepzeerecht.”

“Het Ruimterecht is van toepassing op planeten, kometen en asteroïden. Je kunt daar niet zomaar je vlag planten. Dus toen de Amerikanen hun vlag hebben geplant op de maan, betekende dat niet dat ze zich de maan toe-eigenden. Dat planten van de vlag had geen rechtswaarde.

Wel recht, geen rechtbank

Ook Elon Musk moet zich met zijn “Falcon Heavy” aan de bepalingen van het Ruimterecht houden. “Hij mag van alles doen in de ruimte, bijvoorbeeld rondjes rond de maan en Mars vliegen. Maar hij moet zich ook houden aan de bepaling dat de ruimte moet worden gebruikt voor vreedzame doeleinden. Dat staat in een van de verdragen, en er is een comité van de Verenigde Naties dat zich daarmee bezighoudt, het VN-Comité voor het vreedzaam gebruik van de ruimte. Je mag bijvoorbeeld geen militaire installaties op de maan zetten.”

En wat als er een conflict is in de ruimte? “Er is geen ruimterechtbank, de staten die de verdragen getekend hebben, zijn gebonden door die verdragen.”