Meest recent

    Natuurkundige Robbert Dijkgraaf: "Geef wetenschappers vrijheid en vertrouwen"

    In "De afspraak" brak Robbert Dijkgraaf, fysicaprofessor aan de universiteit van Princeton, een lans voor vrijer onderzoek. De samenleving mag gerust wat meer vertrouwen hebben in de wetenschap want anders dwing je universiteiten in een keurslijf.

    Het was een drukke dag voor Robbert Dijkgraaf. Hij had al een sessie met koning Filip en een aantal jonge onderzoekers achter de rug.  En er was de lancering van de Falcon Heavy van Elon Musk. Een voorbeeld van “showmanship” vindt Dijkgraaf, maar ook van risico’s durven nemen. “Bij de eerste raket mislukte de lancering acht maal. Daarna lukte het wel. De overheid zou dat eigenlijk ook moeten doen bij onderzoek. Meer durven, meer risico’s nemen.”

    Vertrouwen

    “Durven en risico’s”, het zijn woorden die Dijkgraaf vaker gebruikt. Daarbij komt hij altijd uit bij “vertrouwen”.  De maatschappij mag gerust minder argwanend zijn ten opzichte van universiteiten. Ze probeert ze in een keurslijf te duwen en hun prestaties in cijfers en tabellen te gieten. “Daarmee drijf je iedereen naar het middenveld, iedereen moet door dezelfde hoepel”. Dijkgraaf geeft het tegenvoorbeeld van de universiteit waar hij werkt, Princeton. Hij heeft er geen last van een beknellende competitie om veel te publiceren. Dat is juist nodig om niet trendy onderzoek te doen, dingen te onderzoeken die uit de boot vallen. “En zo kan een wiskundige 10 jaar lang niks publiceren, maar dan komt hij/zij met werk dat zijn tijd 10 jaar vooruit is".

    Een wiskundige moet 10 jaar niks kunnen publiceren om dan met werk te komen dat zijn tijd 10 jaar vooruit is

    Robbert Dijkgraaf, fysicaprofessor Princeton

    "Snoepkast"

    Momenteel is wetenschap een snoepkast, vindt Dijkgraaf. Er zijn zoveel ontwikkelingen die zich in een razendsnel tempo ontvouwen. We maken slimme materialen, we knutselen met het leven. Er is de artificiële intelligentie, er zijn de ongekende mogelijkheden van de technologie. Daar zijn ook gevaren aan verbonden. “De wetenschap was altijd een mooie rustige rivier en die komt nu in een soort oceaan uit".

    De wetenschap was altijd een mooie rustige rivier en die komt nu in een soort oceaan uit

    Robbert Dijkgraaf, fysicaprofessor Princeton

    "De wetenschap wordt krachtiger en krachtiger. Maar ook meer onzichtbaar, ze verdwijnt achter de muren van grote bedrijven. Het gevaar bestaat dus dat de wetenschap ons totaal in de greep heeft. Dat is ook een uitdaging om de kloof te overbruggen tussen de burger en de wereld die nu wordt gevormd”.