Verkocht, verloren of weggegeven: waar zijn de Oscars gebleven?

Wie een Oscar wint, bewaakt die met haar of zijn leven. Toch zijn vele laureaten niet langer in het bezit van hun goudkleurige vriend. Verkocht, weggegeven of zelfs verloren: het lot van de beeldjes kan triest zijn.

Een Oscar verkopen kan in theorie niet. Tenminste voor wie het beeldje na 1950 won. Dat jaar voerde de Academy of Motion Picture Arts and Sciences een regel in die stelt dat winnaars hun Oscar niet mogen verkopen of er op een andere manier afstand van mogen doen vooraleer het beeldje aan de Academy aan te bieden voor de symbolische prijs van 1 dollar. Deze bepaling geldt ook voor de kinderen en erfgenamen van Oscarwinnaars.

Oscars die voor 1950 zijn uitgereikt, ontsnappen aan deze regel. Zo gingen enkele jaren geleden nog de beeldjes onder de hamer die aan "Wuthering heights" (beste zwart-witcinematografie, 1940) en "Citizen Kane" (beste origineel scenario, 1942) waren toebedeeld. De Academy reageerde misnoegd, maar kon de verkoop niet verhinderen. Vraag is of dat wél zou lukken indien ook recente beeldjes van eigenaar wisselen. Juristen hebben immers vragen bij de wettelijke afdwingbaarheid van de regel uit 1950.

Kwijt

Het klinkt onwaarschijnlijk, maar verschillende Oscarwinnaars zijn hun beeldje gewoon kwijtgespeeld. Toen Colin Firth in 2011 de Oscar voor beste acteur in een hoofdrol voor zijn rol in "The king’s speech" won, liet hij hem diezelfde avond op een Oscarfeestje nog plompverloren achter in de toiletten. Een opmerkzame bediende holde de Britse acteur achterna en wist hem met het beeldje te herenigen.

Colin Firth (2011). AP2011

Wijlen Marlon Brando won de Oscar voor beste acteur in een hoofdrol twee keer (in 1955 voor "On the waterfront" en in 1973 voor "The godfather"), maar gaf in zijn autobiografie te kennen dat hij geen idee had waar de beeldjes gebleven waren.

Grace Kelly en Marlon Brando (1955). AP1955

Matt Damon heeft de Oscar die hij samen met Ben Affleck won voor "Good Will Hunting" (beste origineel scenario, 1998) niet meer gezien sinds zijn appartement in New York onder water kwam te staan. Dat gebeurde toen de brandblusinstallatie tijdens zijn afwezigheid afging. Ook Jeff Bridges heeft geen flauw idee waar hij zijn Oscar voor "Crazy heart" (beste acteur in een hoofdrol, 2010) heeft gelaten.

Ben Affleck en Matt Damon (1998). AP1998

Angelina Jolie gaf de Oscar die ze won voor "Girl interrupted" (beste actrice in een bijrol, 2000) aan haar moeder. Toen zij in 2007 overleed, raakte het beeldje verloren tussen alle bezittingen van de vrouw. Jolie houdt vol dat ze haar Oscar niet kwijt is. "Niemand weet gewoon waar hij zich bevindt", stelt ze.

Angelina Jolie (2000). AP2000

Gestolen

Andere Oscarwinnaars moesten hun beeldje dan weer als vermist opgeven omdat het werd gestolen. Het overkwam Olympia Dukakis in 1989 toen in haar huis werd ingebroken. Enkel haar Oscar die ze had gewonnen voor "Moonstruck" (beste actrice in een bijrol, 1988) bleek verdwenen. Voor 78 dollar kreeg ze een nieuw exemplaar van de Academy.

Olympia Dukakis (1988). AP1988

In 2002 stuurde Whoopi Goldberg de Oscar die ze had gewonnen voor "Ghost" (beste actrice in een bijrol, 1991) naar de Academy terug om hem te laten oppoetsen. Die stuurde hem op zijn beurt door naar de fabrikant van de beeldjes in Chicago. Toen het pakket daar aankwam, bleek het leeg. Iemand had de Oscar onderweg uit de doos gestolen.

Het beeldje werd later in een vuilnisbak op een luchthaven in Californië teruggevonden en aan Goldberg teruggegeven. "Oscar will never leave my house again", stelde de actrice achteraf beslist.

Whoopi Goldberg (1991). AP1991

Het verhaal van Margaret O’Brien is zo mogelijk nog onwaarschijnlijker. Als 7-jarig meisje kreeg ze een speciale "kinder"-Oscar (voor "Meet me in St. Louis" uit 1944). Zo’n 10 jaar later nam de huisbediende van haar moeder het beeldje mee naar huis om het te poetsen. Ze keerde nooit meer terug.

O’Brien kreeg een nieuw exemplaar van de Academy, maar zou haar originele Oscar vele jaren later weer in handen krijgen. In 1995 dook hij op een rommelmarkt op. 2 mannen kochten het beeldje en boden het op hun beurt te koop aan. De Academy kreeg lucht van de affaire, waarna het duo de verkoop annuleerde en de Oscar persoonlijk aan O’Brien teruggaf. "I’ll never give it to anyone to polish again", reageerde ook zij achteraf.

Margaret O'Brien en Bob Hope (1945). AP1945

Weggeschonken

In 1940 was Hattie McDaniel de eerste Afro-Amerikaanse acteur die een Oscar in ontvangst mocht nemen voor haar bijrol in "Gone with the wind". Ze schonk het beeldje later aan de Howard University in Washington D.C. waar het werd tentoongesteld. In de jaren 60 verdween het spoorloos. Volgens geruchten gooiden studenten het in de Potomac, de rivier die door de hoofdstad stroomt.

Hattie McDaniel en Fay Bainter (1945). AP1940

Ook Bing Crosby gaf de Oscar die hij in 1945 won voor zijn hoofdrol in "Going my way" weg en wel aan de Gonzaga University, de plek waar hij zelf ooit naar school ging. Groot was de opschudding in 1972 toen de Oscar plots was verdwenen. In de plaats had de dief een figuurtje van Mickey Mouse achtergelaten. Een week later werd de Oscar in de kapel van de universiteit teruggevonden. "Ik wilde mensen aan het lachen brengen", vertelde de anonieme dief aan de campuskrant.

Bing Crosby en Ingrid Bergman (1945). 1945 AP

Een echte Oscar met eigen ogen aanschouwen? Dat kan in het Anne Frank Huis in Amsterdam. In een kleine glazen vitrine staat daar een van de Oscars van Shelley Winters tentoongesteld. Ze won het beeldje in 1960 voor haar bijrol in "The diary of Anne Frank". Later schonk ze het aan het museum.