Meest recent

    Marie Bienaimé / BSIP

    Extreem lange shiften in ziekenhuizen: "Er zijn al patiënten gestorven omdat we als dokter niet meer konden nadenken"

    De lange shiften die dokters soms moeten kloppen in ziekenhuizen zijn niet zonder gevaar. "Er zijn al patiënten gestorven omdat we niet meer helder konden nadenken", zegt professor emeritus Jef Van den Ende in een interview met Radio 2. "Assistenten worden op verschillende plaatsen uitgeperst."

    Het was een opmerkelijke uitspraak van traumachirurg Stefaan Nijs (UZ Leuven), deze week in "Topdokters" op Vier. Hij werkt naar eigen zeggen 100 tot 110 uur per week, gewoon omdat het "zijn passie" is. Een nieuwe uitspraak in een al langere discussie over de soms onnoemelijk lange shiften die dokters - en assistenten - moeten kloppen. 

    "Zo'n lange shiften zijn een ramp voor de dokter zélf, maar zeker ook voor de patiënten", zegt professor emeritus Jef Van den Eende. Hij was jarenlang diensthoofd Tropische Geneeskunde in het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen. "De meeste mensen zijn niet gediend met een arts die amper nog kan nadenken."

    Tijdens mijn opleiding deed ik shiften van meer dan zestig uur. We hebben mensen moeten laten sterven omdat we niet meer konden nadenken

    Professor emeritus Jef Van den Eende

    Gevaarlijk is het sowieso, benadrukt de professor. "Tijdens mijn opleiding inwendige geneeskunde deed ik vaak shiften van meer dan zestig uur zonder slapen. Daarbij hebben we helaas mensen moeten laten sterven omdat we niet meer konden nadenken. Hoewel het niet mijn schuld is, voel ik mij daar toch schuldig over."

    Amper iets veranderd

    Hoewel we al jaren verder zijn, is er op sommige plaatsen amper iets veranderd, bevestigt Sam Proesmans, een arts in opleiding. "Toen ik in het eerste jaar zat, werd ik plots op een spoeddienst gedropt. Zonder supervisie moest ik daar alleen de boel draaiende houden voor 24 uur of soms zelfs langer. Dat heeft wel consequenties. Ik kan enkel voor mijzelf spreken, maar na 23 uur kan ik niet meer helder nadenken. Ik ben bezorgd over de patiënt, maar ook over de gezondheid van mijzelf en die van mijn collega's."

    Na 23 uur kan ik niet meer helder denken. Ik ben bezorgd over de patiënten, maar ook over mijn eigen gezondheid

    Sam Proesmans, arts in opleiding

    De twee benadrukken wel dat het niet overal zo is. "Als je een assistent kan uitpersen, dan wordt dat op verschillende plaatsen gewoon gedaan", zegt Van den Eende. "Ze kunnen toch geen weerwerk bieden, want anders stopt de opleiding gewoon. Ze hangen met handboeien aan hun supervisoren vast."

    Proesmans bevestigt de visie van Van den Eende. Hij schreef ooit een opiniestuk voor Knack, waarin hij al enkele zaken aanhaalde. "Enkele collega's van mij zijn op het matje geroepen omdat ze het artikel hebben gedeeld op sociale media. De boodschap? Dat ze konden vrezen voor hun toekomst."

    Cultuur

    "Het is een soort van cultuur", zegt de professor. "De redenering is dat we allemaal hebben geleden als assistent en dat nieuwe assistenten dan ook maar moeten lijden. Het lijkt alsof het nodig is om te lijden, maar dat is helemaal fout. Je moet geen honderd uur per week werken om kwaliteit te leveren. Integendeel. De kwaliteit gaat daardoor net achteruit."