Meest recent

    Overzichtsexpo in Brussel toont werk van Fernand Léger. Ontdek hier zijn werk in 6 etappes

    Met de expo "Schoonheid alom" wil Bozar de toeschouwer overrompelen met kleur en energie. Fernand Léger (1881-1955) heeft als een spons alle nieuwigheden van zijn moderne tijd opgezogen en omgezet in een herkenbare beeldtaal. Deze 6 (sleutel)werken zijn nog tot begin juni te zien in Brussel.

    1. Transport des forces, 1917

    © Yves Chenot

    De tentoonstelling opent explosief met het grootste doek dat Léger schilderde: "De krachtoverbrenging". Een indrukwekkend werk van 8 meter op 5 meter. Een typische hulde aan de vooruitgang, de techniek en de arbeid. We zien fabrieken die al wat doen denken aan het Centre Pompidou dat veel later in Parijs werd opgetrokken. Merk ook de suggesties op van wegen, een boot, kranen, fabrieksdamp en rook. Een virtuoze compositie in basiskleuren, met veel beweging en ritme.   

    2. Les Noces, 1911

    © Centre Pompidou

    Na het overweldigende begin volgt een zaal met vroege, sobere en stille werken: de zwart-wittekeningen op papier die hij tekende aan het front in Verdun tijdens de Eerste Wereldoorlog. In diezelfde zaal hangt ook "De bruiloft", een erg vroege figuratief-kubistische compositie. Centraal danst een koppel, omringd door een krioelende massa grauwe feestvierders. Geschilderd met veel wit en in delicate mengkleuren, die Léger na de oorlog helemaal liet vallen.  

    3. Nature morte ABC, 1927

    © RMN-Grand Palais Gérard Blot

    Léger heeft veel stillevens geschilderd, maar altijd in zijn eigen stijl, met de moderne elementen die hem zo mateloos boeiden. De titels zijn veelzeggend: "Stilleven met kogellagers" of "Stilleven met passer". Het  "Stilleven ABC" dat u hier ziet bestaat uit reclameletters.  Léger noemde de reclame de mooiste expressie van zijn tijd. Tijdens z'n hele carrière, tot in 1955, bleven grafische elementen uit de reclamewereld opduiken. In vitrinekasten liggen bijvoorbeeld enkele originele publiciteitsfoto's waar Léger zich op baseerde. Dat affiches hele muren in het straatbeeld mochten vullen, maakte hem stikjaloers.

    4. Charlot kubiste

    © Centre Pompidou

    Léger was dol op de nieuwe media- en expressievormen van het begin van de vorige eeuw, en daar hoorden circus, jazz en film bij. Hij had een zwak voor Charlie Chaplin, "Charlot" in het Frans. Twee houten bas-reliëfs tonen Chaplin als harlekijn. De constructies kunnen uit elkaar worden gehaald en op een andere wijze weer opgebouwd, als echte dansende harlekijnen. Léger maakte ook zelf films, waarvoor hij stripfiguurtjes en decors bedacht, zoals u helemaal onderaan kunt zien.  

    5. De grote zwarte duikers, 1944

    © Centre Pompidou

    Fernand Léger schilderde dit kleurrijke tafereel met zwemmers en duikers tijdens zijn verblijf in de Verenigde Staten. Als anarcho-communist bleef hij beter ver uit de buurt van de nazi's, dus trok hij van 1940 tot 1944 naar Amerika. Daar trok Léger opnieuw grote ogen toen hij er de vele vormen van entertainment ontdekte. Ook de zwembaden en sportzalen maakten indruk op hem. Doet dit werk u aan een andere kunstenaar denken? Het kan niet anders dan dat de jong gestorven Keith Haring deze wriemelende massa rudimentaire figuren ook heeft gezien.  

    6. Les constructeurs, 1950

    © RMN-Grand palais Gérard Blot

    "Les constructeurs" is het orgelpunt van deze expo. Twee grote werken stellen de bouwsite van een wolkenkrabber voor. Op het eerste werk houden de arbeiders een pauze, er dringt nog wat groen door tussen het staal en beton. Het tweede (dat u hier ziet) toont hen terwijl ze met ijzeren balken in de weer zijn, en duizelingwekkende evenwichtstoeren uithalen op ladders en dwarsprofielen. Als gematigd marxist bewonderde Léger de arbeiders, en hij vond dat ze recht hadden op rust en ontspanning na gedane arbeid. Verschillende schilderijen onder de gezamelijke noemer "Les Loisirs" tonen gelukkige gezinnen die verpozen in de natuur. Meer moest dat voor Léger niet zijn.  

    7. Ballet mécanique, 1923

    De tentoonstelling "Schoonheid alom" heeft ook enkele bevreemdende, maar onweerstaanbare filmpjes in de aanbieding. "Ballet Mécanique" is een abstracte opeenvolging van beelden, die doet denken aan een caleidoscoop, de speelgoedkijker met motieven die schuiven en veranderen wanneer je de koker ronddraait. 

    "De onmenselijke vrouw" is verwant aan "Metropolis" van Fritz Lang, het apocalyptisch futuristische beeldenvisioen uit 1927. Er zijn ook filmpjes van balletten te zien, waarvoor Léger de decors of de buitenissige kostuums ontwierp. Denk aan dansers verkleed als insect of reptiel die vreemde sprongen maken. 

    Het werk van Fernand Léger kan u nog tot 3 juni (her)ontdekken in Bozar in Brussel. Het volledige nevenprogramma vindt u hier.