Meest recent

    3.000 huurders dreigen hun sociale woning te verliezen

    Een heksenjacht of een terechte verstrenging? Er is grote ongerustheid bij de huurders van een sociale woning. Naar schatting 3.000 gezinnen vrezen hun sociale woning te verliezen. Sommigen over een jaar of twee, anderen over enkele weken zelfs al. Aanleiding is een verstrenging ingevoerd door minister van Armoedebestrijding Liesbeth Homans (N-VA). Een sociale huurder mag voortaan geen enkele vorm van eigendom hebben, aldus de minister. Wie wel eigendom heeft, probeert er nu van af te geraken. Eenvoudig? Neen. Er heerst boosheid, paniek, angst. Minister Homans wenst voorlopig niet te reageren.

    Het is een onopvallend en bescheiden huisje in de rij, dat van Veerle De Wulf. Beneden een garage en tuintje, eerste verdieping is een kleine leefruimte en keuken. Boven zijn de kamers. Het is eenvoudig, maar voor de alleenstaande moeder en haar drie kinderen een noodzaak. Veerle vreest haar sociale woning te zullen moeten verlaten. Ze kreeg een brief van haar sociale huisvestingsmaatschappij.

    Wie een deel van een huis bezit, heeft geen recht meer op een sociale woning. En Veerle bezit een deel van een huis. Haar vader is 6 jaar geleden overleden, vlak na een scheiding met haar moeder. Haar moeder erft de helft van het huis. Veerle en haar drie broers krijgen de andere helft. Voor ieder een kwart van de helft van het huis. Veerle bezit dus één achtste van het huis, volle eigendom, ter waarde van ongeveer 30.000 euro. Die erfenis breekt Veerle nu zuur op. Op 1 maart van vorig jaar besliste de Vlaamse regering dat iemand die in een sociale woning woont, geen eigenaar mag zijn van een woning of bouwgrond, niet voor de helft, niet voor een kwart, niet voor één percent.  

    Minister Homans is minister van Armoede­bestrijding. Ik vind dit meer een duw in de armoede. Er is weinig empathie

    Ria, moeder van huurder sociale woning

    Volgens Veerle kwam het bericht als een donderslag bij heldere hemel: "Ik ben teleurgesteld. Een erfenis is niet iets waar je voor kiest. Ik heb daar niet voor gekozen om die 1/8e woning te hebben. Dat is mij overkomen. En als je dan door een nieuwe wetgeving gedupeerd geraakt, is dat teleurstellend." Teleurstelling dus, maar moeder Ria is iets bozer: "Minister Homans is minister van Armoedebestrijding. Ik vind dit meer een duw in de armoede. Er is weinig empathie."

    De nieuwe regel is een verstrenging. Tot 1 maart 2017 had iemand die voor de volle 100% eigenaar was, geen recht op een sociale woning. Nu heeft iemand die voor een deel eigenaar is, ook geen recht meer op sociale huisvesting. De website van minister Homans maakt duidelijk waarom: "Een sociale huurder mag geen enkele vorm van eigendom hebben (…) Sociale huurwoningen moeten ter beschikking worden gesteld aan zij die deze het meest nodig hebben."

    Sociale huurders die ook een deel van een woning bezitten, hebben nu de keuze: afstand doen van het vermogen of de sociale woning verlaten. De overgangsperiode loopt tot 28 februari. Er zit dus veel druk op de ketel. Björn Mallants is bezorgd. Hij is directeur van de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen en ziet wat er gebeurt. "Mensen zijn bezorgd. In elke familie is er wel iemand met eigendom. Dat wordt geërfd. Als je dat doortrekt, kan je ervan uitgaan dat iemand die een sociale woning aanvraagt, ooit wel iets verwerft." Volgens Mallants dreigen tussen de 2.000 à 3.000 gezinnen hun sociale woning te moeten verlaten.

    Hoe moet Veerle haar deel van de woning kwijtspelen? Dat lijkt makkelijk maar is het niet. Het huis verkopen? Dat kan, maar niemand in de familie wil het, want de moeder woont nog in het huis. Of kan Veerle haar deel misschien aan haar broers verkopen? Ook dat is niet evident, want dan moet elke broer ongeveer 12.000 euro willen ophoesten. Of ze kan een schenking doen. Aan haar moeder dan maar? Moeder Ria: "Aan een schenking denken we ook, maar volgens de notaris zou ik dan 3.000 euro moeten betalen. Ik vind dat niet weinig. Ik heb ook maar een klein pensioen."

    Dit is een heksenjacht

    Dirk De fauw, OCMW-voorzitter Brugge

    Dirk De fauw is voorzitter van het Brugse OCMW, maar ook voorzitter van sociale huisvestingsmaatschappij Vivendo. Hier zijn ongeveer 50 dossiers van huurders die echt in de problemen zijn door de nieuwe regels. De voorzitter ziet sociale drama’s ontstaan. "Dit is een heksenjacht. De maatregel is bedoeld om profiteurs aan te pakken, maar wij hebben hier slechts één geval kunnen detecteren van iemand die voor de helft eigenaar is van een handelspand in de Brugse binnenstad. Een handelspand bezitten, dat kan uiteraard niet door de beugel, maar de grote meerderheid die getroffen wordt door de maatregel zijn mensen die het niet breed hebben." Volgens De fauw zijn er heel ingewikkelde gevallen, die bijna onoplosbaar zijn. 

    Een ander geluid in Antwerpen. Daar is Fons Duchateau voorzitter van het OCMW en voorzitter van sociale huisvestingsmaatschappij Woonhaven. Partijgenoot van minister Homans ook. "De verstrenging is goed. Sociaal beleid doe je met belastinggeld. Die middelen moeten terechtkomen bij de mensen die het het hardst nodig hebben." In Antwerpen hebben ze minstens één geval gevonden waar een profiteur duidelijk misbruik maakte van het systeem van sociale woningen. 

    Woonhaven maakte de analyse met het kadaster en concluceerde dat er 154 gevallen zijn met vermogen. Zij zijn allen aangeschreven. "We moeten dat geval per geval bekijken. 28 februari is geen harde deadline", aldus Duchateau. 

    Ook Natascha Grieten zit in hetzelfde schuitje. Ze koopt samen met haar toenmalige echtgenoot in 2004 een huis. Maar na de scheiding in 2007 belandt Natascha in een sociale woning in Brugge, samen met haar drie kinderen. Ze wil af van dat huis, maar ze kan niet. "Mijn ex-man woont nog in dat huis en we zitten in een echte vechtscheiding. Wij zouden op dit moment moeten overeenkomen maar dat lukt niet. Al 6 jaar probeer ik van die woning af te geraken en nu met die verstrenging wordt het heel dringend. Ik riskeer mijn sociale woning te verliezen." Natascha Grieten kreeg twee jaar uitstel om de toestand uit te klaren, maar ze weet niet zeker of ze tegen dan afstand kan doen van haar vermogen. Zeker niet door de complexe situatie van de vechtscheiding. 

    Volgens de directeur van de Vereniging van Vlaamse Huisvestings­maatschappijen zijn er weinig echte fraudeurs onder de huurders met vermogen. "De Vlaming heeft een baksteen in de maag, dat heeft de overheid ook altijd gestimuleerd, dus eigendom gaat van de ene eigenaar op de andere. Ook wie in een sociale woning woont, maakt dus een hele grote kans om ooit te erven." 

    Misschien wordt de spreekwoordelijke soep niet zo heet gegeten. De huisvestingsmaatschappijen, zowel in Brugge als in Antwerpen, proberen oplossingen te zoeken en uitstel te verlenen. Veerle heeft al een extra jaar tijd gekregen. Natascha Grieten krijgt twee jaar extra om duidelijkheid te verschaffen in haar vechtscheiding, maar dat zal niet voor iedereen gaan. En ook wie in de toekomst een sociale woning wil aanvragen, moet met de regel rekening houden. Velen zullen uit de boot vallen. Volgens Fons Duchateau kan de verstrenging voor meer verloop zorgen in sociale woningen: "Ik denk dat het een goede zaak is dat je mensen die de grootste zorgen nodig hebben, snel kan helpen."

    Tegenstanders van de verstrenging begrijpen het doel van de regel. Iemand die vermogen heeft, kan niet rekenen op sociale huisvesting. Maar waarom geen minimumgrens opleggen? Of een waarde van het vermogen? Veerles deel van het huis is 30.000 euro. De moeder van Veerle begrijpt de logica niet. "Als we de woning verkopen, dan heeft ze dat geld op haar rekening. Dat is geen probleem. Als het equivalent van dat huis op haar rekening staat, dat is geen probleem. Als je een auto hebt van 30.000 euro, dat is geen probleem. Maar een stukje ouderlijk huis op je naam hebben staan, dat mag niet."