Meest recent

    Een voorstelling van hoe ʻOumuamua er zou kunnen uitzien (Illustratie: ESO/M.Kornmesser).

    'Oumuamua geeft een deel van zijn mysterieuze verleden prijs

    De eerste bekende interstellaire bezoeker van ons zonnestelsel heeft er een woelig verleden opzitten. Volgens wetenschappers van Queen's University uit Belfast is de "ruimtesigaar", bekend onder de naam 'Oumuama in zijn eigen sterrenstelsel het slachtoffer geweest van een botsing, waardoor hij zich nu ongecontroleerd voortbeweegt.

    Eind oktober merkten astronomen van het Institute for Astronomy van de University of Hawai een vreemd object op dat door ons zonnestelsel zoefde. Een soort "ruimterots" met een diameter van 400 meter die nog het meest te vergelijken was met een komkommer of een sigaar. Al snel werd duidelijk dat "object A/2017" zich veel vlugger door ons zonnestelsel bewoog dan om het even welke asteroïde of komeet en geen "typische" kenmerken van een komeet vertoonde. Conclusie: we hadden te maken met een object van buiten ons zonnestelsel. Een "interstellaire gast", zeg maar.

    Het was de allereerste keer dat astronomen een interstellair object in ons zonnestelsel zagen, een opwindende en fascinerende ontdekking dus. De "ruimtesigaar" kreeg een naam, "1I/'Oumuamua", waarbij de 1 staat voor de eerste in zijn soort, de I voor "interstellair", en 'Oumuamua -van Hawaïaanse oorsprong- vrij vertaald voor "verkenner/boodschapper uit de ruimte". Wetenschappers haastten zich om 'Oumuamua te bestuderen voor het weer uit ons zonnestelsel verdween, en dat leverde al interessante bevindingen op.

    'Oumuamua draait niet gelijk, maar tuimelt ongestructureerd

    Onderzoekers van Queen's University in Belfast hebben een van de vele mysteries omtrent 'Oumuamua nog wat verder kunnen ontrafelen. Ze wilden de exacte aard en frequentie van de rotatie van het object bepalen en daarvoor bestudeerden ze de variaties in helderheid. Bijna onmiddellijk stelden ze vast dat 'Oumuamua niet volgens een bepaald patroon roteert, zoals veel kleine asteroïden, maar veeleer chaotisch. Het tuimelt.

    Onderzoeker Wes Fraser illustreert het met een tafeltennisbat. "Gooi het in de lucht en het zal naar beneden vallen in een gelijk patroon, draaiend over dezelfde as. Gooi het nog eens in de lucht op een andere manier en het zal willekeurig ronddraaien terwijl het naar beneden valt. Het wiebelt, draait chaotisch rond, dat is wat we tuimelen noemen", vertelt hij in een documentaire op BBC.

    De baan van A/2017 U1. (Illustratie: NASA/JPL-Caltech)

    'Oumuamua beweegt zich heel ongestructureerd en zal dat nog miljarden jaren volhouden, zeggen de wetenschappers. Ze vermoeden dat het object op een of ander moment in zijn verleden betrokken was bij een botsing, maar wanneer, dat kunnen ze niet zeggen. "Het lijkt redelijk om aan te nemen dat dat gebeurde in het sterrenstelsel waar 'Oumuamua vandaan komt, voor het naar buiten gekatapulteerd is", zegt Fraser.

    Het chaotische tuimelen zal nog wel enkele miljarden jaren voortduren. "Dat veroorzaakt stress aan de binnenkant, en die interne krachten duwen en trekken langzaam maar zeker aan het object om de energie van het draaien uit te laten doven. Een proces dat heel, heel lang zal duren."

    "Nieuwe" 'Oumuamua's?

    De zoektocht naar nog méér interstellaire gasten in ons zonnestelsel is nu helemaal geopend. Volgens berekeningen zouden er zo'n 10.000 door ons zonnestelsel kunnen passeren binnen de baan van Neptunus, de planeet die het verste van de zon verwijderd is. Het probleem is alleen: ze zijn dikwijls zo klein en donker dat ze heel moeilijk waarneembaar zijn.

    Meer lezen of kijken?