Belg

"Groepstherapie werkt niet bij jihadisten. Je moet ze individueel aanpakken"

Verschillende advocaten van geradicaliseerde gevangenen zeggen dat hun cliënten veel te weinig begeleiding krijgen. Dat schrijft Knack. Zo ook advocaat Abderrahim Lahlali. Hij is raadsman van twee geradicaliseerde gevangenen die op dit moment in de Deradex afdeling van de Hasseltse gevangenis verblijven.  

Advocaat Abderrahim Lahlali is duidelijk: er is een probleem met de deradicaliseringstrajecten van veroordeelde terroristen in onze gevangenissen. "Vorig jaar hebben enkele gevangenisdirecteurs in de parlementaire commissie van 22 maart gezegd dat de deradicaliseringstrajecten niet op punt staan. Ik kan dat onderschrijven. Zij die niet behoren tot de top van de jihadistische terroristen - de meelopers - worden aan hun lot overgelaten."

Hoe werkt het precies? In ons land zijn er twee Deradex afdelingen waar zware Syriëstrijders in afzondering worden gebracht: in Ittre en in Hasselt. "Op dit moment zitten er in Hasselt acht veroordeelde jihadstrijders," zegt Lahlali. "Maar wat zijn de criteria van justitie om bepaalde gevangenen de stempel te geven om in de Deradex-vleugel terecht te komen? Ik ken ze niet.

Als je bepaalde mensen samenbrengt, dan kan je daar niet op inwerken. 

"Onze minister van Justitie heeft geprobeerd om de zware gevallen apart te houden in aparte Deradex-vleugels, om zo het besmettingsrisico op de anderen te vermijden. Maar hij heeft over het hoofd gezien dat binnen de islamitische cultuur het collectieve zeer belangrijk is. Als je bepaalde mensen samenbrengt, dan kan je daar niet op inwerken. Je moet vermijden dat ze in een groepscontext terecht komen waarin ze zichzelf versterken."

De afzondering in een aparte vleugel heeft volgens Lahlali ook een ander negatief gevolg. "Als ze bijvoorbeeld een wandeling willen maken, of bezoek ontvangen, dan ligt de hele gevangenis plat. Want de anderen mogen op dat moment niets meer doen. Dat is niet houdbaar. En daardoor wanen de terroristen zich ook in een hogere positie.

Hoe moet het dan wel?

"Er is geen sluitende oplossing," zegt Lahlali. "Maar groepstherapie helpt niet voor jihadisten. Je moet ze individueel aanpakken. En er intussen over waken dat ze anderen niet besmetten."

Voor een mogelijke andere aanpak kijkt Lahlali naar Frankrijk. "Daar heeft men vorig jaar de Deradex vleugels gesloten. Men probeert er nu verschillende disciplines aan elkaar te koppelen: de psychosociale aanpak, de theologische en het gedragswetenschappelijke. Zo brengt men de knowhow samen." 

Tot slot wijst Lahlali er nog op dat de vorming van het justitiepersoneel bij ons te wensen overlaat. 

"Vlaanderen moet roeien met de riemen die het heeft"

Een deel van de begeleiding van geradicaliseerde gevangenen is de bevoegdheid van Vlaanderen. Zij moeten werken binnen het kader dat justitie voorop zet, en dat is niet altijd makkelijk zegt Liesbeth Wyseur van het Departement Welzijn en Volksgezondheid: "Vlaanderen moet roeien met de riemen die het heeft. Wij moeten dus werken met het Deradex regime zoals Justitie het bepaald heeft. "

Maar Wyseur wijst erop dat er wel degelijk een indivuele aanpak wordt gehanteerd: "We hebben twee consulenten binnen de Vlaamse gevangenissen die heel intensief werken rond deradicalisering en trajecten opstarten met gedetineerden. Dat betekent dat zij geval per geval langdurige gesprekken met de mensen aangaan. Naast die twee consulenten, zijn er ook psychologen die extra hulp bieden bij de trajectebegeleiding. Er wordt dus gewerkt aan een traject op maat."