AFP or licensors

Italiaanse Vijfsterrenbeweging onder vuur door gesjoemel

De Italianen trekken op 4 maart naar de stembus voor parlementsverkiezingen. De laatste rechte lijn in de verkiezingscampagne wordt de afgelopen dagen gedomineerd door een financieel schandaal bij de populaire Vijfsterrenbeweging. De politieke tegenstanders lachen in hun vuistje door het Rimborsopoli-schandaal.

Waar de Amerikanen het achtervoegsel -gate gebruiken bij een schandaal (allemaal dankzij Watergate), gebruiken de Italianen voor financieel gesjoemel -poli.

Rimborsopoli betekent zoveel als: “Schandaal van de terugbetalingen.” Na een televisiereportage van zondagavond op de commerciële televisie Mediaset – de mediagroep van Silvio Berlusconi – ligt de Vijfsterrenbeweging onder vuur.

Terugbetaald?

Alle leden van de Vijfsterrenbeweging sluiten een deal eens ze verkozen worden. Parlementsleden beloven een deel van hun loon terug te storten in een microfonds. Met dat geld worden kleine en middelgrote ondernemingen gefinancierd.

De beweging zegt trots dat ze op die manier in de afgelopen jaren al ruim 23 miljoen euro hebben afgestaan. Goed voor financiële steun aan 7.000 bedrijven.

Maar in een televisiereportage van zondagavond in "Le Iene" (de hyena’s) komt aan het licht dat sommige parlementsleden hebben aangegeven dat ze die sommen hebben betaald, zonder ze te betalen. Pijnlijke momenten waarbij twee parlementsleden de feiten voor de camera ontkennen, maar later hun plaats toch afstaan bij de volgende verkiezingen.

10 namen

De lijst met namen breidt uit. Op de website van het televisieprogramma staan sinds gisteravond 10 namen van leden van de Vijfsterrenbeweging die hun financiële belofte hebben gebroken.

Luigi Di Maio (foto bovenaan), boegbeeld en kandidaat-premier voor de Vijfsterrenbeweging, doet er nu alles aan om de politieke schade te beperken. De beweging is namelijk bijzonder populair geworden door hun strijd tegen de oude politieke cultuur met een gebrek aan transparantie.

“Vandaag leggen we alle documenten op tafel”, zei Di Maio vanmorgen. “We vragen aan het ministerie van Economische Zaken om alle gegevens te publiceren van de terugbetalingen.” 

Ook Beppe Grillo, de oprichter van de Vijfsterrenbeweging, laat zich horen. “Ik ben er niet goed van. Heel veel leden zijn er niet goed van. Ik zou aan de deur van die parlementsleden willen gaan staan om keet te schoppen”, aldus Grillo.

Tegenstanders profiteren

De tegenstanders van de Vijfsterrenbeweging springen gretig op dit verhaal. “Eerlijkheid. Eerlijkheid”, sneerde Silvio Berlusconi. De leider van het centrumrechtse blok voegde er nog aan toe dat de beweging geen democratische partij is, maar een sekte waarvan de leden wachten op de orders van een leider.

Ook Matteo Renzi, kandidaat-premier bij centrumlinks, schuwde de beeldspraak niet. “De Vijfsterrenbeweging is een Ark van Noach voor sjoemelaars en bedriegers.”

Brusselse kopzorgen

Maar er zijn nog meer kopzorgen voor de beweging: vanuit Brussel. David Borrelli is Europarlementslid voor de Vijfsterrenbeweging. Of beter, hij was dat.

Gisteren maakte Borrelli bekend dat hij zich terugtrekt uit de partij en gaat zetelen als onafhankelijke. “Omwille van gezondheidsredenen”, stond te lezen in een verklaring.

Dat lokte meteen ironische reacties uit bij de tegenstanders. “Zitten er dan meer dokters bij de onafhankelijken?”, reageerde een lid van Renzi’s partij. Het vertrek van Borrelli is een flinke dreun voor de beweging. Hij is lid van het eerste uur en speelde een belangrijke rol bij de uitbouw van de beweging tot wat die vandaag is. (Lees verder onder de foto.)

Toch weer Berlusconi?

Uit de laatste peilingen (bron: Noto Sondaggi) blijkt dat de Vijfsterrenbeweging 28,5 procent van de stemmen zou halen. Daarmee zou de beweging de grootste partij van Italië worden.

Het wordt afwachten of het schandaal een impact zal hebben op de volgende peilingen. Het centrumrechtse blok dat bestaat uit 4 partijen (met als grootste partij Forza Italia van Silvio Berlusconi) scoort 38,5 procent in de peiling.

Centrumlinks, met Renzi’s PD als grootste kracht, haalt 28,2 procent. Zo’n 10 miljoen Italianen of bijna 14 procent van de stemgerechtigden weet nog niet voor wie hij of zij zal stemmen. Silvio Berlusconi leidt de dans in de peilingen, maar op een kleine drie weken kunnen nog talrijke -poli’s roet in het eten gooien.