AFP or licensors

Hoofdaanklager Kosovotribunaal stapt nog voor eerste proces op

De hoofdaanklager van het Kosovotribunaal, de Amerikaan David Schwendiman, heeft verrassend zijn ontslag aangekondigd. Op 1 april stopt hij ermee. Als reden gaf hij op dat zijn driejarig mandaat van het VS-ministerie van Buitenlandse Zaken verloopt en niet verlengd kan worden.

De speciale rechtbank werd in 2015 opgericht om misdaden begaan door het Bevrijdingsleger van Kosovo (UCK) tegen Serviërs tijdens de tweede Joegoslavische burgeroorlog (1998-1999) strafrechtelijk te bestraffen. Het tribunaal kwam er pas na zware druk van de VS en de EU op de regering in Pristina, die zichzelf tijdens de onafhankelijksoorlog enkel een slachtofferrol toedicht. Kosovo wist die de facto onafhankelijkheid in 1999 te bewerkstelligen dankzij een 78 dagen durende bommencampagne van de Navo op Servië en Kosovo.

Schwendiman nam zijn functie pas in 2016 op. Verwacht werd dat hij snel met de eerste klachten zou uitpakken. Tot dusver is nog niemand aangeklagd.

In april zal Schwendimans plaatsvervanger, Kwai Hong Ip, de functie tijdelijk opnemen.

Het installeren van het Kosovotribunaal is op zich een -laat- gevolg van een rapport uit 2010 van de Raad van Europa over misdaden begaan door het UCK (dat in 1997 nog op de terreurlijst van de VS stond). Dat Pristina niet opgetogen is over het tribunaal, heeft veel te maken met het feit dat de topfiguren van de UCK momenteel kopstukken zijn van de Kosovaarse politiek. Bij het opgedoekte Joegoslaviëtribunaal ICTY wisten krijgsheren als huidig president Hashim Thaci en premier Ramush Haradinaj (tijdens de oorlog leider van de beruchte Zwarte Adelaars) telkens de dans te ontspringen bij gebrek aan levende getuigen.