Meest recent

    Een bezoeker van de technologiebeurs IFA test een Huawei-smartphone. Xinhua/Avalon.red. All rights reserved.

    Amerikanen bezorgd over spionage: moeten we ook hier Chinese smartphones vrezen?

    Nog maar eens waarschuwen Amerikaanse inlichtingendiensten ervoor geen smartphones of diensten van Chinese techreuzen als Huawei of ZTE te gebruiken. Ze vrezen voor cyberspionage. Is dat terecht? En wat met ons land, waar zowat elk mobiel netwerk op Chinese technologie draait?

    1. Wat is er aan de hand?

    Toplui van de Amerikaanse inlichtingendiensten hebben het gebruik van producten en diensten van Chinese bedrijven als Huawei en ZTE afgeraden. Dat deden ze in de veiligheidscommissie van de senaat, die zoals elk jaar de wereldwijde bedreigingen voor de VS onder de loep nam. "Ik maak me zorgen om China en zeker fabrikanten als Huawei en ZTE, die speciale banden hebben met de Chinese overheid", zei de Republikeinse senator en voorzitter van de commissie Richard Burr.

    Huawei is in 1987 opgericht door Ren Zhengfei, die ooit ingenieur van het Chinese Volksleger was. Het is onduidelijk in welke mate de Chinese overheid nog een vinger in de pap heeft bij het bedrijf. ZTE is voor een groot deel in handen van Chinese staatsbedrijven.

    Archiefbeeld: Huawei-oprichter Ren Zhengfei en Proximus-CEO Dominique Leroy.

    Bij de Amerikaanse inlichtingendiensten klinkt de waarschuwing dat de Chinese overheid aan spionage kan doen via telecombedrijven en smartphones. Niet voor het eerst trouwens: al sinds 2014 mag een Chinese techreus als Huawei niet meebieden op Amerikaanse overheidscontracten.

    Ook in ons land uitte de Staatsveiligheid vijf jaar geleden al eens haar bezorgdheid over de spionagegeruchten rond Huawei. Nieuw is nu wel dat in de VS ook consumentenproducten als smartphones problematisch worden genoemd.

    2. Hoe aanwezig zijn die Chinese bedrijven in ons land?

    Kort gesteld: heel erg aanwezig. De smartphones van Huawei zijn bijzonder populair. Het bedrijf is de derde grootste smartphoneverkoper van ons land, na Apple en Samsung, met een marktaandeel van ruim 12 procent (volgens Statcounter).

    Beide bedrijven zijn bovendien kind aan huis bij een of meerdere grote telecomoperatoren van ons land, of het nu Proximus, Telenet (Base) of Orange is. Ze leveren er cruciale technologie waarop de netwerken van die operatoren draaien. 

    Bij Huawei bevestigen ze dat zeker 1 op de 3 Belgische consumenten in contact komt met hun technologie, hetzij via een smartphone, hetzij via een mobiel netwerk waarvoor Huawei appartuur en diensten levert.

    Xiao Ming, topman van ZTE in Europa en Amerika, en Telenet-CEO John Porter. Laurie Dieffembacq

    3. Moeten wij ons dan ook zorgen maken?

    Het hangt ervan af aan wie je de vraag stelt. Saskia Van Uffelen, de topvrouw van Ericsson Belux, haalde vorige maand nog fors uit naar haar concurrenten. "Wij zijn het enige land in Europa waar alle mobiele communicatie wordt gedraaid op Chinese infrastructuur", zei ze volgens het persagentschap Belga. "Er gelden een aantal veiligheidsnormen waar wij als Europese provider veel aandacht aan besteden, maar waar de Chinezen een loopje mee nemen."

    Er is een campagne gaande om twijfels te zaaien over ons en dat is betreurenswaardig

    Jürgen Thysmans, woordvoerder Huawei België

    Bij Huawei zuchten ze eens diep bij die beschuldigingen. "We kunnen ons niet van de indruk ontdoen dat er een campagne gaande is om twijfels te zaaien over ons en dat is betreurenswaardig", zegt woordvoerder Jürgen Thysmans. "Wij zijn actief in 170 landen, die allemaal strenge wetten en regels hebben die bedrijven moeten respecteren. Uiteraard doen wij dat ook."

    Eenzelfde boodschap bracht Huawei-CEO Richard Yu begin januari op de Amerikaanse technologiebeurs CES. Op het einde van zijn toespraak leek hij even voor de improvisatie te kiezen om aan te klagen dat zijn bedrijf oneerlijk behandeld wordt. "We hebben het vertrouwen gewonnen van de Chinese operatoren, van operatoren in de opkomende markten en van die in Europa en Japan. We leveren onze diensten aan 70 miljoen mensen wereldwijd. We hebben onze kwaliteit, onze privacy en onze veiligheid bewezen", klonk het.

    Ook ZTE reageert bij het Chinese persbureau Xinhua dat het cyberveiligheid en privacy ernstig neemt en dat het de regelgeving respecteert.

    Telenet, dat via zijn mobiele dochter Base nauw samenwerkt met ZTE, laat weten op de hoogte te zijn van de aantijgingen. "We hadden al eerder onze voorzorgen genomen en onderzoek gedaan naar de kritiek waarvan ZTE het doelwit is", zegt woordvoerste Isabelle Geeraerts. "Op basis van de verzamelde informatie en de bevindingen van ons onderzoek zijn wij er momenteel van overtuigd dat ZTE een betrouwbare partner is."

    ZTE is vóór de start van de upgrade van het mobiele netwerk van Base volledig gescreend door Telenet, door zijn Amerikaanse eigenaar Liberty Global en zijn advocatenkantoor.

    Ook bij Orange, dat al ruim 10 jaar nauw samenwerkt met Huawei, heerst geen bezorgdheid. "De samenwerking verloopt goed", weet woordvoerster Annelore Marynissen. "Er rijzen geen plotse veiligheidsmaatregelen of -waarschuwingen van welke aard dan ook."

    4. Maar zou zulke spionage technisch mogelijk zijn?

    Alle bedrijven ontkennen misbruik en er is ook geen reden om aan te nemen dat het momenteel gebeurt. Maar puur technisch is het inbouwen van "spionageachterpoortjes" in de producten die bedrijven als Huawei en consorten leveren perfect mogelijk, zo zegt cryptograaf en beveiligingsexpert Bart Preneel (KU Leuven).

    "Meer nog: in het verleden is al bewezen dat de Amerikanen het zelf doen. Het is geweten dat de inlichtingendiensten sterke inzage hebben in heel wat netwerken. Zo werden ooit al achterpoortjes gevonden in apparatuur van enkele grote Amerikaanse netwerkspecialisten."

    Als er nu een cyberoorlog zou uitbreken, zouden zulke bedrijven al hun smartphones onklaar kunnen maken

    Beveiligingsexpert Bart Preneel (KU Leuven)

    Dat is zelfs niet per se een kwestie van onachtzaamheid van de operatoren of van de consumenten die netwerkapparatuur of smartphones aanschaffen. "Je netwerkapparatuur of je telefoon kan perfect veilig zijn wanneer je die aankoopt", legt Preneel uit. "Maar de meeste van die toestellen krijgen hun software-updates vanop afstand. Bij elke update heeft de leverancier de kans om een nieuwe zwakke plek in te bouwen."

    "Noem het een soort van cyberkolonisatie", stelt Preneel. "Puur theoretisch, maar als er een cyberoorlog zou uitbreken, zouden zulke bedrijven zo al hun telefoons onklaar kunnen maken. Of ze zouden een mobiel netwerk zomaar kunnen platleggen."

    5. Kunnen we er iets aan doen?

    Minister van Telecom Alexander De Croo liet vorige maand weten dat er initiatieven lopen om onze kritische infrastructuur te beveiligen. "Maar anderzijds geloven we in de vrije markt en concurrentie. Dat drijft de prijs naar beneden. De veiligheidsvoorschriften die we hanteren, gelden voor iedereen."

    Vraag je het aan Bart Preneel, dan is het antwoord: "Weinig. Je zou er als bedrijf voor kunnen opteren om updates te blokkeren, maar dan mis je ook de cruciale beveiligingsupdates."

    Een andere oplossing is om als bedrijf of als overheid te opteren voor open oplossingen, ook wel "open source" genoemd: technologie waarvan de broncode vrij beschikbaar is. "Dan kan je zelf beslissen welke updates je doorvoert."