Markante plekken: het kasteel van Heers, meer dan 500 jaar geschiedenis in verval

In de reeks "Markante plekken" gaat onze fotograaf Alexander Dumarey elke week op zoek naar een opvallende plaats met een verhaal. Soms bekend, soms vergeten. Soms druk, soms verlaten. Soms nieuw, soms eeuwen oud. Maar allemaal hebben ze een boeiende geschiedenis. Vandaag: het kasteel van Heers, tussen Tongeren en Sint-Truiden. 

De geschiedenis van het oorspronkelijke kasteel van Heers gaat terug tot 1328. Het huidige kasteel in laat-gotische stijl is waarschijnlijk aan het einde van de 15e eeuw gebouwd. Het wordt toegeschreven aan de beruchte Raes van Heers. Halverwege de 15e eeuw voert hij de Luikse troepen aan in de oorlog tegen de Bourgondiërs.

Na de dood van de laatste graaf van Heers in 1682 komt het kasteel leeg te staan. 75 jaar later, in 1757, krijgt het een nieuwe eigenaar en wordt het grondig gerenoveerd. Door een huwelijk komt het kasteel in 1859 in handen van de familie Demaisières. Deze familie is tot op vandaag de eigenaar.

Aan het einde van de 20e eeuw is het kasteel in slechte staat. De eigenaars hebben geen geld om het te onderhouden. In 2000 stort een groot deel van de bijhorende hoeve in. 7 jaar later hebben de eigenaars nog steeds geen actie ondernomen. De Vlaamse Overheid legt beslag op het domein en investeert 1,5 miljoen euro om verder verval te voorkomen.

In 2015 gaat een unieke collectie Alfa Romeo-oldtimers die in het kasteel achtergebleven zijn, onder de hamer. Ze brengen 117.000 euro op. De rest van de inboedel wordt nog een jaar later door de gemeente opgekocht voor 5.500 euro.

Vandaag zit er nog steeds geen schot in de zaak, maar er is wel hoop. Sinds eind vorig jaar zet VZW Heerlijkheid Heers zich met vrijwilligers in om de omliggende gronden op te ruimen en opnieuw toegankelijk te maken. Ontdaan van de woekerende struiken en bomen wordt het kasteel langzaam maar zeker terug zichtbaar. De organisatie hoopt door het gebouw onder de aandacht te brengen de interesse van mogelijke investeerders te wekken, en het kasteel te redden.