SCIENCE PHOTO LIBRARY

"Overspel hoeft niet het einde van een relatie te zijn, want ook gelukkige koppels gaan vreemd"

Anno 2018 verdient overspel een meer genuanceerde benadering. Dat zegt seksuoloog Wim Slabbinck in "Hautekiet" (Radio 1). "Er rust nog steeds een enorm taboe op overspel, omdat seriële monogamie de overheersende norm blijft. Maar wie vreemdgaat, mist niet noodzakelijk iets in zijn relatie, wil niet per se een andere partner, en is zelfs niet altijd ongelukkig in zijn relatie of huwelijk."

"Bedrog beschouwen als het zwaard van Damocles, klopt niet: het kan ook het begin zijn van iets nieuws", legt Slabbinck uit. "Wie vreemdgaat, is niet altijd op zoek naar iets anders, of een nieuwe relatie, maar vaak naar een stuk van zichzelf. Het is meestal een zoektocht naar de eigen identiteit, omdat mensen zich soms verloren voelen in de relatie waar ze op dat moment in zitten."

Dat dit een teken aan de wand is dat een relatie gedoemd is te mislukken, spreekt Slabbinck met klem tegen. "Overspel hoeft niet te betekenen dat het slecht gaat in de basisrelatie. Want ook gelukkige mensen plegen overspel. Ik hoor in mijn praktijk vooral dat een persoonlijke zoektocht, of de spanning van een affaire op zich daar vaak aan de basis van liggen. De zin die dat samenvat:"ik heb het gevoel dat ik opnieuw leef". Wie vreemdgaat, krijgt natuurlijk enorm veel nieuwe prikkels en spanning in zijn leven. Het geheime karakter van een affaire biedt de ideale voedingsbodem voor verliefdheid en aantrekking."

De schaamte

Wie bedrogen wordt, komt daar vaak niet graag mee naar buiten. "Ontrouw gaat gepaard met veel schaamte. Niemand wil ervoor uitkomen dat zijn relatie niet perfect is. Nochtans verwachten we van onze partner dat die haast een heel dorp vertegenwoordigt: iemand moet een goeie kok zijn, heel joviaal, empathisch, goed met kinderen en aantrekkelijk. We leggen veel druk op onze partnerkeuze. Bovendien streven we vaak naar hét ultieme ideaalbeeld: dat van een langdurige monogame relatie. Hoewel veel mensen daar natuurlijk niet in slagen, en dat niet per se een probleem is."

Grenzen afbakenen

Hoe kan je als koppel het best omgaan met overspel? "In een ideale wereld stap je oprecht in een relatie, en baken je in de beginfase de krijtlijnen van wat kan en niet af", zegt Slabbinck. "Het is niet makkelijk om daar expliciet over te praten, maar je stemt die grenzen best af. Want elk koppel definieert overspel op een andere manier, zeker in tijden met tal van digitale communicatiemogelijkheden. Wat met pikante smsjes? Is een kus al een stap te ver of niet? En bepaalde foto's delen? Die seksuele intimiteit bespreken aan het begin van een relatie is cruciaal."

Wat na bedrog?

Stel dat je binnen je relatie toch geconfronteerd wordt met overspel, dan is het belangrijk om opnieuw op zoek te gaan naar verbinding, eerder dan het conflict. "De partner die in de affaire gestapt is, moet de afgesproken grenzen bewaken, het overspel afbreken en openheid creëren. De bedrogen partij zal misschien de neiging hebben om veel details over het overspel te vragen, en de digitale communicatie van zijn partner uit te pluizen. Maar dat doe je voor je eigen goed beter niet. Het brengt je uiteindelijk weinig bij", zegt Slabbinck.

"Probeer wel te vragen hoe je partner zich voelde bij het overspel, en wat het voor hem of haar betekende, en of de overspelige partij misschien iets mist in de relatie. Want niemand is op een bepaalde dag opgestaan met het idee om zijn partner te bedriegen. Dit is absoluut geen makkelijk gesprek, maar vermijd om therapeut te spelen voor elkaar. Het vraagt tijd om de schok te verwerken, en opnieuw op zoek te gaan naar wat jullie bindt."