Levensstandaard verbetert, levenskwaliteit daalt

België blijft een land waarin het goed is om te leven als het gaat over onder meer opleiding en werk. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Federaal Planbureau. Het planbureau heeft voor het eerst ook ons welzijn onderzocht. En dat gaat erop achteruit. 

Het heeft veel te maken met de verslechtering van onze, vooral mentale, gezondheidstoestand, sedert de crisis in 2008. Vooral de situatie van kwetsbare bevolkingsgroepen blijft zorgwekkend. Niet alleen hun gezondheid loopt gevaar, ook hun schuldenlast groeit en het aantal leefloners stijgt.

Het gaat goed met de Belgen

Het Federaal Planbureau kennen we als een denktank van de overheid, vooral van de harde cijfers over economische groei en nationaal inkomen. Maar nu al voor de derde keer publiceert dat Planbureau ook een rapport met 63 aanvullende indicatoren, naast het klassieke Bruto Binnenlands Product (BBP).

De globale conclusie van dat rapport is dat we louter op basis van statistische gegevens erop vooruit gaan. De consumptie van gezinnen gaat na de crisis opnieuw de hoogte in. De werkloosheid zakt, sedert 2000 zelfs onder het gemiddelde van de EU. De levensverwachting blijft toenemen. Het aantal schoolverlaters daalt. We produceren minder afval. En zelfs de uitstoot van fijn stof gaat omlaag. Het zijn maar enkele voorbeelden uit het lijvige rapport. 

Het gaat niet zo goed met de Belgen

Maar het Planbureau heeft ook, aan de hand van een aantal parameters, ons welzijn in kaart gebracht. En daar valt een merkwaardige vaststelling op. Tussen 2005 en 2008 is het welzijn van de Belgen gestegen. Maar vanaf 2008, het jaar dat de financiële en economische crisis uitbrak, volgt er een knik in die evolutie. En sedertdien is het welzijn aanzienlijk gedaald.

De belangrijkste factor in dat welzijn is onze gezondheid. En laat de daling in het welzijn nu net veroorzaakt worden door een achteruitgang van onze gezondheidstoestand. Voor een stuk is dat simpel demografisch te  verklaren. De Belgische bevolking vergrijst. En hoewel het aantal gezonde jaren in onze levensverwachting toeneemt, komt onze gezondheid naarmate we ouder worden toch geleidelijk aan onder druk.

 Maar het Planbureau legt nog een ander opvallend verband. Het is immers vooral onze mentale gezondheid die achteruit gaat, een rechtstreeks gevolg dus van de crisis in 2008. En dan gaat het uiteraard over depressie en burn out. Rapporteur Jean-Maurice Freire stelt vast dat het aantal depressies bij +15-jarigen in de Europese Unie nergens hoger ligt dan in België.  

Zorgwekkend

Hoewel we het materieel gemiddeld beter hebben, verslechtert de situatie van risicogroepen. Het Planbureau gebruikt hiervoor zelfs de term 'zorgwekkend'. De overmatige schuldenlast van kansarme gezinnen stijgt. Het aantal leefloners neemt toe. En ook het aantal depressies is in deze bevolkingsgroep oververtegenwoordigd.

Bovendien worden meer en meer medische zorgen door kansarmen om financiële redenen uitgesteld of geschrapt. En dat leidt dan weer naar nog meer gezondheidsrisico's. Zo sterven er alsmaar minder Belgen aan chronische ziekten. Er zijn ook minder rokers. En het aantal mensen met obesitas stagneert. Maar net in deze drie categorieën zijn de laagste inkomens oververtegenwoordigd.