Frankieleon

Zweedse centrale bank vreest cashloze maatschappij: betalen we binnenkort allemaal digitaal?

De Zweedse centrale bank is bang dat er binnenkort geen cash geld meer in omloop is. Zowat iedereen betaalt er tegenwoordig met de kaart of via een app. Leo Van Hove, professor economie aan de VUB en gespecialiseerd in betaalsystemen, denkt dat ook ons land kan evolueren naar een cashloze maatschappij, "maar het is maar de vraag wanneer".

In Zweden zijn er nauwelijks nog mensen met biljetten of
munten op zak. Dat komt doordat betalen met de kaart of de smartphone er de laatste jaren aan een enorme opmars bezig is. Veel financiële instellingen draaien de cashkraan dicht – door bijvoorbeeld geldautomaten te sluiten – en dat baart sommigen zorgen.

"In de nabije toekomst zou Zweden een maatschappij kunnen
worden waarin cash niet langer algemeen aanvaard wordt." Zo verwoordt de Zweedse centrale bank in een recent rapport zijn bezorgdheid over de toekomst van het nationale geldstelsel. "Dat kan de samenleving op de lange termijn kwetsbaar maken", aldus de centrale bank.

Concentratie in handen van een aantal grote private spelers is inperking van de competitiviteit

Zweedse centrale bank

De Riksbank vreest dat als de geldomloop volledig digitaliseert, het de controle daarover dreigt te verliezen aan een aantal grote private spelers. "Die concentratie zou de competitiviteit van de markt kunnen inperken en de maatschappij kwetsbaar maken", waarschuwt de centrale bank. "Deze ontwikkeling kan er ook toe leiden dat gezinnen weinig mogelijkheden hebben om zonder risico’s te sparen en geld uit te geven van de centrale bank. Dat kan uiteindelijk leiden tot een verminderde veerkracht van het betaalsysteem."

Ook in tijden van financiële onrust - wanneer de vraag naar cash kan stijgen - zou het systeem kwetsbaar zijn, zegt de Bank van Zweden. "In het geval van systemische schokken bestaat er een risico dat er geen snel alternatief voorhanden is zoals cash vandaag."

Ten slotte springt de centrale bank in de bres voor mensen die nog niet mee zijn met de nieuwste ontwikkelingen, zoals ouderen. "Het is belangrijk dat we als maatschappij nadenken over alternatieven voor die groepen", vindt de Bank van Zweden.

En in België?

"België staat nog niet zo ver als Zweden", zegt Leo Van Hove, professor economie aan de VUB die gespecialiseerd is in betaalsystemen. In Europa behoren de Scandinavische landen tot de economieën met het minste cashverkeer, terwijl de Zuid-Europeanen nog het vaakst contant betalen. "Wij bevinden ons daar ergens tussenin", legt Van Hove uit. "Het is best mogelijk dat België op termijn ook evolueert naar een cashloze economie, “maar het is maar de vraag wanneer".

Wij Belgen zijn echte card lovers: we betalen liever met onze smartphone of bankkaart

Leo Van Hove (specialist betaalsystemen)

Veel Belgen zien het alleszins zitten om minder contant geld uit te geven, zegt Van Hove. "Onderzoek toont aan dat we echte card lovers zijn: we betalen liever met onze smartphone of bankkaart." Toch betalen we in de praktijk nog vaak met cash geld. Van Hove legt uit hoe dat komt: "Uit onderzoek blijkt dat het knelpunt voor een efficiënter betaalverkeer in België voor een groot deel bij de handelaar ligt. Die verkiest vaak dat de klant contant betaalt, waardoor het aanbod de (opgekropte) vraag niet is gevolgd", aldus Van Hove.