“Belgische Defensie in toekomst te klein om oorlog te voeren”

Defensie dreigt de komende decennia over zo weinig militair materieel te beschikken dat het te klein zal blijken in tijden van een grootschalig conflict. Dat schrijft het Egmont Instituut. Ook grote en langdurige operaties zoals Operation Vigilant Guardian, waarbij militairen op straat patrouilles lopen zullen niet meer mogelijk zijn. Dat komt dan weer omdat er te weinig inzetbare militairen zullen zijn.  

Ons land gaat de komende jaren fors investeren in nieuw militair materieel. Zo komen er 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen, 2 fregatten, 6 mijnenjagers en enkele honderden nieuwe gepantserde voertuigen. De investeringen lopen in de miljarden. “Toch is dat niet voldoende, mocht er een grootschalig conflict uitbreken”, zegt professor Alexander Mattelaer. “Het is onwaarschijnlijk, maar toch ook niet onmogelijk dat er de komende decennia weer een groter conflict zou plaatsvinden en dan zullen de aantallen gewoonweg te klein zijn”.  

Als voorbeeld geldt vaak het aantal gevechtsvliegtuigen. Tijdens de jaren ’70 kocht ons land meer dan 150 F-16 gevechtstoestellen. Die zullen uiteindelijk vervangen worden door maar 34 nieuwe toestellen. Bij verlies of beschadiging van drie of vier toestellen tijdens een conflict is al snel tien procent van je luchtdefensie buiten werking. Ook het erg geringe aantal fregatten maakt onze zee component eigenlijk erg kwetsbaar.  

Daar staat wel tegenover dat verwacht wordt dat de Europese defensiesamenwerking dieper en intenser zal worden, net omdat de budgetten voor militair materieel krimpen. Al heeft die medaille ook een andere kant: “samenwerken betekent dat van iedereen ook inspanningen verwacht wordt”, aldus Mattelaer.  

Huidige operaties in toekomst niet meer mogelijk

Mattelaer waarschuwt dat een huidige operatie zoals Operatie Vigilant Guardian, waarbij tot meer dan duizend militairen maandenlang op straat patrouille lopen in de toekomst niet meer mogelijk zal zijn.

Defensie staat voor een ongeziene golf van militairen die op pensioen gaan. De komende jaren zal dat tot 2500 per jaar zijn. Aan de andere kant is de instroom van jonge mensen beperkt. Bovendien blijven niet al die instromers. Het leger dreigt daardoor onder de voorziene drempel van 25.000 militairen te zakken. Zelfs als die drempel gehaald wordt zullen er wellicht te weinig militairen overblijven voor een grootschalige langdurige binnenlandse operatie zoals de huidige.  

We moeten durven nadenken over een moderne slimme vorm van dienstplicht

Mattelaer suggereert enkele uitwegen voor het nakende personeelstekort: “Meer aanwerven, inzetten op een groter en sterker reservekader kan ook een optie zijn. Tenslotte moeten we nadenken of een moderne en slimme vorm van dienstplicht geen optie kan zijn”. Meer aanwerven blijkt momenteel niet zo eenvoudig omdat er al krapte is op de arbeidsmarkt. Door de aantrekkende economie heeft Defensie het erg moeilijk om technische profielen aan te werven.