"Con amore": 5 keer Marc Didden uit liefde voor Hugo Claus

In Bozar in Brussel opent "Hugo Claus, con amore", een tentoonstelling over de Vlaamse auteur die 10 jaar geleden overleed. Publicist en filmregisseur Marc Didden stelde de expo samen. "Het is een tentoonstelling voor Claus, geïnspireerd door liefde", zegt hij. 

De tentoonstelling focust op nagenoeg alle aspecten van Claus. De dichter, romanschrijver, filmregisseur en plastisch kunstenaar, maar ook het personage, de figuur Claus. Zo toont Didden nogal wat trivia, kleine souvenirs aan alles en nog wat die Claus een leven lang bijhield. En er zijn enkele prachtige werken van oude en jonge kunstenaars die hun visie op Claus of op een aspect van zijn kunstenaarschap geven. Wij kozen vijf werken.  

1. "Herbarium", 1949

In 1949 was Hugo Claus dolverliefd op Elly Overzier. Begrijpelijk, ze was een uitzonderlijke vrouw, een knappe actrice, en ze werd de moeder van Claus' oudste zoon. In zijn liefdesverklaringen was het voor Claus alles of niets. Voor Elly schreef hij in één nacht tijd een hele dichtbundel liefdeslyriek, en hij maakte er mooie door Cobra geïnspireerde tekeningen bij. Marc Didden wilde deze collectie ook hebben omdat hij in 1949 geboren is. Hugo Claus was toen 20.  Didden is vooral onder de indruk van de kracht die toen al van Claus uitging.  

Maurice Verhaert Art Center Antwerpen

2. "Keizer Hugo Claus", Ever Meulen, 1984

Eddy Vermeulen

Deze prachtige tekening van illustrator, cartoonist en ontwerper Ever verscheen oorspronkelijk in 1984 in Vrij Nederland. Het is een van zijn beste werken. Hij combineert de klare lijn van Hergé met de bedrieglijke architectuur van M.C.Escher en de humor van Joost Swarte. De prent bulkt van de verwijzingen naar Claus. Het lijkt wel een zoekplaatje naar romantitels en details uit zijn verhalen, films en toneelstukken. Ever combineert een fijn hommage met een verbijsterende technische perfectie.    

3. "Hugo Claus", Sam Dillemans, 2013

Sam Dillemans

Hoe anders is dit portret door Sam Dillemans, veel recenter ook, vijf jaar na het overlijden van Claus. Hoewel het er uitziet als een houtskooltekening, gaat het welk degelijk om olie op doek. Sam Dillemans is bekend van zijn portretten, van beroemdheden, maar ook van anonieme boksers. Het aardige bij dit werk is dat het lijkt op rudimentaire zwartwittekeningen van Claus zelf uit 1955, in de nadagen van kunstbeweging Cobra. Ondanks de ruwe penseelvoering is Claus meteen herkenbaar.  Op de tentoonstelling zijn voorts schilderijen te zien van Karel Appel, Roger Raveel, Luc Tuymans, Thierry De Cordier en anderen.

4. "Dag jij", 1971

Quattuor

Ruim twintig jaar na "Herbarium" maakte Claus opnieuw een originele liefdesverklaring, nu voor actrice Kitty Courbois, die mee speelde in de film "Vrijdag" en in verscheidene toneelstukken van Claus. Over zijn relatie met haar had Claus het ook in zijn roman "Het jaar van de kreeft". Courbois overleed vorig jaar. Met het paarse fluwelen doosje met sleutel, gevuld met erotische gedichten, gaat Claus wel een forse stap verder in de richting van een expliciete retoriek. "De gedichten komen rechtstreeks van tussen de lakens", vermoedt Didden. De seksuele revolutie had zich intussen voltrokken. Claus vond lichamelijke liefde en erotiek van het allermooiste in een mensenleven, en dat verkondigde hij graag en met passie. "Je mag om het even welke symboliek vermoeden in het zachte paarse fluwelen doosje", zegt Marc Didden.  

"Vier generaties", Suzanne Holtzer, 2017

Suzanne Holtzer

"Vier generaties" is het meest ontroerende werk van "Con amore". Suzanne Holtzer was twintig jaar lang de redacteur van Claus bij uitgeverij De Bezige Bij. Zij was een van de weinige aanwezigen aan het sterfbed van Claus. Veel later maakte ze er deze verstilde houtsnede over. Marc Didden is erg blij dat dit werk op de tentoonstelling te zien is. Aan de muur zien we de beroemde foto van het mannelijke viergeslacht Claus, met de kleine Hugo als kleuter. De voorouders kijken als het ware, drie kwart eeuw later, naar de stervende Hugo. Wat een boeiend leven zit er tussen de foto en de tekening! Maar Marc Didden stond er op dat na dit sombere doodsbed van Holtzer de bezoeker de expositie verlaat met toch nog een paar beelden van de voluit levende en levendige Hugo Claus.    

"Hugo Claus, con Amore", tot 27 mei in Bozar, informatie vindt u hier.

Video player inladen ...