"Pano": Is het systeem van schulden innen dolgedraaid?

Gerechtsdeurwaarders en incassobureaus rekenen snel torenhoge bedragen aan als uw factuur niet betaald is. Kan dat niet menselijker voor wie het al niet breed heeft? "Pano" zoekt vanavond uit wie er aan uw schulden verdient, om 21.25 uur op Eén.

Vier kinderen en meer dan 40.000 euro aan schulden. Dat is waar Barbara mee achterblijft op het moment dat haar man verdwijnt met de noorderzon. Ook al heeft hij de financiële put gegraven, getrouwd is getrouwd. En dus komt de hele puinhoop terecht op haar tengere schouders. Met haar fabrieksloon probeert ze de rekeningen te betalen. Ook die van de school. Tot de gerechtsdeurwaarder toch aanbelt: "Dat was voor een schoolboek van 49 euro en uiteindelijk kwam ik dan uit op 298 euro. Omdat de deurwaarder natuurlijk ook moet worden betaald. Dat stopt gewoon niet."

Video player inladen ...

Wie kent het niet? Die factuur die u binnenkort wel eens zal betalen. Echt wel. Die herinneringsbrief die verloren is geraakt. Of: dat foute bedrag dat u niet wil betalen. Soms is de vergissing oprecht en is betalen geen probleem. Maar vaak is dat met een extra bedrag erbovenop.

Begin deze week heeft de SP.A al aangeklaagd dat sommige watermaatschappijen al bij de eerste aanmaning om een rekening te betalen extra administratieve kosten van 7,50 euro en meer aanrekenen. Volgens de oppositiepartij zouden ze daar een aardige cent aan verdienen. Minister van Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) kondigde overleg met de watermaatschappijen aan: "Ik vind dat een eerste aanmaning kosteloos kan en moet gebeuren."

Wie arm is, wil wel maar kan niet

Maar soms is betalen wél een probleem. Meer dan anderhalf miljoen mensen in ons land leven onder de armoedegrens. Ruim 365.000 Belgen kunnen hun krediet niet op tijd afbetalen, en dat aantal blijft maar stijgen. Rekeningen voor water of gas, de huishuur, de telecomfactuur: wie arm is, wil misschien wel, maar kan soms gewoon niet betalen. Ze betalen op het einde van de rit méér aan gerechtskosten en aanmaningen dan het oorspronkelijke bedrag.

Het systeem van schulden innen, is helemaal dolgedraaid. Dat vindt Patrick Van Buggenhout, zelf een gerechtsdeurwaarder nota bene. Hij heeft een probleem met de overmatige kosten die al heel snel bovenop een schuldbedrag komen. "Willen we de armoede oplossen, dan moeten we beginnen in eigen boezem te kijken. Het is niet normaal dat mensen 10.000 euro per jaar proberen af te betalen en toch maar 1.500 euro of 2.000 euro van hun schuld aflossen."

Schulden hebben is geen schande. Er niets aan doen, dat is verkeerd

Gerechtsdeurwaarder Patrick Van Buggenhout

Van Buggenhout heeft zijn twijfels of al zijn collega-deurwaarders bereid zijn om al te veel te sleutelen aan de huidige lucratieve manier van schulden innen. "Schulden hebben is geen schande. Er niets aan doen, dat is verkeerd. Dus je moet een systeem vinden waarbij de schuldeiser weet dat hij geld gaat krijgen. Op een gecontroleerde manier, onder toezicht van een openbaar ambtenaar, zonder dat een wanbetaler te veel bijkomende kosten moet betalen."

Video player inladen ...

Barbara raakt er stilaan zelf bovenop: "Ik heb een put van 42.000 euro gevuld. Ik heb nu nog, denk ik, tussen de 7.000 en de 8.000 euro staan en dan ben ik klaar met betalen. Nog een jaartje op mijn tanden bijten." Ze werkt voltijds in de fabriek en neemt er 's avonds in het weekend zoveel mogelijk flexi-jobs bij. "Soms betrap ik mezelf erop dat ik denk: hopelijk willen de twee oudsten niet verder studeren, want dan ben ik die rekeningen toch al kwijt. Maar natuurlijk wil ik niet dat ze, zoals ik, als gekken moeten werken om rond te komen. Je wilt toch het beste voor je kinderen, hoe moeilijk het als alleenstaande mama ook is."