Frank Vandenbroucke: “Wie nog denkt belastingen te kunnen verlagen, moet hier eens naar kijken”

Het aantal ouderen zal fors stijgen, net zoals het aantal schoolgaande jongeren. Maar de actieve beroepsbevolking, tussen 20 en 64, zal voor het eerst dalen. Het zijn de meest opmerkelijke prognoses van Statistiek Vlaanderen. Gewezen SP.A-politicus Frank Vandenbroucke trekt één grote conclusie: “Wie nog denkt dat we belastingen kunnen verlagen, moet hier eens komen kijken.”

Frank Vandenbroucke is vandaag professor Sociale Economie bij de KU Leuven. Ook vanuit deze leerstoel vindt hij de cijfers opmerkelijk. “Het is een heel belangrijke vaststelling. We moeten zorgen voor ouderen, dat wisten we. Lang kon je horen dat we in de toekomst meer zullen moeten uitgeven voor de oudere groep,  maar dat we dat konden compenseren door dalende uitgaven voor de jongeren. Deze cijfers drukken ons met de neus op de feiten. We gaan naar een periode met meer ouderen én meer jonge mensen.”  

Sociaal systeem zal niet kapseizen

Statistiek Vlaanderen verwacht over 10 jaar een bevolkingstoename in Vlaanderen van 5 procent. Maar de bevolking op actieve leeftijd zal met 1,6 procent  dalen. Is deze ongelijke evolutie naar leeftijdsgroepen een bedreiging voor de sociale zekerheid?

Frank Vandenbroucke: “We moeten niet panikeren. Ons sociaal systeem zal niet meteen kapseizen. Maar deze cijfers bewijzen het nogmaals: aan de economisch actieven zullen we meer inspanningen moeten vragen en er zullen vooral genoeg mensen actief moeten blijven."

"In Vlaanderen wordt er hard gewerkt. We zijn heel productief. Maar de werkzaamheid kan verbeteren. We werken graag met mensen die heel productief zijn. Veel minder met mensen die wat ouder zijn, die laag geschoold zijn,  die een kleine beperking hebben of die van vreemde afkomst zijn. Onze arbeidsmarkt is niet vriendelijk genoeg voor mensen die een beetje anders zijn. Het Vlaamse beleid moet hier sterker op inzetten.”

Minister-President Geert Bourgeois liet met een tweet al weten de demografische cijfers “van onschatbare waarde” te vinden. Frank Vandenbroucke ziet belangrijke waarschuwingen voor het Vlaamse beleid. “Wie denkt dat we het in de komende periode met minder overheid kunnen doen, zeg maar belastingen, die vergist zich schromelijk. Je gaat ervoor moeten zorgen om met de dalende actieve bevolking voor beide groepen in te staan. Het belangrijkste verhaal is nu al bezig: meer infrastructuur voor onderwijs, meer leerkrachten. En bij de ouderen heb je de snel toenemende uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorg.”

Mensen belonen om langer door te werken

“We moeten langer werken. De pensioenleeftijd moet omhoog.” Vandenbroucke wil dat daar geen twijfel over bestaat. “Ik besef ten volle dat dit voor het huidige beleid moeilijker gezegd dan gedaan is. Veel mensen zitten met werkomstandigheden die ze niet lang willen volhouden. Of kunnen volhouden."

"Het debat over de zware beroepen en de hele pensioenhervorming had een veel betere context kunnen hebben. We hadden samen met het langer werken een hoger pensioen moeten bespreken. De Belgische pensioenen zijn relatief laag. Het is bijzonder jammer dat dit nooit in het debat is meegenomen. We hadden moeten bekijken hoe we mensen kunnen belonen voor het langer doorwerken. Helaas zitten we nu met een pensioendebat dat compleet verzuurd is.”