NASA/Goddard/University of Arizona

Planetoïde scheert langs de aarde, 3x dichter dan de maan: "Voorlopig absoluut geen killer-asteroïde"

Op vrijdag scheert een kleine planetoïde, ter grootte van een bestelbusje, op relatief korte afstand langs de aarde voorbij. "Relatief korte afstand" is wel nog altijd ongeveer een derde van de afstand van de aarde tot de maan, maar in astronomische termen is dat relatief dicht. Philippe Mollet van de volksterrenwacht Mira stelt ons gerust: hij ziet voorlopig geen killer-asteroïde op ons afkomen, en de apparatuur om aankomende objecten te observeren wordt steeds beter.  

De planetoïde die vrijdag langskomt, heeft de naam 2018 DV1 meegekregen. Hij zou 6 tot 7 meter breed zijn, en op een afstand van ongeveer 105.000 kilometer passeren. De afstand tussen de aarde en de maan bedraagt ongeveer 384.000 kilometer. (foto boven: archieffoto 2016 met asteroïde Bennu)  

Die passage is niks om ons zorgen over te maken, en het gebeurt overigens wel vaker dat planetoïden zo dichtbij passeren. Het fenomeen van vrijdag, de grootte en afstand tot de aarde gecombineerd, komt volgens Philippe Mollet ongeveer één keer per maand voor. Amateur-astronomen verlekkeren zich al op de passage, vrijdagmorgen rond 7 uur onze tijd, die op enkele websites kan worden meegevolgd.

Snelle telescopen lezen systematisch wat eraan komt

Er worden steeds meer planetoïdes gespot die in de buurt van de aarde kunnen komen. Niet omdat er nu plots meer op ons afkomen, maar omdat de apparatuur steeds beter wordt. Astronomen kunnen werken met steeds beter materiaal, en kunnen aankomend "in het rond vliegend wild" in de ruimte steeds beter detecteren. "De telescopen verbeteren, net als de camera's en de software erachter", zegt Mollet.

Zogenoemde snelle telescopen - in tegenstelling tot de krachtige, statische telescopen die we kennen van b.v. in de Atacamawoestijn in Chili - kunnen heel snel op een geautomatiseerde manier de ruimte afspeuren en systematisch "lezen" wat eraan komt. Er worden dus ook meer planetoïdes gespot dan vroeger.

Alsof je darts speelt en drie meter naast het bord gooit in plaats van in de roos

Als een planetoïde ontdekt wordt die relatief dichtbij passeert, kan ook berekend worden of die potentieel gevaarlijk is voor de toekomst. Want ook planetoïden draaien rond de zon, en komen dus vroeg of laat terug - al dan niet dicht(er) bij de aarde - bijvoorbeeld over een halfjaar of een jaar. Op die manier wordt een database aangelegd die steeds langer wordt, omdat er steeds meer worden gespot.

Mollet stelt ons evenwel gerust: "Er zit momenteel absoluut geen killer-planetoïde aan te komen." Ook het "dichtbij" komen op vrijdag moet worden gerelativeerd: "In mensentermen gezegd: het is alsof je vogel-pik zou spelen, en in de roos zou moeten gooien voor een crash, waarbij je drie meter naast het bord gooit en je pijltje op de WC-deur belandt."   

We zien niet alles afkomen

En mocht er een grote jongen op ons afkomen, dan kunnen we nog proberen om maatregelen te nemen om de planetoïde van koers te laten veranderen.

Maar er zijn beperkingen: we zien niet alles aankomen. Sommige planetoïden worden pas laat gespot, te laat om een eventuele botsing te vermijden. Soms komen ze uit de richting van de zon en worden de telescopen verblind. De planetoïde van vrijdag is pas onlangs gespot.

15 februari 2013, Oeral, Rusland, gigantische knal

De laatste grote inslag op aarde was 5 jaar geleden bij Tsjeljabinsk, in het Oeralgebied in Rusland. Een meteoriet van naar schatting 10 ton kwam toen aan met een snelheid van 108.000 km/u en ontplofte in kleinere stukken op grote hoogte.  Het opbranden veroorzaakte een grote lichtbal, maar niet alles brandde op. Brokstukken veroorzaakten kraters die tientallen kilometers ver uit elkaar lagen, en in de stad sloegen tientallen ramen aan diggelen door de impact. Het was toen de grootste inslag sinds 1908.

De laatste gigantische botsing gebeurde zowat 65 miljoen jaar geleden tijdens het Krijt, en betekende mee de ondergang van de dinosauriërs. Die asteroïde zou zo groot als het eiland Manhatten in New York zijn geweest.