Adil El Arbi: "Deurwaarders die passeerden, dat was standaard. Ik dacht dat dat bij iedereen zo was"

"Ze zeggen dat geld niet gelukkig maakt, maar ik kan zeggen: geen geld maakt je zeer ongelukkig." Filmregisseur Adil El Arbi heeft in "De rotonde" op Radio 2 openhartig getuigd over zijn jeugd - die niet altijd gemakkelijk was -, zijn liefde voor films en de dood. "Maak het beste van de tijd die je hebt: je weet niet of je nog 100 jaar hebt of er morgen niet meer bent."

El Arbi over zijn jeugd: "Ik kan zeggen: "Geen geld maakt zeer ongelukkig""

"Het kon beter." Filmregisseur Adil El Arbi drukt zich voorzichtig uit als het over zijn eigen jeugd gaat. Niet dat hij het slecht had, maar het liep niet altijd even gemakkelijk. Geboren in Edegem op 30 juni 1988, getogen in Antwerpen: Adil El Arbi is de (enige) zoon van twee marktkramers. "Ik was de laatste die nog geboren kon worden. Mijn moeder was 14 jaar ouder dan mijn vader. All eyes waren dus gericht op mij. Dat was de norm, ik kende niets anders."

Maar dat leeftijdsverschil leidde uiteindelijk wel tot een breuk tussen mijn ouders. "Het heeft heel lang aangesleept, dus na een tijd wil je liever dat ze uit elkaar gaan dan dat ze de hele tijd ruziemaken, jaar na jaar." Toch blijft het zwaar. "Je zit op het middelbaar, je hebt puisten, meisjes willen niet met je praten, iedereen haat elkaar op school, dus iedereen voelt zich slecht. Eigenlijk is het constant oorlog: op school én thuis."

Deurwaarders die passeerden, dat was standaard. Ik dacht dat dat bij iedereen zo was.

Het grootste probleem bij de El Arbi's thuis? Geld. "Toen ik klein was, leek alles goed. Elke keer dat ik speelgoed vroeg, kreeg ik dat ook. Pas later besefte ik: er waren schulden." Veel schulden. "Deurwaarders die passeerden, dat was standaard. Ik dacht dat dat bij iedereen zo was. Ze zeggen dat geld niet gelukkig maakt, maar ik kan u zeggen: geen geld maakt u zeer ongelukkig."

Zeker na de scheiding van zijn ouders: "Mijn moeder was ziek, kon niet meer werken. Mijn vader probeerde te werken, maar werd tijdens de crisis ontslagen. Iedereen was fucking arm - los van de schulden die er zijn."

El Arbi over de film: "Hier is film een gesubsidieerd kunstavontuur, in Hollywood een miljoenenbusiness"

Zijn keuze voor de film noemt El Arbi de meest logische keuze. "Toen ik acht jaar was, had ik al een HI8-camera. Superslecht, maar wel heel leuk." Op zijn 18 verkast hij dan naar Brussel, om aan kunstschool Sint-Lucas film te studeren. Daar wordt hij zwaar met zijn neus op de feiten geduwd. "In het middelbaar wil niemand filmmaker zijn, daar ben je de enige. Maar dan kom je op Sint-Lukas en zijn er 50 à 60 mensen die dat willen doen. Iedereen was bezig over Michael Haneke, die ik tot dan niet kende."

Nu scheert El Arbi - samen met compagnon de route Bilall Fallah - hoge toppen met films als "Black" en "Patser", maar zo eenvoudig was het niet altijd. "We waren samen gebuisd. Diep in ons ego gekrenkt. Ik buisde nooit, ik had Latijn-fucking-wetenschappen gedaan en dan buist die kunstschool mij: dat was het gevoel. Nu denk ik: je moet daar één keer gebuisd zijn om te leren vechten."

Je moet in Hollywood een mengeling zijn van psycholoog, advocaat en onderhandelaar om in alle meningen en verborgen financiële agenda's jouw creatieve visie door te drukken.

En vechten, dat heeft hij geleerd. Tot in Hollywood, waar hij - opnieuw samen met Fallah - zijn eerste stappen zet. "Hollywood is echt ons ding." Toch is het ook daar niet altijd gemakkelijk. "Hier is film een gesubsidieerd kunstavontuur, daar een miljoenenbusiness. Je bent daar een werknemer. Je moet een mengeling zijn van psycholoog, advocaat en onderhandelaar om in alle meningen en verborgen financiële agenda's jouw creatieve visie door te drukken."

El Arbi over de liefde: "Iedereen wil uiteindelijk met iemand kunnen zijn"

Universeel, zo omschrijft El Arbi de liefde. "Iedereen wil uiteindelijk met iemand zijn." Toch is hij ook realistisch: "Vooral in deze tijden, waar scheiden de norm is. Ouders die nog samen zijn, is bijna de uitzondering. Toch is het mogelijk en dát is het mooiste. Je weet nooit wat het leven is, maar dat is net de schoonheid: als het allemaal berekend zou zijn, zou het heel saai worden."

Als het allemaal berekend zou zijn, zou het heel saai worden.

El Arbi over de dood: "Maak het beste van de tijd die je nog hebt. Je weet niet of je nog 100 jaar leeft of morgen niet meer"

Vroeger was de filmregisseur bang voor de dood, nu heel wat minder. "Nu ben ik niet meer bang van de dood, wel van vliegtuigen. Iedereen is gelijk voor de wet." Zijn raad? "Maak het beste van de tijd die je nog hebt. Je weet niet of je nog 100 jaar leeft, of morgen niet meer. 

"Sowieso is er iets na de dood", daar is El Arbi van overtuigd. "Zelfs als er niets is, is er iets. Maar het is het beste als je toch niet té slecht bent. Geen seriemoordenaar of zo: dat is al het begin voor een leven na de dood."

"Afscheid nemen, hoort bij het leven", klinkt hij nuchter. Zelf moest hij al afscheid nemen van zijn moeder, maar dat heeft zijn angst voor de dood net een pak minder gemaakt. "Ik besefte hoe kort en fragiel het leven is. Dan leer je appreciëren wat je krijgt. De wil voor het leven is groter geworden."

Afscheid nemen hoort bij het leven.

Beluister hieronder het volledige interview in "De rotonde", dat vanmorgen is uitgezonden (deel 1: 8-9 uur, deel 2: 9-10 uur)