"De waterkwaliteit gaat er weer op achteruit door bemesting"

Na jaren van status quo zit er weer meer nitraat in het oppervlaktewater in Vlaanderen. Dat schrijft de Standaard. Sinds de zomer 2017 zijn in 25 procent van de meetpunten de nitraatwaarden minstens één keer overschreden. De voorbije vier jaar lag dat percentage op 20 procent. Het probleem is de bemesting door de boeren."De Vlaamse overheid moet dringend ingrijpen", zegt Vlaams parlementslid Wilfried Vandaele (NV-A), "want de landbouwers worden er zelf het slachtoffer van".

Als boeren hun akkers bemesten, spoelt een deel van de mest in de beken en waterlopen. De nitraat- en fosfaatwaarden in het oppervlaktewater stijgen, wat bij hoge concentraties nefast is voor planten, dieren en de drinkwaterproductie. De nitraatwaarden worden gemonitored in de meetstations van de  Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Eén keer per jaar analyseert de VMM de resultaten, het vorige rapport dateert van oktober 2017.

De VMM voert een transparant beleid en bezorgt doorheen het jaar alle ruwe resultaten aan de landbouwers, de mestverwerkers, de milieubeweging. Wilfried Vandaele heeft de meetgegevens van de laatste maanden in kunnen kijken en stelt vast dat de nitraatwaarden sinds het rapport van vorig jaar vaker zijn overschreden - in een kwart van de meetstations, daarvoor was dat jarenlang 'maar' in twintig procent van de meetpunten. Vandaele: "Europa vraagt dat dat percentage in 2018 daalt naar vijf procent, maar het is duidelijk dat we die norm niet gaan halen".

Minister Schauvliege wil nog geen analyse maken van de tussentijdse cijfers

Wilfried Vandaele legde de cijfers gisteren in het parlement voor aan Vlaams minister van landbouw Schauvliege (CD&V). Omdat de meetresultaten pas na de zomer worden geanalyseerd door de VMM, kan ze de cijfers niet bevestigen. Maar de minister erkent wel dat er een probleem is, zei ze gisteren aan Vandaele, en dat er bijkomende maatregelen genomen moeten worden.

Europese uitzonderingsregel

Vandaele vreest dat de Europese Commissie, die toeziet op de waterkwaliteit, strenger zal optreden. De Vlaamse landbouwers krijgen van Europa uitzonderingen, ze mogen meer mest uitrijden dan de norm. "Maar omdat de waterkwaliteit er maar niet op vooruitgaat, zou de Commissie die uitzonderingsregeling weleens kunnen schrappen en dan zouden de Vlaamse boeren op een andere, veel  duurdere manier van hun mest af moeten geraken. De sector zou zwaar in de problemen komen."

Nitraatvervuiling hangt af van de weersomstandigheden

Als het hard regent, spoelt nitraat sneller weg in de waterlopen en de beken. In periodes van droogte nemen de gewassen minder mest op en komt er ook meer nitraat in het water terecht. Vandaele: "Als we echt zo sterk afhangen van het weer, moet het mestbeleid misschien structureel veranderen. Waarom zetten we daar geen onafhankelijke experts op? De kwestie ligt politiek erg gevoelig in Vlaanderen, er worden te veel compromissen gesloten waardoor we de doelstellingen die we voorop hebben gesteld niet halen".

Een nieuw mestactieplan

Het mestactieplan (MAP) legt telkens voor enkele jaren het mestbeleid vast. Het huidige MAP loopt dit jaar af, in 2019 wordt MAP 6 van kracht. Freek Verdonckt van Natuurpunt is niet optimistisch. "Er moet dringend worden nagedacht over een nieuw mestactieplan, maar de meetgegevens waarop men zich moet baseren zullen pas in het najaar worden bekendgemaakt. Het is echt vijf voor twaalf, we moeten het over een totaal andere boeg gooien. De landbouw in Vlaanderen is erg intensief, we zitten met een groot mestoverschot. We zullen moeten durven raken aan de veestapel."